sekizgenacademy.com

Ses Dalgaları — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru TYT Fen Bilimleri

Çalışma Kağıdı

Ses Dalgaları — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Bir hoparlörün sesi kısık seviyedeyken diyaframı küçük bir genlikle titreşirken, ses seviyesi yükseltildiğinde aynı diyafram daha büyük bir genlikle titreşmeye başlıyor.
Buna göre ses dalgasının genliği ile öğrencinin algıladığı ses şiddeti arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Genlik arttıkça ses daha ince (tiz) duyulur; genlik azaldıkça ses daha kalın (pes) duyulur. B) Genlik arttıkça ses daha alçak (zayıf) duyulur; genlik azaldıkça ses daha yüksek (güçlü) duyulur. C) Genlik, ses dalgasının yalnızca yayılma hızını belirler; ses şiddetiyle ilgisi yoktur. D) Genlik arttıkça ses daha yüksek (güçlü) duyulur; genlik azaldıkça ses daha alçak (zayıf) duyulur. E) Ses şiddetinin yüksek ya da alçak duyulması genliğe değil, yalnızca sesin frekansına bağlıdır.

2. Bir hoparlörün diyaframı titreştiğinde, önündeki hava molekülleri önce birbirine yaklaşarak bir sıkışma bölgesi, ardından birbirinden uzaklaşarak bir seyrekleşme bölgesi oluşturur. Bu sıkışma ve seyrekleşme bölgeleri, diyaframın titreşim doğrultusuyla aynı doğrultuda ilerleyerek sesi taşır.
Buna göre ses dalgasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Ses dalgasında hava molekülleri, titreşim doğrultusuyla aynı doğrultuda ileri-geri hareket eder; bu nedenle ses boyuna bir dalgadır. B) Ses dalgasında hava molekülleri, titreşim doğrultusuna dik yönde hareket eder; bu nedenle ses enine bir dalgadır. C) Ses dalgasında hava molekülleri, sesin ilerleme doğrultusunda kaynaktan dinleyiciye kadar taşınır. D) Ses dalgası, hava molekülleri arasında herhangi bir sıkışma ya da seyrekleşme oluşturmadan yayılır. E) Ses dalgasının boyuna ya da enine olması, yayıldığı ortamın katı, sıvı ya da gaz olmasına göre değişir.

3. Ses dalgasıyla ilgili bir öğrenci aşağıdaki ifadeleri kurmuştur:
I. Ses, yayılabilmek için katı, sıvı ya da gaz hâlinde maddesel bir ortama ihtiyaç duyar.
II. Ay yüzeyinde atmosfer (hava) bulunmadığı için astronotlar, uzay kıyafeti içindeyken birbirlerini doğrudan konuşarak duyamaz.
III. Ses, ışık gibi boşlukta (havasız ortamda) da yayılabilen bir dalgadır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I, II ve III D) II ve III E) Yalnız III

4. Bir müzik öğretmeni, kalın telli bir gitar teline göre daha ince telli bir gitar telinin çekilip bırakıldığında birim zamanda daha fazla titreşim yaptığını ve bu telin daha ince (tiz) bir ses çıkardığını gösteriyor.
Buna göre ses dalgasının frekansı ile öğrencinin algıladığı ses tonu arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Frekans arttıkça ses daha kalın (pes) duyulur; frekans azaldıkça ses daha ince (tiz) duyulur. B) Frekans arttıkça ses daha ince (tiz) duyulur; frekans azaldıkça ses daha kalın (pes) duyulur. C) Frekans arttıkça ses daha güçlü (yüksek şiddetli) duyulur; frekans azaldıkça ses daha zayıf duyulur. D) Frekans, ses dalgasının yalnızca ilerleme hızını belirler; ses tonunun ince ya da kalın duyulmasıyla ilgisi yoktur. E) Ses tonunun ince ya da kalın duyulması frekansa değil, yalnızca sesin şiddetine bağlıdır.

5. İnsan kulağı, yaklaşık 20 Hz ile 20.000 Hz arasındaki frekanslara sahip ses dalgalarını işitebilir. Bu aralığın altındaki düşük frekanslı sesler infrasonik, üstündeki yüksek frekanslı sesler ise ultrasonik olarak adlandırılır. Bazı hayvan türleri, insanın işitme aralığı dışında kalan bu sesleri algılayabilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu bilgiyle TUTARLIDIR?

