8genyks sekizgenacademy.com

Osmanlı Devleti'nde Millet Sistemi - Fethettiği Yerlerdeki Kültürel Değişim — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Osmanlı Devleti'nde Millet Sistemi - Fethettiği Yerlerdeki Kültürel Değişim — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. İstanbul'un fethinden sonra kentin surları ve su yolları onarılmış, ayakta kalan yapıların bir bölümü yeni işlevlerle kullanılmaya devam etmiş; ayrıca ülkenin farklı bölgelerinden getirilen nüfusla kent yeniden şenlendirilmiştir.

Bu bilgilere göre fetih sonrası uygulamalarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kentteki eski yapıların tamamı yıkılarak yerlerine yenileri yapılmıştır. B) Kent nüfusundaki artış doğal nüfus artışıyla sağlanmıştır. C) Kent yalnızca askerî bir üs olarak değerlendirilmiştir. D) Kentin yeniden imarı devletin ilgi alanı dışında bırakılmıştır. E) Kentin fiziksel dokusu korunarak yeniden işler duruma getirilmiştir.

2. Osmanlı Devleti, yönettiği toplulukları etnik kökenlerine göre değil, bağlı bulundukları din ve mezhebe göre gruplandırmış; her topluluğun evlenme, boşanma, miras ve eğitim gibi işlerini kendi dinî önderi eliyle yürütmesine izin vermiştir.

Bu bilgilere göre Osmanlı toplum düzeniyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Gayrimüslim toplulukların tamamı tek bir cemaat örgütü içinde toplanmıştır. B) Topluluklar arasındaki ayrımın ölçütü gelir düzeyi olarak belirlenmiştir. C) Toplumsal örgütlenmede ölçüt olarak inanç birliği alınmıştır. D) Gayrimüslimlerin özel hukuk işleri yalnızca kadı mahkemelerinde görülmüştür. E) Toplumsal gruplandırmanın temelinde etnik köken yer almıştır.

3. Osmanlı toplumu yerleşme biçimine göre şehirliler, köylüler ve konar-göçerler olarak ayrılırdı. Konar-göçerler mevsimlere göre yaylak ile kışlak arasında yer değiştirir ve geçimlerini büyük ölçüde hayvancılıkla sağlardı. Devlet bu toplulukları boy ve oymak düzeni içinde deftere kaydeder, vergilerini bu düzen üzerinden alırdı.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Yerleşme biçimi farklı topluluklar da vergi düzenine bağlanmıştır. B) Konar-göçer topluluklar vergi yükümlülüğünün dışında tutulmuştur. C) Konar-göçer toplulukların başlıca geçim kaynağı ticaret olmuştur. D) Konar-göçer topluluklar yalnızca kış aylarında yer değiştirmiştir. E) Konar-göçer topluluklar şehirdeki lonca düzenine bağlı olarak üretim yapmıştır.

4. 1492'de İspanya'dan çıkarılan Yahudilerin Osmanlı ülkesine yerleşmesine izin verilmiş; bu topluluk kendi dinî örgütlenmesini ve okullarını sürdürerek başta İstanbul, Selanik ve İzmir olmak üzere ticaret ve zanaat merkezlerine yerleşmiştir.

Bu durumun Osmanlı Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini gösterdiği söylenebilir?

A) Ülkedeki ticaretin tümüyle gayrimüslimlerin elinde bulunduğunu B) Farklı inanç topluluklarına kendi düzenleriyle yaşama olanağı tanındığını C) Ülkeye gelen toplulukların askerî sınıfa dâhil edildiğini D) Gelen nüfusun kırsal alanlara yerleştirilmesinin esas alındığını E) Cemaatlerin yönetiminin doğrudan merkezî bürokrasiye bağlandığını

5. İslam hukukunda zimmî, İslam devletinin egemenliği altında yaşayan; can ve mal güvenliği ile ibadet serbestliği devletçe güvence altına alınan, buna karşılık belirli vergileri ödemekle yükümlü tutulan gayrimüslim tebaayı ifade eder. Osmanlı Devleti de gayrimüslim tebaasını bu statü içinde değerlendirmiştir.

