Basınç ve Rüzgârlar
Basınç ve Rüzgârlar
Atmosfer basıncı, havanın yeryüzüne uyguladığı ağırlıktır ve sıcaklıkla TERS orantılıdır: ısınan hava genleşip yükselir ve ALÇAK basınç alanı oluşturur, soğuyan hava ise yoğunlaşıp alçalarak YÜKSEK basınç alanı oluşturur. Rüzgârlar, YÜKSEK basınçtan ALÇAK basınca doğru esen hava hareketleridir; basınç farkı ne kadar büyükse rüzgâr o kadar ŞİDDETLİ eser. Dünya'da devamlı (alize, batı, kutup rüzgârları), mevsimlik (muson) ve günlük (kara-deniz meltemi, vadi-dağ meltemi) olmak üzere farklı rüzgâr türleri vardır. Rüzgârlar Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşünden kaynaklanan CORİOLİS KUVVETİ nedeniyle düz bir çizgide değil, Kuzey Yarım Küre'de SAĞA, Güney Yarım Küre'de SOLA doğru SAPARAK eser.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda ilgili gerçek bir sınav sorusu ve çözümü yer almaktadır.
- Basınç merkezlerinde, İZOBAR (eş basınç) eğrileri üzerindeki değerler MERKEZDEN ÇEVREYE doğru DÜZENLİ biçimde ARTMALI ya da AZALMALIDIR (yüksek basınçta merkezden çevreye AZALIR); ayrıca Kuzey Yarım Küre'deki yüksek basınç merkezlerinde rüzgârlar SAAT YÖNÜNDE ve MERKEZDEN ÇEVREYE doğru eser. Şekildeki hata, rüzgâr oklarının bu KURALA aykırı (yanlış yönde) çizilmiş olmasıdır; oklar merkezden çevreye doğru DOĞRU yönde çizilirse hata GİDERİLMİŞ olur.