1. Orta Asya'nın büyük bölümünde karasal iklim görülür; yağış azdır, kışlar sert ve uzun geçer. Bu koşullar tarımı yalnızca akarsu boylarındaki dar alanlarla sınırlarken, geniş bozkırlar hayvan sürülerinin beslenebileceği otlaklar sunar. Ancak bir otlak, sürüler tarafından belirli bir süre içinde tüketilir.

Bu coğrafi koşulların Türk topluluklarının yaşam biçimi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. Türklerin ana yurdu olarak kabul edilen saha; Altay ve Sayan dağlarından Tanrı Dağlarına, Aral Gölü çevresinden Sibirya'nın güney kesimlerine uzanan geniş bir alanı kapsar. Türk boyları zaman içinde bu alandan çıkarak Çin'e, Hindistan'a, İran'a, Anadolu'ya ve Avrupa'ya kadar uzanan bölgelere ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. Bozkır Türk toplulukları hakkında bilinenlerin önemli bir bölümü, Altaylardaki Pazırık ve Kazakistan'daki Esik gibi kurganlarda yürütülen kazılara dayanır. Bu kurganlarda halı ve dokuma parçaları, at koşum takımları, silahlar ve altın işlemeli giysi kalıntıları bulunmuştur.

Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Bir Türk boyunun, uzun süren kuraklık nedeniyle otlaklarının yetersiz kalması, sürülerinin azalması ve aynı dönemde komşu güçlü bir boyun baskısıyla karşılaşması üzerine batıya doğru harekete geçtiği bilinmektedir.

Bu örnek, Türk göçlerinin niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini gösterir?

5. Bozkır Türklerinin inanç dünyasında gökyüzü, güneş, dağ, ağaç ve su gibi doğa unsurları kutsal sayılmış; ölüler kullandıkları eşyalarla birlikte gömülmüş, atalara duyulan saygı toplumsal yaşamda önemli bir yer tutmuştur.

Bu bilgilerden hareketle bozkır inanç dünyasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

6. Bozkır kuşağında yaşayan İskitlere (Sakalar) ait kurganlarda ölünün; silahları, at koşum takımları, altın işlemeli süs eşyaları ve kimi zaman atıyla birlikte gömüldüğü tespit edilmiştir.

Bu buluntulara dayanarak İskitlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

7. Atın evcilleştirilerek hem binek hem de savaş hayvanı olarak kullanılması, bozkır topluluklarının yaşamında köklü değişiklikler yaratmıştır.

Buna göre;
I. Uzak mesafelerin kısa sürede aşılabilmesi
II. Süvariye dayalı, hızlı hareket eden bir ordu düzeninin ortaya çıkması
III. Sürülerin birbirinden uzak otlaklar arasında güvenle taşınabilmesi
IV. Toplulukların anıtsal taş yapılar inşa etmeye yönelmesi
durumlarından hangileri atın kullanılmasının doğrudan sonucu olarak gösterilebilir?

8. Bozkır Türk topluluklarına ait sanat eserleri çoğunlukla küçük boyutlu, hafif ve taşınabilir madenî eşyalardan, at koşum takımlarından, dokuma ve keçe ürünlerinden oluşur. Bu topluluklara ait büyük ölçekli taş yapılara ise rastlanmaz.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

9. Bozkırın çok geniş ve ulaşımı güç alanlara yayılması, Türk devletlerinde ülkenin doğu ve batı olmak üzere iki kanada ayrılarak yönetilmesine yol açmıştır. Ülke toprakları hanedan üyeleri arasında paylaştırılmış, her yöneticiye belirli bir bölgenin sorumluluğu bırakılmıştır.

Buna göre;
I. Coğrafi koşulların yönetim biçimini etkilediği
II. Merkezî otoritenin zayıfladığı dönemlerde ülkenin bölünme tehlikesi taşıdığı
III. Hanedan üyeleri arasında taht mücadelelerinin ortaya çıkabileceği
IV. Yönetimde hanedan dışından kişilerin belirleyici olduğu
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

10. Konar-göçer Türk topluluklarında sürüler ve otlaklar en değerli varlık sayılmış; hayvan hırsızlığı ile otlak sınırlarının ihlali töre tarafından ağır biçimde cezalandırılmıştır. Ayrıca boylar arasında otlakların hangi mevsimde kimin tarafından kullanılacağını belirleyen yerleşik kabuller bulunmaktaydı.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?