Buna göre zimmî statüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Gayrimüslimler ülkede geçici olarak bulunan yabancı sayılmıştır. B) Gayrimüslimlere yalnızca vergi ödeme yükümlülüğü getirilmiştir. C) Gayrimüslimler vergiden muaf olan askerî sınıfın bir parçasıdır. D) Gayrimüslimlerin hakları ve yükümlülükleri hukuki çerçeveye bağlanmıştır. E) Gayrimüslimlerin cemaat mahkemelerine başvurması yasaklanmıştır.

6. Osmanlı toplumunda devlet adına iş gören ve vergiden muaf tutulan kesime askerî sınıf denirdi. Bu sınıfın dışında kalan, üretim yapan ve vergi veren kesim ise reaya olarak adlandırılırdı.

Buna göre reaya ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Yalnızca gayrimüslim tebaadan oluşan bir kesimdir. B) Yalnızca köyde tarımla uğraşanları kapsayan bir kesimdir. C) Devlet görevlisi sayıldığı için vergiden muaf tutulmuştur. D) Farklı dinlere mensup üreticileri kapsayan vergi veren kesimdir. E) İşlediği toprağın mülkiyetine sahip olduğu için vergi ödeyen kesimdir.

7. Osmanlı Devleti'nde her milletin başında bulunan dinî önder, cemaatinin evlilik, boşanma, miras ve vakıf işlerini kendi hukukuna göre karara bağlar; cemaat okullarının işleyişini yönetir ve cemaatinden istenen verginin toplanmasından devlete karşı sorumlu tutulurdu.

Buna göre millet başlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Cemaatlerinin özel hukuk işlerinde karar verme yetkileri vardır. B) Devlet ile cemaat arasında aracı konumunda bulunmuşlardır. C) Cemaate ait eğitim kurumlarının işleyişinden sorumludurlar. D) Vergi toplanması konusunda devlete karşı sorumlulukları vardır. E) Devletin genel güvenlik ve ceza düzeninden bağımsız yönetim kurmuşlardır.

8. Osmanlı Devleti'nde cizye, askerlik hizmetiyle yükümlü tutulmayan gayrimüslim erkeklerden alınan bir vergiydi. Kadınlar, çocuklar, yaşlılar, din adamları ve çalışamayacak durumdaki kişiler bu vergiden muaf tutulurdu.

Bu bilgilere göre cizye ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Askerlik yükümlülüğünün karşılığı niteliğinde bir yükümlülüktür. B) Müslüman ve gayrimüslim tebaadan eşit biçimde toplanan bir vergidir. C) Gayrimüslimlerin ibadet edebilmesi karşılığında alınan bir bedeldir. D) Toprağın ürününden pay olarak alınan bir üretim vergisidir. E) Yalnızca şehirde yaşayan gayrimüslimlerden toplanan bir vergidir.

9. Osmanlı Devleti fethettiği bir kentte şu uygulamalara gitmiştir:

I. Kentin anıtsal yapılarının onarılarak kullanılmaya devam etmesi
II. Bölgeye kadı ve sancak beyi atanarak yeni bir idari düzen kurulması
III. Yerel el sanatlarını sürdüren ustaların üretimlerini sürdürmesine izin verilmesi
IV. Bölge topraklarında dirlik düzeninin uygulanmaya başlanması

Bu uygulamalardan hangilerinin, fethedilen yerdeki kültürel mirasın yaşatılmasına doğrudan katkı sağladığı söylenebilir?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

10. Osmanlı Devleti Balkanlarda fethettiği bölgelerde halkın ibadetine, cemaat mahkemelerine ve okullarına dokunmamış; buna karşılık bölgeye kadı ve sancak beyi atayarak, toprakları dirlik düzenine bağlayarak güvenliği ve vergi toplamayı üstlenmiştir. Bu bölgelerde Osmanlı egemenliği yüzyıllarca sürmüştür.

Bu bilgilerden çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fethedilen bölgelerde halkın inanç değiştirmesi zorunlu tutulmuştur. B) Fethedilen bölgelerde eski yönetim birimleri olduğu gibi bırakılmıştır. C) Yerel düzeni koruyan yönetim anlayışı egemenliğin kalıcılığını kolaylaştırmıştır. D) Balkanlardaki egemenliğin sürmesi yalnızca askerî üstünlükle açıklanabilir. E) Vergi toplama işi bütünüyle cemaat önderlerinin sorumluluğuna bırakılmıştır.

Cevap Anahtarı

1-E 2-C 3-A 4-B 5-D 6-D 7-E 8-A 9-B 10-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com