8genyks sekizgenacademy.com

Afetlerin Genel Özellikleri ve Sınıflandırılması — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Sosyal Bilimler

Çalışma Kağıdı

Afetlerin Genel Özellikleri ve Sınıflandırılması — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Yer kabuğunun hareket etmesi, atmosferdeki hava olaylarının şiddetlenmesi ya da yamaçtaki malzemenin harekete geçmesi gibi olaylar yeryüzünde sürekli meydana gelir. Bu olayların bir bölümü için "afet" terimi kullanılırken bir bölümü için kullanılmaz.
Buna göre bir doğa olayının afet sayılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Bir olayın afet sayılıp sayılmayacağına, olayın ne kadar geniş bir alanda etkili olduğuna bakılarak karar verilir. B) Bir doğa olayının afet sayılması, olay sırasında açığa çıkan enerjinin büyüklüğüne bağlıdır. C) Bir doğa olayı, insan yaşamını ve insanın kurduğu düzeni etkilemediği sürece afet olarak adlandırılmaz. D) Yerleşmelerden uzakta gerçekleşen doğa olayları da meydana geldikleri anda afet niteliği kazanır. E) Bir olayın afet sayılabilmesi için kaynağının doğal olması gerekir.

2. Afet yönetimi; risk belirleme ve zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarından oluşan bir döngüdür. Zarar azaltma olay öncesinde tehlikenin yol açacağı kaybı küçültmeyi, hazırlık ise olay gerçekleştiğinde hızlı ve düzenli davranabilmeyi amaçlar.
Buna göre aşağıdaki çalışmalardan hangisi hazırlık aşamasına örnektir?

A) Taşkın tehlikesi bulunan alandaki yapıların kaldırılıp alanın yeşil alana dönüştürülmesi B) Yapı denetimi kuralları sıkılaştırılarak dayanıksız yapıların güçlendirilmesi C) Olaydan etkilenen ailelerin kalıcı konutlarına yerleştirilmesi D) Olay sonrasında arama kurtarma ekiplerinin bölgeye sevk edilmesi E) Okullarda tahliye tatbikatı yapılarak toplanma alanlarının öğrencilere tanıtılması

3. Doğal afetler kaynaklandıkları ortama göre jeolojik, meteorolojik ve biyolojik afetler biçiminde gruplandırılır.
Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Orman yangını — meteorolojik kökenli afet B) Çığ — jeolojik kökenli afet C) Tsunami — meteorolojik kökenli afet D) Çekirge istilası — jeolojik kökenli afet E) Kuraklık — biyolojik kökenli afet

4. Afetler; ortaya çıkış hızı, etkili oldukları süre ve etki alanlarının genişliği bakımından birbirinden ayrılır.
Buna göre,
I. Kuraklık
II. Hortum
III. Dolu
IV. Salgın hastalık
yukarıdakilerden hangileri, yavaş gelişen ve uzun süre etkili olan afetler arasında gösterilebilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I ve IV E) III ve IV

5. Benzer büyüklükteki doğa olayları, gelişmişlik düzeyi farklı ülkelerde farklı türde kayıplara yol açar. Yapı standartlarının ve uyarı sistemlerinin gelişmiş olduğu ülkelerde insan kaybı düşük kalırken, aynı alandaki yatırım yoğunluğu nedeniyle ekonomik kayıp yüksek olabilir.
Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi bu durumla uyumludur?

A) Ekonomik kaybın yüksek olması, o ülkede afet hazırlığının yetersiz kaldığını gösterir. B) Ülkelerin afetle baş etme başarısı, kaybın parasal büyüklüğüne bakılarak ölçülemez. C) Gelişmiş ülkelerde doğa olaylarının görülme sıklığı daha azdır. D) Gelirin düşük olduğu ülkelerde doğa olaylarının şiddeti daha yüksektir. E) Uyarı sistemleri, doğa olayının etkili olduğu alanı daralttığı için kaybı düşürür.

6. Afetler kaynağına göre doğal afetler ve beşerî (teknolojik) afetler biçiminde ikiye ayrılır. Beşerî afetler doğrudan insan etkinliklerinden kaynaklanır ve büyük ölçüde önlenebilir niteliktedir.
Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisi beşerî kökenli bir afete örnektir?

