Doğa ve İnsan Etkileşimi

TYT Sosyal Bilimler · TYT · 10 soru

Anlatım

Doğa ve İnsan Etkileşimi

Coğrafya, doğal ortam ile insan faaliyetleri arasındaki KARŞILIKLI etkileşimi inceleyen bir bilim dalıdır: doğa insanın yaşam tarzını (barınma, beslenme, ekonomik faaliyet) şekillendirirken, insan da teknoloji ve nüfus artışıyla doğal ortamı DÖNÜŞTÜRÜR (ormansızlaşma, barajlar, şehirleşme gibi). Bu etkileşim iki yönlüdür ve zamanla değişebilir: geçmişte iklim ve yer şekilleri insan yerleşimini neredeyse tek başına belirlerken, günümüzde teknoloji (sulama, ısıtma-soğutma, ulaşım) doğal sınırlamaları kısmen AŞMAYI mümkün kılmıştır. Ancak bu, doğanın etkisinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez; deprem, sel, kuraklık gibi doğal afetler bugün de insan yaşamını derinden etkilemeye devam eder.

Çözümlü örnek

Gerçek Sınav Sorusu

Aşağıda insanın coğrafi ortamlarda yapmış olduğu bazı etkinlikler verilmiştir. I. Enerji ihtiyacının karşılanması için rüzgâr santrallerinin kurulması II. Gıda ihtiyacının karşılanması için platolarda hayvancılık yapılması III. Akarsu vadisi boyunca yerleşim alanlarının inşa edilmesi IV. Tarımsal ürünün hasadı sonrasında ürün kalıntılarının (anızların) yakılması Bu etkinliklerin coğrafi ortama uyum durumu aşağıdakilerden hangisinde doğru sınıflandırılmıştır? Daha uyumlu Uyumlu değil
A) I ve II III ve IV
B) I ve III II ve IV
C) I ve IV II ve III
D) II ve IV I ve III
E) III ve IV I ve II

  1. İnsan-doğa etkileşiminde bir etkinliğin "doğal ortama uyumu", o etkinliğin doğal dengeyi BOZUP BOZMADIĞINA bağlıdır. RÜZGÂR santralleri kurmak (I) ve platoda hayvancılık yapmak (II) doğal kaynakları SÜRDÜRÜLEBİLİR biçimde kullanan, DAHA UYUMLU etkinliklerdir. Akarsu vadisine yerleşim inşa etmek (III, sel riski) ve anız yakmak (IV, toprak-hava kirliliği) ise doğal dengeyi BOZAN, UYUMLU OLMAYAN etkinliklerdir. Bu nedenle cevap A'dır.