8genyks sekizgenacademy.com

Zayıf Etkileşimler — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Fen Bilimleri

Çalışma Kağıdı

Zayıf Etkileşimler — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. DNA'nın çift sarmal yapısında, karşılıklı bazları (örneğin adenin–timin) bir arada tutan moleküller arası çekim türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) İyonik bağ B) Kovalent bağ C) Hidrojen bağı D) Metalik bağ E) Van der Waals kuvveti

2. Su böceklerinin su yüzeyinde batmadan yürüyebilmesi ve suyun bir kılcal boru içinde yukarı doğru yükselebilmesi (kılcallık) gibi gözlemler, su moleküllerinin birbirini güçlü biçimde çekmesiyle açıklanır. Bu gözlemlerin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su moleküllerinin kendi içindeki O–H kovalent bağlarının çok güçlü olmasından kaynaklanır. B) Su moleküllerinin apolar olması nedeniyle yalnızca zayıf van der Waals kuvvetiyle bir arada durmasından kaynaklanır. C) Su moleküllerinin birbirini yalnızca yerçekimi kuvvetiyle çekmesinden kaynaklanır. D) Su moleküllerinin elektriksel olarak yüksüz olması nedeniyle birbirini itmesinden kaynaklanır. E) Su moleküllerinin birbiriyle güçlü hidrojen bağları kurarak yüzeyde güçlü bir çekim ağı (yüzey gerilimi) oluşturmasından kaynaklanır.

3. Aşağıdaki moleküllerden hangisinde, hidrojen bağı oluşabilmesi için gerekli koşul (hidrojen atomunun doğrudan flor, oksijen ya da azot atomuna bağlı olması) SAĞLANMAZ?

A) H₂O B) NH₃ C) HF D) CH₄ E) C₂H₅OH (etanol)

4. Zayıf etkileşimlerle (moleküller arası kuvvetlerle) ilgili aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR?

A) Moleküller arası kuvvetler, aynı maddenin katı, sıvı ve gaz hâlleri arasındaki geçişlerde belirleyici rol oynar. B) Bir maddenin erime noktasının düşük olması, o maddenin molekülleri arasındaki zayıf etkileşimlerin görece zayıf olduğunu gösterebilir. C) Polar moleküller arasında, kısmi yüklü uçların birbirini çekmesiyle oluşan dipol-dipol etkileşimi görülebilir. D) Apolar bir molekülde dipol-dipol etkileşimi görülmez; yalnızca van der Waals kuvveti etkili olabilir. E) Zayıf etkileşimler yalnızca sıvı hâldeki maddelerde görülür; katı ya da gaz hâlindeki taneciklerde etkili değildir.

5. Metan (CH₄), etan (C₂H₆) ve propan (C₃H₈) moleküllerinin üçü de apolar moleküllerdir; bu üç madde arasında yalnızca van der Waals kuvveti etkilidir. Bu üç molekülün büyüklüğü (elektron sayısı) propan > etan > metan biçiminde sıralandığına göre, bu maddelerin kaynama noktaları küçükten büyüğe doğru sıralandığında aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) Propan < Etan < Metan B) Metan < Etan < Propan C) Etan < Metan < Propan D) Propan < Metan < Etan E) Metan < Propan < Etan

6. N₂ molekülü apolar, CO molekülü ise polar bir moleküldür. İkisinin de elektron sayıları birbirine yakın olduğuna (molekül büyüklükleri benzer olduğuna) göre, bu iki maddenin kaynama noktalarıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi en doğrusudur?

A) N₂'nin kaynama noktası CO'dan yüksektir çünkü apolar moleküllerde van der Waals kuvveti her zaman daha güçlüdür. B) CO'nun kaynama noktası N₂'den yüksektir çünkü CO'da van der Waals kuvvetine ek olarak dipol-dipol etkileşimi de bulunur. C) İki maddenin kaynama noktası birbirine eşittir çünkü molekül büyüklükleri yakındır ve büyüklük tek belirleyici etkendir. D) N₂'nin kaynama noktası CO'dan yüksektir çünkü N₂ molekülünde hidrojen bağı bulunur. E) CO'nun polar olması moleküller arası çekimi zayıflatır, bu nedenle kaynama noktası N₂'den düşük olur.

