10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Aşağıdaki doğal kaynaklardan hangisi yenilenebilir kaynaklar arasında yer ALMAZ?
A) Jeotermal enerji
B) Rüzgâr enerjisi
C) Biyokütle
D) Linyit
E) Akarsu gücü
2. Aşağıdakilerden hangisi doğal çevreyi korumaya yönelik bir uygulama DEĞİLDİR?
A) Sulak alanların kurutularak yerleşime ve sanayiye açılması
B) Doğal ve kültürel değerleri bir arada bulunduran alanların millî park ilan edilmesi
C) Kâğıt, cam ve metal atıkların ayrıştırılarak geri dönüştürülmesi
D) Nesli azalan türlerin yaşam ortamlarının koruma altına alınması
E) Yeni kurulacak sanayi tesislerinde arıtma sisteminin zorunlu tutulması
3. İnsan, doğal ortamın kendisine sunduğu güçlükleri kimi zaman ortama uyum sağlayarak kimi zaman da ortamı değiştirerek aşar.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğal ortamın insan tarafından DEĞİŞTİRİLMESİNE örnektir?
A) Yaz sıcaklığının yüksek olduğu yörelerde konutların kalın duvarlı ve küçük pencereli yapılması
B) Kar yağışının fazla olduğu yörelerde konut çatılarının dik eğimli yapılması
C) Yağışın az olduğu yörelerde kuraklığa dayanıklı bitki türlerinin yetiştirilmesi
D) Eğimli yamaçların basamaklar hâlinde düzenlenerek tarıma açılması
E) Kışın soğuk geçtiği yörelerde hayvancılıkta soğuğa dayanıklı ırkların yeğlenmesi
4. Doğal çevre ile beşerî çevre karşılıklı olarak birbirini etkiler.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi beşerî çevrenin doğal çevre üzerindeki etkisine örnek gösterilebilir?
A) Dağların kıyıya paralel uzandığı alanlarda yerleşmelerin dar bir kıyı şeridine sıkışması
B) Bataklık alanların kurutulup tarım arazisine dönüştürülmesiyle yaban hayatının değişmesi
C) Kuraklığın uzun sürdüğü yıllarda tarımsal üretimin ve kırsal gelirin azalması
D) Yükseltinin fazla olduğu alanlarda tarımın yerini büyükbaş hayvancılığın alması
E) Kar yağışının uzun sürdüğü dönemlerde dağlık alanlarda ulaşımın aksaması
5. Yarı kurak iklim koşullarının görüldüğü K yöresinde son yıllarda toprak veriminin düştüğü, bitki örtüsünün seyreldiği ve çıplak alanların genişlediği belirlenmiştir.
Bu değişimin insan kaynaklı nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Meraların taşıma kapasitesinin üzerinde otlatılması
B) Yer altı sularının beslenme hızını aşacak ölçüde çekilmesi
C) Yıllık yağış toplamının uzun yıllar ortalamasının altına düşmesi
D) Anız yakma ve yanlış toprak işleme uygulamalarının sürdürülmesi
E) Yakacak amacıyla çalı ve bodur bitki örtüsünün sökülmesi
6. K yöresinde yükselti fazla, eğim dik ve don olaylı gün sayısı çoktur.
Buna göre yörede aşağıdakilerden hangisinin gelişmesi beklenmez?
A) Yaz aylarında yüksek çayırlarda küçükbaş hayvancılık yapılması
B) Geniş düzlüklerde makineli tarımın yaygınlaşarak tahıl üretiminin artması
C) Kış turizmine yönelik konaklama tesislerinin kurulması
D) Ulaşımda tünel ve viyadük yapımına gereksinim duyulması
E) Yerleşmelerin dağınık ve az nüfuslu olması
7. K yöresinde eğimli yamaçlardaki ormanlar kesilerek yerine tarla açılmıştır.
I. Yamaçlarda toprak neminin artması
II. Sağanak sonrasında akarsuların taşıdığı su miktarının azalması
III. Yamaçlardan aşağıya taşınan toprak miktarının artması
IV. Yöredeki bitki ve hayvan türü çeşitliliğinin azalması
Buna göre yukarıdakilerden hangilerinin bu uygulamanın sonucu olarak ortaya çıkması beklenir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) II ve IV
E) III ve IV
8. Aşağıdaki uygulamalardan hangisi doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı ilkesiyle bağdaşmaz?
A) Kesim yapılan orman alanlarında kesilen miktar kadar yeni fidan dikiminin yapılması
B) Sulamada damla sulamaya geçilerek buharlaşma ve sızma kayıplarının azaltılması
C) Kısa sürede daha çok gelir elde etmek için meraların taşıma kapasitesi üzerinde otlatılması
D) Sanayi tesislerinde atık suların arıtıldıktan sonra üretim sürecinde yeniden kullanılması
E) Kentsel katı atıkların kaynağında ayrıştırılarak geri dönüşüme kazandırılması
9. Yenilenebilir enerji kaynakları fosil yakıtlara göre havaya daha az kirletici salınmasına yol açar; bununla birlikte bu kaynakların kullanımı da doğal ortamda değişikliklere neden olabilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yenilenebilir enerji kullanımının doğal ortamda yol açtığı değişikliklere örnek gösterilemez?
A) Baraj gölünün altında kalan tarım alanlarının ve yaşam ortamlarının yitirilmesi
B) Jeotermal akışkanın arıtılmadan yüzey sularına verilmesiyle su kalitesinin bozulması
C) Rüzgâr santrallerinin kurulduğu alanların kuş göç yolları üzerinde etki oluşturması
D) Enerji bitkisi yetiştirmek amacıyla orman ve mera alanlarının tarıma açılması
E) Kömürün yakılmasıyla açığa çıkan kükürt bileşiklerinin asit yağışlarına yol açması
10. K yöresinde ormanlardan her yıl ormanın yıllık büyüme miktarından daha fazla kesim yapılmakta, ayrıca yer altı sularından yağışla beslenme miktarını aşan ölçüde çekim yapılmaktadır.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A) Yenilenebilir kaynaklar da yenilenme hızını aşan bir kullanımda tükenme riskiyle karşılaşabilir.
B) Yenilenebilir kaynaklar kendini yenilediği için kullanım miktarının izlenmesine gerek yoktur.
C) Orman ve yer altı suyu, yenilenme süreleri nedeniyle tükenebilir kaynaklar sınıfına girer.
D) Yöredeki azalmanın nedeni, kullanılan kaynakların yenilenemez nitelikte olmasıdır.
E) Sürdürülebilir kullanım, kaynaklardan yararlanmanın tümüyle bırakılmasını gerektirir.