Büyük Millet Meclisi'nin Açılması - Sevr Antlaşması
Büyük Millet Meclisi'nin Açılması ve Sevr Antlaşması
Mustafa Kemal, İstanbul Hükûmeti'nin İtilaf Devletleri baskısıyla Meclis-i Mebusan'ı feshetmesi ve İstanbul'un resmen işgal edilmesi (16 Mart 1920) üzerine, Anadolu'da yeni bir meclis toplanması çağrısında bulunmuştur. 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi (BMM), hem yasama hem yürütme yetkisini kendinde toplayan, MİLLÎ EGEMENLİK ilkesine dayanan yeni bir devletin FİİLEN kuruluşu anlamına gelmiştir; bu, Osmanlı saltanatına alternatif, halk iradesine dayanan bir yönetim modelinin başlangıcıdır. Buna karşılık İstanbul Hükûmeti, 10 Ağustos 1920'de SEVR ANTLAŞMASI'nı imzalamıştır; bu antlaşma Osmanlı topraklarını parçalayarak Ermenistan, Kürdistan gibi yeni devletler kurulmasını, Boğazların ve azınlıkların uluslararası denetime alınmasını öngörüyordu. Sevr, TBMM tarafından ASLA TANINMAMIŞ ve Millî Mücadele'nin askerî safhasının hız kazanmasına neden olmuştur.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda bu konuyla ilgili gerçek bir sınav sorusu var (T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü / OGM Materyal TYT-AYT test kitapçıklarından). Cevaplamayı dene, ardından çözümü oku.
- Bu, gerçek bir TYT 2019 sorusudur; Birinci TBMM'nin, İstanbul'dan gelen üyelerle YENİ seçilen mebuslardan oluştuğunu, hem kurtuluş mücadelesi verdiğini hem bağımsız bir devletin temellerini attığını, yasama-yürütme-yargı yetkisini birlikte kullandığını anlatır.
- Bu bilgilerden BMM'nin kuvvetler birliği ilkesini benimsediği (A), olağanüstü koşullarda toplandığı (B), inkılap çalışmalarına öncelik verdiği (C) ve toplumdaki çeşitliliği (farklı meslek/düşünceden vekiller) yansıttığı (E) yargılarına ulaşılabilir.
- "Meclis hükûmeti sisteminin uygulanması" ise BMM için GERÇEKTEN doğru bir bilgidir (bakanlar Meclis tarafından tek tek seçilirdi) — cevap anahtarına göre asıl VARILAMAYACAK yargı budur çünkü metin bu sistemin ADINI değil, işleyişini (yasama-yürütme-yargı bir arada) anlatır; "Meclis hükûmeti" TERİMİ metinde DOĞRUDAN geçmez.
- Doğru cevap E'dir.