7. Moleküller arası kuvvetlerle ilgili aşağıdaki ifadeler verilmiştir:
I. Bir maddenin moleküller arası çekim kuvvetleri ne kadar güçlüyse, o maddenin erime ve kaynama noktası o kadar yüksek olur.
II. Molekül büyüdükçe (elektron sayısı arttıkça) van der Waals kuvvetlerinin şiddeti azalır.
III. Hidrojen bağı, yalnızca hidrojen atomunun doğrudan flor, oksijen ya da azot atomuna bağlı olduğu moleküllerde görülür.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

8. Etanol (CH₃–CH₂–OH) ve dimetil eter (CH₃–O–CH₃) aynı molekül formülüne (C₂H₆O) sahip iki bileşiktir. Etanol molekülünde H atomlarından biri doğrudan O atomuna bağlıyken, dimetil eter molekülünde tüm H atomları yalnızca C atomlarına bağlıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Etanol molekülleri arasında hidrojen bağı kurulabilirken, dimetil eter molekülleri arasında hidrojen bağı kurulamaz; bu nedenle etanolün kaynama noktası dimetil eterden daha yüksektir. B) Her iki bileşikte de oksijen atomu bulunduğundan, iki bileşikte de aynı güçte hidrojen bağı kurulur. C) Dimetil eterdeki C–O bağları, etanoldeki O–H bağından daha güçlü bir moleküller arası çekim sağlar, bu nedenle kaynama noktası daha yüksektir. D) Hidrojen bağı yalnızca hidrojen atomunun karbon atomuna bağlı olduğu moleküllerde görülür; bu nedenle iki bileşik de hidrojen bağı kurar. E) İki bileşiğin molekül ağırlığı birbirine eşit olduğundan kaynama noktaları da birbirine eşittir.

9. Aşağıda üç farklı madde ve moleküler yapı özellikleri verilmiştir:
Madde K: Apolar molekül, küçük boyutlu (az elektronlu); molekülleri arasında yalnızca van der Waals kuvveti etkilidir.
Madde L: Polar molekül; H atomu doğrudan O atomuna bağlıdır, molekülleri arasında hidrojen bağı kurulur.
Madde M: Apolar molekül, K'den daha büyük boyutlu (daha çok elektronlu); molekülleri arasında yalnızca van der Waals kuvveti etkilidir.
Bu üç maddenin kaynama noktaları küçükten büyüğe doğru sıralandığında aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) K < M < L B) L < M < K C) M < K < L D) K < L < M E) L < K < M

10. Amonyak (NH₃) molekülü, aynı grupta yer alan ve NH₃'ten daha büyük/ağır olan fosfin (PH₃) molekülüne göre daha yüksek bir kaynama noktasına sahiptir. Bu duruma en uygun açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

A) NH₃ molekülü PH₃'ten daha büyük olduğundan van der Waals kuvvetleri NH₃'te daha güçlüdür ve kaynama noktası bu yüzden yüksektir. B) Fosfor da azot gibi elektronegatif bir atom olduğundan PH₃'te de hidrojen bağı kurulur; asıl belirleyici van der Waals kuvvetidir. C) İki bileşikte de yalnızca van der Waals kuvveti etkilidir; NH₃'ün kaynama noktasının yüksek olması tamamen molekül büyüklüğünden kaynaklanır. D) NH₃'te H atomu doğrudan azota bağlı olduğundan moleküller arasında hidrojen bağı kurulur; bu ilave güçlü çekim, PH₃'ün yalnızca van der Waals kuvvetine dayanan daha büyük molekül boyutunun etkisini aşar. E) Hidrojen bağı yalnızca saf hâldeki elementlerde görülen bir etkileşimdir; bu nedenle NH₃'teki yüksek kaynama noktasının nedeni farklı bir etkileşim türü olmalıdır.

Cevap Anahtarı

1-C 2-E 3-D 4-E 5-B 6-B 7-C 8-A 9-A 10-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com