A) İnsan kulağının işitebildiği frekans aralığı, yaşayan bütün canlı türlerinde birebir aynı kalır. B) 20 Hz'in altındaki infrasonik sesler, insan kulağı tarafından diğer seslerden daha net algılanır. C) Fillerin insanın duyamadığı düşük frekanslı seslerle iletişim kurabilmesi, işitme aralığının türe göre değişebileceğini gösterir. D) 20.000 Hz üzerindeki ultrasonik sesler, insan kulağınca düşük şiddette de olsa yine de algılanabilir. E) Bir sesin infrasonik ya da ultrasonik sayılması, frekansına değil genliğine (şiddetine) bağlı olur.

6. Bir öğretmen sınıfta iki farklı ses örneği çalıyor:
• Birinci sesin frekansı yüksektir (ince/tiz bir ses) ama genliği küçüktür (alçak/zayıf duyulur).
• İkinci sesin frekansı düşüktür (kalın/pes bir ses) ama genliği büyüktür (yüksek/güçlü duyulur).
Bu örneklerden yola çıkan öğretmen, sesin frekansı ile genliğinin birbirinden bağımsız iki özellik olduğunu; birinin sesin ince-kalın algısını, diğerinin ise yüksek-alçak algısını belirlediğini vurguluyor.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu açıklamayla ÇELİŞİR?

A) İnce (tiz) bir ses aynı zamanda alçak (zayıf) şiddette duyulabilir. B) Kalın (pes) bir ses aynı zamanda yüksek (güçlü) şiddette duyulabilir. C) Bir sesin ince mi kalın mı duyulduğunu frekansı, yüksek mi alçak mı duyulduğunu ise genliği belirler. D) Aynı frekansa sahip iki ses, farklı genliklere sahip olduğunda farklı şiddette duyulabilir. E) Frekansı yüksek olan bir ses, frekansı düşük bir sese göre daha yüksek şiddette (güçlü) duyulur.

7. Ses, ortamı oluşturan tanecikler arasındaki etkileşim yoluyla yayılan mekanik bir dalgadır. Taneciklerin birbirine yakınlığı arttıkça bu etkileşim de sıklaşır.
Buna göre özdeş bir ses kaynağından çıkan sesin katı, sıvı ve gaz ortamlardaki yayılma hızı, genel eğilim olarak nasıl sıralanır?

A) Sıvı > Katı > Gaz B) Gaz > Sıvı > Katı C) Katı > Sıvı > Gaz D) Katı = Sıvı = Gaz; ortam, ses hızını etkilemez E) Gaz > Katı > Sıvı

8. Bir ortamda ilerleyen bir ses dalgasının dalga boyu 0,25 m, frekansı 8 Hz'dir.
Bu sesin ortamdaki yayılma hızı kaç m/s'dir?

A) 32 B) 20 C) 8 D) 2 E) 0,5

9. Bir ortamda ilerleyen periyodik bir ses dalgasının bu ortamdaki yayılma hızı 12 m/s'dir. Bu dalgada bir noktanın bir tam titreşimini tamamlaması 0,5 saniye sürmektedir.
Bu ses dalgasının dalga boyu kaç metredir?

A) 6 B) 10 C) 12,5 D) 24 E) 60

10. Aynı frekanslı bir ses kaynağı, önce K ortamında sonra L ortamında ses üretiyor. Sesin K ortamındaki yayılma hızı, L ortamındaki yayılma hızından büyüktür ve kaynağın frekansı her iki ortamda da değişmemektedir.
Buna göre sesin K ve L ortamlarındaki dalga boyları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) K ortamındaki dalga boyu, L ortamındakinden küçüktür. B) K ve L ortamlarındaki dalga boyları birbirine eşittir. C) Dalga boyu yalnızca frekansa bağlıdır, ortamın ses hızına bağlı değildir. D) K ortamındaki frekans, L ortamındakinden büyük olduğu için dalga boyu da büyüktür. E) K ortamındaki dalga boyu, L ortamındakinden büyüktür.

Cevap Anahtarı

1-D 2-A 3-B 4-B 5-C 6-E 7-C 8-D 9-A 10-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com