sekizgenacademy.com

Anadolu'nun İlk Siyasi Teşekkülleri — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Anadolu'nun İlk Siyasi Teşekkülleri — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Anadolu'da Türk beylikleri iki ayrı dönemde ortaya çıkmıştır: Malazgirt Savaşı'nın ardından kurulan birinci dönem beylikleri ile Anadolu Selçuklu Devleti'nin Moğol istilası karşısında zayıflamasından sonra kurulan ikinci dönem beylikleri.

Buna göre, aşağıdaki beyliklerden hangisi ikinci dönemde ortaya çıkmıştır?

A) Saltuklular B) Danişmentliler C) Mengücekliler D) Karamanoğulları E) Artuklular

2. Çaka Bey, İzmir merkezli beyliğini kurduktan sonra kıyıdaki tersanelerde gemiler yaptırmış; Midilli, Sakız ve Sisam adalarını ele geçirmiş, Bizans donanmasıyla açık denizde savaşmıştır.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak Çaka Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Anadolu'da kurulan ilk Türk beyliği olduğuna B) Bizans'ın Anadolu'daki egemenliğine son verdiğine C) Türklerin denizcilik alanındaki ilk girişimini yaptığına D) Haçlı Seferleri'ni durdurmak amacıyla kurulduğuna E) Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı bir uç beyliği olduğuna

3. Anadolu'daki ilk Türk beylikleri egemen oldukları şehirlerde cami, medrese, darüşşifa, kervansaray ve köprü yaptırmışlardır. Mengücekliler'in Divriği'de inşa ettirdiği ulu cami ve darüşşifa ile Artuklular'ın Batman Çayı üzerinde yaptırdığı Malabadi Köprüsü bu eserler arasındadır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Beyliklerin birbirleriyle siyasi rekabete girmediğine B) Anadolu ticaretinin tümüyle beyliklerin denetimine geçtiğine C) Bu yapılarda yerli ustaların hiç çalıştırılmadığına D) Beyliklerin askerî mücadeleyi bırakıp imara yöneldiğine E) Beyliklerin Anadolu'yu kalıcı bir yurt olarak gördüğüne

4. Artuklular Diyarbakır, Mardin ve Hasankeyf çevresinde egemen olmuş; bölgede ulu camiler ve medreseler yaptırmış, Batman Çayı üzerinde Malabadi Köprüsü'nü inşa ettirmiş, saraylarında dönemin bilim insanlarını barındırmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Artuklular ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Anadolu'da Türkçeyi resmî dil ilan ettiklerine B) Denizcilikte ilerleyip güçlü bir donanma kurduklarına C) Anadolu Selçuklu Devleti'nin bir kolu olarak kurulduklarına D) Bayındırlık ve bilim faaliyetlerine önem verdiklerine E) Moğol istilasından sonra ortaya çıkan beyliklerden olduklarına

5. Bir öğrenci Anadolu'daki ilk Türk beylikleri hakkında şu notları almıştır:

I. Danişmentliler Sivas, Tokat ve Amasya çevresinde egemenlik kurmuştur.
II. Mengücekliler İzmir'de donanma kurarak Ege adalarını ele geçirmiştir.
III. Artuklular Diyarbakır, Mardin ve Hasankeyf dolaylarında hüküm sürmüştür.
IV. Saltuklular Konya'yı merkez yaparak Anadolu Selçuklu Devleti'ni kurmuştur.

Bu notlardan hangileri yanlıştır?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

6. Danişmentliler döneminin olaylarını konu alan Danişmentname, Danişmend Gazi'nin Anadolu'daki mücadelelerini destansı bir dille anlatan, halk arasında sözlü olarak oluşup sonraki yüzyıllarda yazıya geçirilen bir eserdir.

Yalnızca bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Anadolu'daki bütün beyliklerin kendi destanını yazdırdığı B) Eserin olayların yaşandığı yıllarda kaleme alındığı C) Türk sözlü geleneğinin Anadolu'da da sürdürüldüğü D) Beyliğin resmî yazışma dilinin Türkçe olduğu E) Anadolu'da tarih yazıcılığının bu eserle başladığı

7. Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden Danişmentliler Sivas, Tokat ve Amasya çevresinde; Saltuklular Erzurum'da; Mengücekliler Erzincan ve Divriği dolaylarında; Artuklular ise Diyarbakır ve Mardin çevresinde egemenlik kurmuştur.

Bu duruma bakarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Beylikler Anadolu'nun birbirinden uzak bölgelerine dağılmıştır.
II. Türk nüfusu tek bir bölgede toplanmak yerine geniş bir alana yayılmıştır.
III. Beyliklerin tamamı Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı olarak kurulmuştur.
IV. Beylik merkezlerinin belirlenmesinde Bizans'ın onayı etkili olmuştur.

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV

8. Anadolu'ya yönelen Haçlı ordularına karşı Danişmentliler ile Anadolu Selçukluları, aralarındaki egemenlik mücadelesine rağmen zaman zaman birlikte hareket etmiş; 1101 yılında Anadolu'ya giren Haçlı kuvvetleri bu ortak direniş karşısında ağır kayıplar vermiştir. Buna karşılık Danişmentli Beyliği'ne 1178'de Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan son vermiştir.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Dış tehdit karşısında Türk siyasi güçleri arasında iş birliği kurulabilmiştir.
II. Beylikler arası rekabet, ortak düşmana karşı mücadeleyi tümüyle engellemiştir.
III. Anadolu Selçukluları Anadolu'da siyasi birliği sağlama çabası içindedir.
IV. Danişmentli Beyliği Haçlı Seferleri sırasında yıkılmıştır.

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

9. Anadolu'daki ilk Türk beyliklerinin Anadolu Selçuklu egemenliğine girmesine ilişkin bilgiler şöyledir: Danişmentliler 1178'de II. Kılıç Arslan tarafından, Saltuklular 1202'de, Mengücekliler ise 1228'de I. Alâeddin Keykubad tarafından ortadan kaldırılmıştır. Artuklu Beyliği'nin Mardin kolu ise Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra da varlığını sürdürmüştür.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Anadolu'da siyasi birliğin sağlanması tek bir sefere değil uzun bir sürece yayılmıştır.
II. Anadolu'daki beyliklerin tamamı Anadolu Selçuklu Devleti'nden önce sona ermiştir.
III. Beyliklerin ortadan kaldırılmasında birden fazla Selçuklu hükümdarı rol oynamıştır.
IV. Beyliklerin tamamı savaşılmadan Selçuklu egemenliğini kabul etmiştir.

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

10. Malazgirt Savaşı'nın ardından Anadolu'da kurulan Türk beylikleri, egemen oldukları bölgelerde Türkmen gruplarını yerleştirmiş; şehirlere cami, medrese ve darüşşifa gibi yapılar kazandırmış; Haçlı ordularına karşı savaşmış; XII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren de büyük ölçüde Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenliği altına girmiştir.

Bu bilgilere dayanarak Anadolu'daki ilk Türk beylikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Anadolu'nun Türkleşmesine katkıda bulundukları B) İslam kültürüne ait kurumları bölgede yaygınlaştırdıkları C) Dış saldırılara karşı Anadolu'yu savundukları D) Siyasi varlıklarının kalıcı olmadığı E) Kuruldukları andan itibaren merkezî bir devlete bağlı oldukları

Cevap Anahtarı

1-D 2-C 3-E 4-D 5-D 6-C 7-A 8-B 9-B 10-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com