Çözümlü Deneme 04 — Çalışma Kağıdı

1. Felsefe tarihi incelendiğinde, filozofların birbirinin görüşlerini eleştirerek kendi sistemlerini kurdukları görülür. Felsefede ulaşılan sonuçlar bilimde olduğu gibi deneysel sınamalarla doğrulanıp herkesçe kabul edilen yasalara dönüşmez. Ancak bir filozofun çağlar önce sorduğu soru veya geliştirdiği argüman, bugün hâlâ geçerliliğini ve canlılığını korur. Felsefi bilgi, geçmişi yok sayarak değil, onu birikimli bir biçimde yığarak ilerler.
Bu parçadan felsefi bilgi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

A) Genelgeçer ve nesnel bir nitelik taşır. B) Olgusal olayları öngörebilme gücüne sahiptir. C) Deneysel yöntemlerle kanıtlanabilir niteliktedir. D) Pratik yaşamı kolaylaştırmayı amaçlar. E) Yığılımlı olarak ilerleyen öznel bir yapıya sahiptir.

2. Aşağıdaki tabloda üç farklı bölgenin yüz ölçümleri ile bu bölgelerdeki toplam nüfus miktarları verilmiştir.

Tablodaki verilere göre aritmetik nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgeden en az olan bölgeye doğru sıralama aşağıdakilerden hangisidir?

A) K - L - M B) K - M - L C) L - M - K D) M - K - L E) M - L - K

3. 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile can, mal ve namaz dokunulmazlığı güvence altına alınmış, rüşvet ve kayırmacılığın önlenmesi hedeflenmiştir. Fermanda yer alan 'Kanun her gücün üstündedir' anlayışı ile Osmanlı padişahı kendi yetkilerini kendi iradesiyle sınırlandırmıştır.

Bu bilgilere göre Tanzimat Fermanı'nın Osmanlı siyasal hayatındaki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mutlak monarşiden parlamenter demokrasiye geçilmesi B) Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması C) Hukukun üstünlüğü ilkesinin kabul edilmesi D) Avrupalı devletlerin iç işlerine müdahalesinin tamamen engellenmesi E) Eyalet yönetimlerinde özerklik sisteminin uygulanması

4. İslam'da dürüstlük, bireyin söz, eylem ve niyetinde özü ile sözünün bir olması şeklinde tanımlanır. Özü ile sözü bir olmayan, çıkarına göre tutum değiştiren kimseler ahlaki olgunluktan uzaklaşır. Dürüstlük, hem kişisel huzurun hem de toplumsal güvenin teminatıdır.
Bu parçadan hareketle dürüst bir bireyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Çıkarı doğrultusunda söylem geliştirebilir. B) Toplumsal baskı altında ilkelerinden vazgeçebilir. C) Kendi çıkarlarını toplumsal güvenin üstünde tutmayı yeğler. D) Yalnızca hukuki zorunluluklarda doğruyu söyler. E) Niyeti ile sergilediği davranışlar arasında uyum bulunur.

5. Gerçekte var olan tek şey maddedir. Zihin, ruh ya da düşünce olarak adlandırdığımız tüm olgular, karmaşık bir biçimde organize olmuş maddenin ürünleridir. Beyindeki biyokimyasal ve elektriksel süreçler olmaksızın hiçbir düşüncenin ortaya çıkması mümkün değildir. Dolayısıyla soyut saydığımız kavramlar bağımsız bir varlık alanına sahip olmayıp fiziki yapının bir uzantısıdır.
Bu parçadaki görüş aşağıdaki varlık anlayışlarından hangisiyle örtüşür?

