Protista Âlemi — Çalışma Kağıdı

1. Protista âlemindeki canlıların çoğu, yaşamlarını sürdürebilmek için su ya da nemli ortamlara ihtiyaç duyma eğilimindedir; bu âlemdeki bazı türler ise insanlarda sıtma gibi hastalıklara neden olan parazitik protist türleridir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu bilgiyle tutarlıdır?

A) Protista âlemindeki bütün türler kesinlikle sucul ortamlarda yaşar; karasal hiçbir protist türü bulunmaz. B) Su ya da nemli ortama duyma eğilimi, protista âlemindeki canlıların beslenme biçimini (bitkimsi/hayvansı/mantarsı) belirleyen temel ölçüttür. C) Sıtma hastalığına neden olan protist türü, hayvansı protista özelliği taşıyamayacağı için ayrı bir âlemde sınıflandırılır. D) Protista âlemindeki canlıların su/nemli ortama yönelik bu eğilimi kesin bir kural değil, genel bir yönelimdir ve bazı türler hastalıklara da neden olabilir. E) Sıtma örneği, protista âlemindeki canlıların çoğunlukla insan sağlığına katkı sağladığını gösteren tipik bir durumdur.

2. Protista âlemindeki canlılar, beslenme şekillerine göre TYT düzeyinde basitleştirilmiş biçimde üç genel gruba ayrılabilir: kloroplast taşıyıp fotosentez yapabilen bitkimsi protistalar, başka canlıları/organik maddeleri besin olarak alan hayvansı protistalar ve organik maddeleri dışarıda parçalayıp emerek beslenen mantarsı protistalar.
Buna göre bu üç gruplandırmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bu gruplandırma, protistaların tek hücreli mi yoksa çok hücreli mi olduğuna dayanır. B) Bu gruplandırma, protistaların tatlı suda mı yoksa deniz suyunda mı yaşadığına dayanır. C) Bu gruplandırma, protistaların besin maddesini nasıl temin ettiğine (beslenme şekline) dayanır. D) Bu gruplandırma, yalnızca protistaların hareket edip edemediğine dayanır. E) Bu gruplandırma, protistaların genetik materyalinin çekirdekte bulunup bulunmadığına dayanır.

3. Bir protist türünün, hücre yüzeyindeki kısa ve çok sayıdaki kirpikçikleri (siller) düzenli biçimde hareket ettirerek yer değiştirdiği ve bu sayede besin parçacıklarını hücre ağzına doğru yönlendirdiği belirlenmiştir.
Buna göre söz konusu protist türü, beslenme biçimi bakımından aşağıdaki gruplardan hangisine girer?

A) Kloroplast taşıyıp güneş ışığından besin üreten bitkimsi protista B) Organik maddeleri hücre dışında parçalayıp emerek beslenen mantarsı protista C) Yalancı ayaklarla hareket edip besinini çevreleyerek alan hayvansı protista D) Hem fotosentez yapabilen hem de başka canlıları avlayabilen karma beslenmeli bir protista E) Kirpikleriyle hareket edip besin parçacıklarını alan hayvansı protista

4. Bir protist türünün, organik maddeleri hücre dışında parçalayarak açığa çıkan besin moleküllerini emme yoluyla aldığı ve dış görünüş bakımından mantarlara benzese de yapısal ve genetik olarak mantarlardan farklı olduğu belirtiliyor. Bu tür, 'küf benzeri' ya da 'balçık mantarı' olarak da adlandırılır.
Buna göre söz konusu protist türü aşağıdaki gruplardan hangisine örnek gösterilir?

A) Kloroplast taşıyıp fotosentezle beslenen bitkimsi protista B) Organik maddeleri dışarıda parçalayıp emerek beslenen mantarsı protista C) Yalancı ayaklarla hareket edip besinini çevreleyerek alan hayvansı protista D) Kirpikleriyle hareket edip besin parçacıklarını yönlendiren hayvansı protista E) Mantarlar âleminin bir üyesi olup yalnızca isim benzerliğiyle protista sanılan bir tür

5. Bir protist grubunun hücrelerinde kloroplast bulunduğu, bu sayede güneş ışığını kullanarak fotosentez yaptıkları ve bu grubun mikroskobik tek hücreli türlerden (örneğin diyatomeler) çok hücreli büyük deniz yosunlarına kadar çeşitlilik gösterdiği bilinmektedir.
Buna göre bu protist grubuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bu grup, yalnızca çok hücreli büyük deniz yosunlarından oluşur; tek hücreli üyesi yoktur. B) Bu grup, organik maddeleri dışarıda parçalayıp emerek beslenen mantarsı protistalar arasında sınıflandırılır. C) Bu grup, hareket edip başka canlıları besin olarak alan hayvansı protistalara örnektir. D) Bu grup, kloroplastları sayesinde fotosentez yapabilen bitkimsi protistalardır ve okyanuslardaki oksijen üretimine önemli katkı sağlar. E) Bu grubun bütün üyeleri yalnızca tatlı sularda yaşar, deniz ortamında bulunmaz.

