8genyks sekizgenacademy.com

İslamiyet'in Türk Devlet ve Toplum Yapısına Etkisi — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

İslamiyet'in Türk Devlet ve Toplum Yapısına Etkisi — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Türk-İslam devletlerinde ticaret yolları üzerine kurulan kervansaraylar tüccarlara konaklama ve güvenlik sağlamış, şehirlerdeki esnaf ahilik teşkilatı içinde örgütlenmiş; okul, hastane ve aşevi gibi kurumların giderleri vakıflarca karşılanmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Ticaret yollarındaki güvenliğin tüccarların kendi imkânlarına bırakıldığı B) Esnaf arasındaki ilişkilerin herhangi bir kurala bağlanmadığı C) Şehirlerdeki hizmetlerin giderlerinin merkezî hazineden karşılandığı D) Kervansarayların yalnızca askerî amaçlarla kullanıldığı E) Ekonomik ve toplumsal hayatın kurumlar aracılığıyla düzenlendiği

2. İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdarın yönetme yetkisini Gök Tanrı'dan aldığına inanılır, bu anlayış kut adıyla ifade edilirdi. Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra kurulan devletlerde ise hükümdarlar sultan unvanını kullanmış, halifeden aldıkları unvan ve menşurla yönetimlerini dayandıracakları bir zemin bulmuştur.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Türk devletlerinde hükümdarın yönetme yetkisinin ortadan kalktığı B) Yönetme yetkisinin dayandırıldığı kaynağın değiştiği C) Hükümdarların yetkilerini halka danışarak kullanmaya başladığı D) Halifenin Türk devletlerinin yönetimini doğrudan üstlendiği E) Hükümdarlığın hanedan içinde geçmesi usulünün bırakıldığı

3. İslamiyet'in kabulünden sonra Türk mimarisinde cami, medrese, kervansaray ve kümbet gibi yapılar öne çıkmış; süsleme alanında çini, hat ve tezhip gelişmiştir. Bu yapılarda İslam öncesi Türk sanatından gelen kubbe ve çadır biçimli örtü geleneği de sürdürülmüştür.

Bu bilgilere göre Türk-İslam sanatı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) İslam öncesi sanat anlayışının bütünüyle terk edildiği B) Süsleme sanatlarının bu dönemde gerileme içine girdiği C) Yeni yapı türleriyle eski geleneğin bir arada sürdürüldüğü D) Yapıların yalnızca dinî amaçlarla inşa edildiği E) Mimaride başka kültürlerden hiçbir öge alınmadığı

4. Türkler İslamiyet'ten önce Göktürk ve Uygur alfabelerini kullanmış, İslamiyet'i kabul ettikten sonra Arap alfabesiyle yazmaya başlamıştır. Bu dönemde Türkçeye Arapça ve Farsçadan sözcükler girmiş; buna karşılık Kutadgu Bilig ve Divanu Lugati't-Türk gibi eserler verilmiştir.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Türkçenin yazı dili olarak kullanılmaktan vazgeçildiğine B) Türklerin İslamiyet'ten önce yazıyı kullanmadıklarına C) Arap alfabesinin yalnızca dinî metinlerde kullanıldığına D) Türkçe sözcüklerin yerini bütünüyle Arapça sözcüklerin aldığına E) Kültürel etkileşim yaşandığına, ancak Türkçenin varlığını sürdürdüğüne

5. Türk-İslam devletlerinde hukuk şer'i ve örfi olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Şer'i davalara kadılar bakmış; örfi hukuk ise hükümdarın koyduğu kurallara ve eski Türk töresinden gelen uygulamalara dayanmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Eski Türk hukuk geleneğinin yeni düzen içinde varlığını sürdürdüğü B) Hükümdarın hukuk alanındaki yetkilerinin kaldırıldığı C) Töreden gelen uygulamaların yürürlükten kaldırıldığı D) Davaların karara bağlanmasının hükümdara bırakıldığı E) Kadıların görev alanının örfi davalarla sınırlandırıldığı

6. İslamiyet öncesi ve sonrası Türk devletlerinin karşılaştırılmasıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür.

I. Ordu düzeninin temelini oluşturan onlu sistem İslamiyet'in kabulüyle terk edilmiştir.
II. Devlet işlerinin görüşüldüğü kurultayın yerini divan almıştır.
III. Ülkenin hanedan üyelerinin ortak malı sayıldığı anlayış İslamiyet'in kabulüyle sona ermiştir.
IV. Hükümdarlar halifeden aldıkları unvan ve menşuru yönetimlerinin dayanağı saymıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

7. Bir tarih öğretmeni Türk-İslam devletlerinden söz ederken "Bu devletler İslam dünyasının kurumlarını benimsemiş, ancak eski Türk devlet geleneğinden gelen uygulamaları da sürdürmüştür." demiştir.

Bu değerlendirmeyi destekleyen örnek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yönetimde uygulanan hukukun tek bir kaynağa dayandırılması B) Divan teşkilatının yanında töreye dayalı örfi uygulamaların sürdürülmesi C) Türkçenin yazı dili olarak kullanılmaktan çıkarılması D) Ordunun onlu sistemden vazgeçilerek yeniden düzenlenmesi E) Hükümdarın yönetme yetkisini yalnızca kurultaydan alması

8. Türk-İslam devletlerinde açılan medreselerde dinî ilimlerin yanında matematik, tıp ve astronomi gibi alanlarda da eğitim verilmiş; bu kurumların giderleri, gelirleri belirli mülklere bağlanan vakıflar aracılığıyla karşılanmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Eğitim kurumlarının işleyişinin vakıf gelirlerine dayandırıldığı B) Medreselerde eğitimin dinî alanla sınırlı tutulduğu C) Medrese giderlerinin öğrencilerden alınan ücretlerle karşılandığı D) Eğitim işlerinin toplumun ilgi alanı dışında kaldığı E) Bilim alanındaki çalışmaların medrese dışında yürütüldüğü

9. İslamiyet'in kabulünün Türk devlet ve toplum yapısına etkisiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür.

I. Yönetme yetkisinin Gök Tanrı'dan alındığı inancının yerini, halifeden alınan unvanlarla desteklenen bir meşruiyet anlayışı almıştır.
II. Töreden gelen uygulamalar İslamiyet'in kabulüyle bütünüyle yürürlükten kalkmıştır.
III. Devlet işlerinin görüşüldüğü kurultayın yerini divan almıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve II D) I ve III E) II ve III

10. Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle devlet ve toplum hayatındaki bazı unsurlar değişmiş, bazıları ise korunmuştur.

Buna göre, İslamiyet'in Türk devlet ve toplum yapısına etkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Hükümdarların sultan unvanını kullanmaya başladığı B) Eğitim alanında medreselerin yaygınlaştığı C) Devlet yönetiminde danışma geleneğinin terk edildiği D) Ticaret yolları üzerinde kervansarayların yaygınlaştığı E) Yazıda Arap alfabesinin kullanılmaya başlandığı

Cevap Anahtarı

1-E 2-B 3-C 4-E 5-A 6-D 7-B 8-A 9-D 10-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com