A) İdealizm B) Materyalizm C) Düalizm D) Fenomenoloji E) Nihilizm

6. Türkiye'de kentsel alanların hızla büyümesi, sanayi tesislerinin verimli tarım ovaları üzerinde kurulmasına yol açmaktadır. Bu durum birinci sınıf tarım topraklarının amaç dışı kullanımına neden olmakta ve tarımsal üretim potansiyelini uzun vadede tehdit etmektedir.
Bu parçada eleştirilen temel çevre ve arazi kullanımı sorunu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kırsal alandaki nüfusun eğitim düzeyinin yetersiz olması B) Verimli tarım topraklarının sanayi ve yerleşmeye açılması C) Sulama imkânlarının artmasıyla ürün çeşitliliğinin yükselmesi D) Otlak ve meraların aşırı otlatma sebebiyle erozyona uğraması E) Tarımda kimyasal gübre kullanımının hızla azalması

7. Bir ifadenin 'doğru' kabul edilmesi neye bağlıdır? Bir yaklaşıma göre düşünce ile dış dünyadaki nesne arasında tam bir uygunluk varsa o ifade doğrudur. Örneğin 'Kar beyazdır' önermesi, dışarı baktığımızda karın gerçekten beyaz olması durumunda doğruluk kazanır. Başka bir yaklaşıma göre ise doğruluk, bir önermenin sistemdeki diğer önermelerle çelişmemesi ve bütünlük oluşturmasıdır.
Parçada bahsi geçen ilk doğruluk ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tümel uzlaşım B) Tutarlılık C) Yarar D) Uygunluk E) Açık seçiklik

8. Kur'an-ı Kerim'de insan zihnine ve duyu organlarına sürekli vurgu yapılarak evrendeki düzeni incelemesi, olaylar üzerinde derinlemesine düşünmesi istenmektedir. Bu durum, inancın körü körüne bir taklide değil, bilinçli bir kavrayışa dayanması gerektiğini gösterir.
Bu parçaya göre İslam inancında aşağıdakilerden hangisi önemle vurgulanmaktadır?

A) Geleneksel inanç yapısının sorgulanmadan kabulü B) Delillere ve akli kavramaya dayanan bir inanç yapısı C) Duyu organlarının bilgiye ulaşmada tamamen yetersizliği D) Toplumsal kabullerin bireysel inançtan önce gelmesi E) Duygusal sezgilerle biçimlenen bir maneviyat anlayışı

9. I. Göktürk Devleti'nin kurucusu Bumin Kağan, ülkenin doğu kesimini kendisi yönetirken batı kanadının idaresini kardeş İstemi Yabgu'ya bırakmıştır. İstemi Yabgu, dış ilişkilerinde serbest hareket etmiş, İpek Yolu kontrolünü ele geçirmek için Sasani ve Bizans devletleriyle elçilik düzeyinde diplomatik münasebetler kurmuştur.

Bu bilgilere göre Göktürk Devleti'nin yönetim anlayışı ve dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) İkili teşkilat yapısının uygulandığı B) İpek Yolu'nun iktisadi açıdan kritik önem taşıdığı C) Batı kanadı yöneticisinin dış siyasette özerk davrandığı D) Ticari çıkarlar doğrultusunda batı kanadında bölgesel ittifakların kurulduğu E) Veraset sistemindeki belirsizliklerin iç savaşları tamamen engellediği

10. Atmosferin katmanlarından biri olan troposfer, su buharının tamamına yakınını bünyesinde barındırır. Bu durum iklim olaylarının (yağış, rüzgâr, bulutluluk) yalnızca bu katmanda gerçekleşmesine neden olur. Ayrıca yükseldikçe sıcaklığın her 200 metrede 1 °C azalması da troposferin belirgin özelliklerindendir.
Bu parçaya göre iklim olaylarının sadece troposfer katmanında görülmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su buharının büyük bölümünün bu katmanda toplanması B) Güneş ışınlarını en dik açıyla alan tek katman olması C) Yerden yükseldikçe basınç değerlerinin sürekli artması D) Yer çekiminin bu katmanda sıfıra yaklaşması E) Ozon gazının yoğunluğunun en yüksek olduğu tabaka olması