A) Bitki örtüsü kaldırılan bir yamaçta şiddetli yağıştan sonra toprağın kayması B) Dere yatağına doğru genişleyen bir mahallenin taşkın sularından zarar görmesi C) Aşırı sulama yapılan tarım alanlarında toprağın tuzlanarak verimini yitirmesi D) Bir maden ocağında oluşan göçüğün çalışanları ve çevredeki yerleşmeyi etkilemesi E) Sıcak ve rüzgârlı bir günde ormanlık alanda çıkan yangının hızla yayılması

7. Afetlerin bir bölümünde olay öncesinde ölçüm ve gözlemlere dayanarak uyarı yapılabilirken bir bölümünde bu mümkün olmaz.
Buna göre,
I. Yer kabuğunda biriken gerilmenin aniden boşalmasıyla oluşan deprem
II. Havzadaki yağış ve akım ölçümleriyle izlenebilen taşkın
III. Uzun süre yağış almayan bir bölgede yavaş yavaş gelişen kuraklık
IV. Bir sanayi tesisinde beklenmedik biçimde ortaya çıkan kimyasal sızıntı
yukarıdakilerden hangileri, gerçekleşmeden önce yapılan ölçüm ve gözlemlerle uyarı verilebilen afetler arasında gösterilebilir?

A) I ve II B) II ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

8. K kentinde artan konut ihtiyacını karşılamak için dere yatağının bir bölümü doldurularak yapılaşmaya açılmıştır. Kentte sağanak yağışların sıklığında ve şiddetinde bir değişme olmamasına karşın son yıllarda yağış sonrasında ortaya çıkan zararlar artmıştır.
Buna göre K kentiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Doğa olayının afete dönüşmesinde yer seçimi belirleyici olmuştur. B) Doldurulan dere yatağı, yağış sularının yer altına sızmasını kolaylaştırmıştır. C) Zarardaki artış, akarsuyun rejiminin düzensiz olmasından kaynaklanmıştır. D) Yapılaşma, taşkın sularının yayılabileceği alanı genişletmiştir. E) Yerleşmenin büyümesi, sağanak yağışların sıklığını artırmıştır.

9. L yöresinde tarım alanı kazanmak amacıyla yamaçlardaki bitki örtüsü geniş ölçüde kaldırılmıştır. Yörede bir afet planı hazırlanmamış, yağışları izleyen bir uyarı düzeni de kurulmamıştır. Yıllar içinde yağışların sıklığı ve şiddeti değişmemesine karşın, yağış sonrasında ortaya çıkan zararlarda belirgin bir artış görülmektedir.
Bu bilgilere dayanarak L yöresiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Zarardaki artışta beşerî etmenler etkili olmuştur. B) Bitki örtüsünün kaldırılması yüzeysel akışı artırmıştır. C) Olay öncesine yönelik çalışmalar yetersiz kalmıştır. D) Aynı şiddetteki yağış geçmişe göre daha büyük zarar vermektedir. E) Zararın artmasının nedeni yağış rejiminin değişmesidir.

10. Afet çalışmalarında tehlike, zarar verme olasılığı bulunan olayın kendisini; zarar görebilirlik, insanın ve yapıların bu olay karşısındaki dayanıksızlığını; risk ise bu ikisinin birlikte ortaya çıkardığı beklenen kaybı anlatır.
Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi bu kavramlarla uyumludur?

A) Tehlikenin ortadan kaldırılamadığı bir yerde riskin azaltılması mümkün değildir. B) Zarar görebilirliği yüksek olan bir yerleşmede tehlike düzeyi de yüksektir. C) Tehlikesi aynı olan iki yerleşmeden yapıları daha sağlam olanında risk daha düşüktür. D) Nüfusun az olduğu yerlerde tehlikenin ortaya çıkma olasılığı da azalır. E) Risk, olayın büyüklüğü ölçülerek tek başına belirlenebilir.

Cevap Anahtarı

1-C 2-E 3-A 4-D 5-B 6-D 7-B 8-A 9-E 10-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com