1. Klasik düzende kapıkulu ocaklarına belirli bir eğitimden geçen kişiler alınır, askerler kışlada yaşar ve talim ederdi. XVII. yüzyıldan itibaren ocağa dışarıdan pek çok kişi kaydedilmiş, askerlerin bir bölümü çarşıda esnaflıkla uğraşmaya başlamış, ocak mevcudu da hızla artmıştır.

Bu duruma bakarak kapıkulu ocaklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

2. Osmanlı Devleti başlangıçta bazı Avrupa devletlerine ticari ayrıcalıkları padişahın isteğine bağlı olarak vermiş, ilerleyen dönemde bu ayrıcalıklar sürekli hâle gelmiş ve kapsamı genişlemiştir. Aynı süreçte Avrupa'dan gelen işlenmiş mallar iç pazarda ucuza satılırken Osmanlı topraklarından ham madde alımı artmıştır.

Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. Klasik dönemde kapıkulu ocaklarının insan kaynağı devşirme usulüyle sağlanır, devşirilen çocuklar uzun bir eğitimden geçirildikten sonra ocağa alınırdı. İlerleyen yüzyıllarda bu usul giderek uygulanmaz olmuş; ocak mensuplarının çocukları ve dışarıdan başvuranlar ocağa kaydedilmeye başlanmıştır.

Bu değişimin doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

4. Savaş alanında ateşli silah kullanan yaya birliklerin önemi artınca, atlı olarak ve kendi teçhizatıyla sefere katılan tımarlı sipahinin askerî ağırlığı azalmıştır. Devlet, ateşli silah kullanabilen askere ihtiyaç duydukça sefer süresince ücret ödediği birlikler toplamaya yönelmiştir.

Bu gelişmenin maliye üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

5. Klasik dönemde bir dirliğin geliri, o bölgede oturan ve karşılığında belirli sayıda asker besleyen sipahiye bırakılırdı. XVII. yüzyıldan itibaren birçok gelir kaynağı, bedelini hazineye peşin ödeyen kişilere belirli sürelerle ihale edilmeye başlanmış; bu kişiler ödedikleri parayı bölgeden topladıkları vergiyle çıkarmaya çalışmıştır.

Bu değişimin köylü üzerindeki etkisi olarak aşağıdakilerden hangisi beklenir?

6. XVII. yüzyılda devlet adamlarına sunulan ıslahat lâyihalarında bozulmanın kaynağı, yürürlükteki kanun ve düzenin gereği gibi uygulanmamasına bağlanmış; çözüm olarak da bu düzenin yeniden işletilmesi önerilmiştir.

Bu yaklaşımın dayandığı temel kabul aşağıdakilerden hangisidir?

7. Savaş giderleri artan devlet, akçenin içindeki gümüş miktarını azaltarak aynı gümüşten daha çok sayıda para bastırmıştır. Bu dönemde çarşıdaki mal fiyatları yükselmiş, maaşını sabit sayıda akçe olarak alan görevlilerin aldığı akçe sayısı ise değişmemiştir.

Bu bilgilere göre,

I. Maaşlı görevlilerin alım gücü düşmüştür.
II. Devlet kısa vadeli nakit sıkıntısını hafifletmeye çalışmıştır.
III. Devletin elindeki gümüş miktarı bu yolla çoğalmıştır.
IV. Fiyatların yükselme nedeni piyasadaki mal miktarının artmasıdır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

8. Osmanlı maliyesinde yaşanan değişim aşağıdaki aşamalardan geçmiştir:

I. Gelir kaynaklarının bedeli peşin alınarak ihale edilmesi
II. Uzun süren savaşların hazine giderlerini büyütmesi
III. Bölgeden toplanan verginin ihale bedelinin üzerine çıkarılmaya çalışılması
IV. Hazinenin peşin nakde duyduğu ihtiyacın artması

Bu aşamaların oluş sırası aşağıdakilerden hangisidir?

9. Bir gelir kaynağının birkaç yıllığına ihale edildiği usulden, aynı gelir kaynağının peşin bir bedel karşılığında kişiye ömür boyu kullanma hakkıyla verildiği malikâne usulüne geçilmiştir.

İki usul karşılaştırıldığında bu geçişin ortaya çıkardığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

10. XVIII. yüzyılda taşrada bazı kişiler, vergi toplama işini üstlenerek ve maiyetlerinde silahlı adamlar bulundurarak bulundukları bölgede söz sahibi olmuştur. Merkez, sefer sırasında asker toplamak ve vergiyi tahsil ettirmek için çoğu kez bu kişilerle anlaşmak zorunda kalmıştır.

Bu bilgilere göre âyanlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?