11. İslam ahlakında merhamet; zayıf ve muhtaç durumda olanlara şefkatle yaklaşmak, onların acılarına duyarsız kalmamaktır. Bu duygu yalnızca insanlara karşı değil, doğadaki tüm canlılara karşı sorumluluk taşımayı gerektirir.
Bu parçadan merhamet kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

A) Evrensel ve tüm canlıları kapsayan bir sorumluluk duygusudur. B) Yalnızca aynı inancı paylaşan insanlara yönelik bir tutumdur. C) Kişinin yakın çevresiyle sınırlı kalan bir acıma hissidir. D) Toplumsal düzenden ziyade bireysel duygusallığın ifadesidir. E) Çaresizlik durumlarında ortaya çıkan geçici bir duygudur.

12. Tarih araştırmalarında olayların geçtiği yerdeki arkeolojik kazılar, kitabeler ve madeni paralar birinci elden kaynak olarak kabul edilir. Buna karşın, o dönemi anlatan çok sonra yazılmış tarih kitapları ise ikincil kaynak niteliğindedir.

Buna göre araştırmacıların birinci elden kaynaklara öncelik vermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Araştırmacının yorumuna yer bırakmayan tarafsız metinlerden oluşmaları B) İçerisinde sadece siyasi ve askerî olaylara yer vermeleri C) Okunmalarının ve tercüme edilmelerinin ikincil kaynaklara göre çok daha kolay olması D) Dönemin doğrudan tanığı veya kalıntısı olduğu için güvenilirlik derecesinin yüksek olması E) Geçmişteki tüm olayları eksiksiz bir şekilde günümüze ulaştırmaları

13. Estetik yargılar öznel midir yoksa evrensel bir temele mi dayanır? Bir sanat eseri karşısında hissedilen estetik heyecan kişiden kişiye değişebilir. Kiminin çok beğendiği bir tablo başkası için hiçbir anlam ifade etmeyebilir. Ancak bazı sanat eserleri yüzyıllar boyunca farklı kültürlerden insanlar tarafından takdir görmüş ve estetik bir değer olarak kabul edilmiştir. Bu durum estetik yargıların ortak bir beğeni duygusuna dayanabileceğini gösterir.
Bu parçadan hareketle estetik yargılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Sanat eserinin değerinin teknik başarısıyla sınırlı kaldığı B) Estetik yargıların mantıksal olarak doğrulanabilir olduğu C) Bireysel zevklerin ötesinde ortak estetik yargıların bulunabileceği D) Güzellik kavramının herkes için geçerli nesnel ölçütlerle tanımlandığı E) Her eserin zamanla estetik değerini kaybedeceği

14. Büyük Selçuklu Devleti'nde vezir Nizamülmülk tarafından açılan Nizamiye Medreseleri, dönemin en önemli yükseköğretim kurumları olmuştur. Bu medreselerin kurulmasında; devletin ihtiyaç duyduğu eğitimli bürokratları yetiştirmek ve Bâtınilik gibi yıkıcı dinî-siyasi akımların fikirlerine ilmi metotlarla cevap vermek amacı güdülmüştür.

Bu parçadan hareketle Nizamiye Medreseleri hakkında aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

A) İdeolojik ve fikri tehditlerle mücadelede eğitimi bir araç olarak kullandığı B) Din adamı yetiştirmeye dönük dar bir müfredat oluşturduğu C) Selçuklu ülkesindeki tek yükseköğretim kurumu olma özelliğini taşıdığı D) Özel şahısların bağışlarıyla kurulan özerk yapılar olduğu E) Merkezî otoriteyi tamamen zayıflatan kurumlara dönüştüğü

15. Hz. Muhammed'in hayatında zorluklar karşısında gösterdiği kararlılık ve azim, onun tebliğ sürecindeki en belirgin özelliklerindendir. Karşılaştığı tepkiler ve engeller karşısında umutsuzluğa kapılmamış, sabırla mücadele etmeye devam etmiştir.
Bu parçadan Hz. Muhammed ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