6. Protista âlemindeki canlıların büyük çoğunluğu tek hücreli olmakla birlikte, bazı üyeleri (örneğin büyük deniz yosunları) çok hücreli yapıya sahiptir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu bilgiyle ÇELİŞİR?

A) Protista âlemindeki bütün canlılar tek hücrelidir; çok hücreli hiçbir üye bulunmaz. B) Protista âlemindeki canlıların çoğu mikroskobik büyüklüktedir. C) Bazı protist türleri, çok hücreli yapılarıyla büyük deniz yosunları grubunda yer alır. D) Protista âlemi, hem tek hücreli hem de çok hücreli üyeler barındıran çeşitli bir gruptur. E) Tek hücreli olmak, protista âlemindeki canlıların çoğunluğu için geçerli bir özelliktir ama tümü için zorunlu değildir.

7. Bir araştırmacı, incelediği tek hücreli bir canlının şu özelliklere sahip olduğunu not ediyor: Zarla çevrili gerçek bir çekirdeği vardır (ökaryot), kloroplast taşımaz, hareket edebilme yeteneğine sahiptir ve çevresindeki organik parçacıkları besin olarak alır.
Bu canlı, protista âleminin hangi alt grubuna örnek gösterilebilir?

A) Kloroplast taşıyan ve fotosentez yaparak beslenen bir bitkimsi protista B) Organik maddeleri yalnızca dışarıda parçalayıp emerek alan mantarsı protista C) Zarla çevrili çekirdeğe sahip olmadığı için prokaryot sayılan bir protista D) Protista âlemi dışında, bitkiler âleminin bir üyesi sayılan bir tür E) Kloroplast taşımayıp hareket ederek organik parçacıkları besin olarak alan hayvansı protista

8. Bir protist türü incelendiğinde, bu canlının sabit bir hücre şekline sahip olmadığı, sitoplazmasından geçici uzantılar (yalancı ayaklar) oluşturarak hareket ettiği ve bu uzantılarla besinini çevreleyip aldığı gözlemleniyor.
Bu gözlemlere göre söz konusu protist türü aşağıdaki gruplardan hangisine örnek gösterilir?

A) Fotosentez yaparak kendi besinini üreten bitkimsi protista B) Yalancı ayaklarla hareket edip başka canlıları besin olarak alan hayvansı protista C) Organik maddeleri dışarıda parçalayıp emerek beslenen mantarsı protista D) Kirpikleriyle hareket edip besinini alan hayvansı protista E) Hücre duvarına sahip olduğu için mantarsı protista sayılan bir tür

9. Protista âlemindeki canlılar ortak bir hücre yapısını (zarlı gerçek çekirdek) paylaşsa da birbirinden çok farklı beslenme ve yaşam biçimlerine sahip oldukları için oldukça çeşitli/heterojen bir grup oluşturur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu çeşitliliğin bir nedeni olarak gösterilebilir?

A) Protista âleminin, bitki, hayvan ve mantar âlemlerinin hiçbirine tam olarak uymayan ökaryot canlıları bir araya toplayan bir grup olarak da düşünülmesi B) Protista âlemindeki canlıların, hücre yapısı bakımından bakteriler âlemiyle aynı sınıfta değerlendirilmesi C) Protista âlemindeki canlıların, yaşadıkları bölgeye göre değil yalnızca beslenme şekline göre adlandırılması D) Protista âlemindeki canlıların, bitkiler âlemiyle akraba oldukları için bu âlemin bir alt dalı sayılması E) Protista âlemindeki canlıların büyük çoğunluğunun mantarlarla aynı beslenme biçimini paylaştığı için mantarlar âlemine dahil edilmesi

10. Protista âlemiyle ilgili aşağıda üç ifade verilmiştir:
I. Bu âlemdeki canlılar ökaryot hücre yapısına sahiptir.
II. Bu âlemdeki canlıların tamamı fotosentez yaparak beslenir.
III. Bu âlem, bitki, hayvan ve mantar âlemlerinin hiçbirine tam olarak uymayan canlıları bir araya toplayan çeşitli bir gruptur.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

Protista Âlemi — Çalışma Kağıdı

Protista Âlemi — Çalışma Kağıdı

Cevap Anahtarı