A) Karşılaştığı engeller karşısında azimli ve kararlı bir tutum sergilediği B) Tebliğ faaliyetlerini sadece uygun şartlar oluştuğunda sürdürdüğü C) Zorluklar karşısında bölgesel stratejilerini terk ettiği D) Toplumsal kabuller değiştikçe temel ilkelerinden taviz verdiği ve yön değiştirdiği E) Başarısını dönemin siyasi şartlarına borçlu olduğu

16. İnsan doğası gereği diğer insanlarla bir arada yaşamak zorundadır. Ancak bireysel çıkar ve arzuların çatıştığı bir ortamda güvenlik ve huzur sağlanamaz. Bu nedenle bireyler, kargaşayı önlemek ve barışı tesis etmek amacıyla kendi sınırsız özgürlüklerinin bir kısmından vazgeçerek üstün bir otorite oluştururlar. Devlet, bireylerin kendi aralarında zımni olarak yaptığı bu sözleşmenin bir sonucudur.
Bu parçadaki devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisini temel almaktadır?

A) Devletin doğanın bir uzantısı olan organik bir varlık olduğunu B) Devletin ilahi bir irade tarafından kurulduğunu C) Devletin toplumsal bir sözleşmeye dayalı yapay bir kurum olduğunu D) Devletin ekonomik sınıfların mücadelesiyle şekillendiğini E) Devletin gereksiz bir baskı aracı olduğunu

17. Aralarında 45° boylam farkı bulunan iki yerel merkez arasındaki zaman farkı kaç saattir?

A) 1 saat B) 3 saat C) 4 saat D) 5 saat E) 6 saat

18. Amasya Genelgesi'nde yer alan 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir' maddesi ile gerekçe; 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' maddesi ile de Milli Mücadele'nin yöntemi ve amacı ortaya koyulmuştur.

Buna göre Amasya Genelgesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) İtilaf Devletleri'nin resmi onayından sonra yayımlandığı B) Sivas Kongresi'nde alınan kararları aynen onaylayan bir bildiri niteliği taşıdığı C) Manda ve himaye fikrini kesin olarak ilk kez reddettiği D) Milli Mücadele'nin ihtilalci safhasının ve milli egemenlik işaretinin belirdiği E) İstanbul Hükümeti'nin temsil yetkisini tamamen devraldığı

19. Gençlik yıllarında bireylerin ahlaki ilkeleri benimsemesinde en etkili unsur, çevrelerindeki yetişkinlerin sergilediği tutarlı davranışlardır. Söylem ile eylem arasındaki uyumsuzluk, gençlerin değerlere karşı güvenini sarsmakta ve bocalama yaşamalarına neden olmaktadır.
Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Ahlaki değerler yalnızca teorik öğretimle kazandırılır. B) Gençler yetişkinlerin söylemlerini eylemlerinden daha çok önemser. C) Yetişkinlerin tutumları gençlerin karar süreçlerinde önemsizdir. D) Davranışsal uyumsuzluklar gençlerin değer algısını etkilemez. E) Değerler eğitiminde somut örnekliğin ve tutarlılığın rolü büyüktür.

20. Taş kömürü, demir-çelik sanayisinde yüksek ısı elde etmek amacıyla kullanılan önemli bir enerji kaynağıdır. Zonguldak ve çevresinde taş kömürü yataklarının bulunması, Karabük ve Ereğli'de demir-çelik fabrikalarının kurulmasında belirleyici rol oynamıştır.
Bu parçaya göre Karabük ve Ereğli'de demir-çelik sanayisinin gelişmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bölgede tüketici nüfusun çok yoğun bulunması B) Ulaşım ağının diğer bölgelere göre çok gelişmiş olması C) Enerji kaynağına (taş kömürüne) yakınlık ilkesi D) Demir cevherinin tamamının bu bölgeden çıkarılması E) İklim koşullarının sanayi üretimine son derece elverişli olması

Çözümlü Deneme 04 — Çalışma Kağıdı

Çözümlü Deneme 04 — Çalışma Kağıdı

ÇÖZÜMLÜ DENEME 04 — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI