Osmoz — Çalışma Kağıdı
Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Fen Bilimleri
Çalışma Kağıdı
Osmoz — Çalışma Kağıdı
Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç
10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Bir hücrenin bulunduğu dış ortamdaki çözünen madde derişiminin, hücrenin iç ortamındaki çözünen madde derişimine eşit olduğu belirlenmiştir.
Buna göre bu ortamda gözlenecek durum aşağıdakilerden hangisidir?
2. Bir hücrenin bulunduğu dış ortamdaki çözünen madde derişiminin, hücrenin iç ortamındaki çözünen madde derişiminden daha düşük olduğu belirlenmiştir.
Buna göre bu dış ortam ve hücrede gözlenecek değişiklik aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
3. Hücre zarından gerçekleşen madde geçişlerinden basit difüzyonda maddeler, derişim farkına bağlı olarak yüksek derişimli bölgeden düşük derişimli bölgeye kendiliğinden hareket eder. Bu geçişin, yalnızca su molekülünün hareketiyle sınırlı özel bir uygulaması da ayrı bir isimle adlandırılır: bu geçişte su, yarı geçirgen bir zardan, çözünen derişiminin az olduğu (seyreltik) bir ortamdan çözünen derişiminin çok olduğu (derişik) bir ortama doğru hareket eder.
Bu bilgilere göre yukarıda tanımlanan madde geçiş türü aşağıdakilerden hangisidir?
4. Turşu ve reçel yapımında sebze ya da meyvelerin üzerine bolca tuz ya da şeker eklenmesi, bu besinlerin daha uzun süre bozulmadan saklanabilmesini sağlar. Bu yöntemde, besinin çevresinde oluşturulan yoğun tuz ya da şeker ortamı, besinin üzerinde üreyebilecek mikroorganizmaların hücrelerinden su kaybetmesine yol açarak etkisiz hâle gelmelerini sağlar.
Bu bilgilere göre turşu ve reçel yapımında uygulanan koruma yöntemi, aşağıdaki ifadelerden hangisiyle açıklanabilir?
5. Bir hayvan hücresi, kendi iç ortamına göre çözünen madde derişimi çok daha düşük olan (saf suya yakın) bir ortama bırakılmıştır.
Bu duruma göre hücrede gözlenmesi beklenen değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
6. Bir bitki hücresi, kendi iç ortamına göre çözünen madde derişimi daha yüksek olan bir çözelti içine bırakılmıştır.
Bu duruma göre hücrede su hareketinin yönü ve gözlenecek değişiklik aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
7. Bir bitkinin kök hücrelerindeki çözünen madde derişiminin, bu hücrelerin içinde bulunduğu toprak suyundaki çözünen madde derişiminden daha yüksek olduğu bilinmektedir.
Buna göre bitkinin topraktan su alması aşağıdaki ifadelerden hangisiyle açıklanabilir?
8. Bir bitki hücresinin kofulundaki çözünen madde derişimi 14 birim, bu hücrenin içine daldırıldığı dış ortamdaki çözünen madde derişimi ise 6 birimdir.
Buna göre bu hücrede gözlenecek değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
9. Basit difüzyon ile osmoz karşılaştırıldığında, her iki geçiş türünde de hareketin derişim farkından kaynaklandığı bilinmektedir. Ancak hareket eden madde ve hareketin yönü bakımından iki geçiş türü arasında belirgin bir fark bulunmaktadır.
Buna göre I, II, III numaralı ifadelerden hangileri DOĞRUDUR?
I. Basit difüzyonda çözünen madde, kendi derişiminin yüksek olduğu bölgeden düşük olduğu bölgeye hareket eder.
II. Osmozda su, çözünenin az olduğu bölgeden çok olduğu bölgeye hareket eder.
III. Osmozda su, kendi derişiminin az olduğu bölgeden çok olduğu bölgeye hareket eder.
10. Bir hücrenin iç ortamındaki çözünen madde derişimleri; glikoz için 3 birim, amino asit için 2 birim ve protein için 1 birim olarak ölçülmüştür. Aynı hücrenin bulunduğu dış ortamdaki çözünen madde derişimleri ise tuz için 5 birim ve şeker için 4 birim olarak ölçülmüştür.
Hücre zarının bu çözünen maddelere karşı yarı geçirgen olduğu (yalnızca suyun serbestçe geçebildiği) kabul edildiğine göre, dış ortam hücreye göre nasıldır ve bu durumda hücrede ne gözlenir?
Cevap Anahtarı
1-D 2-E 3-A 4-A 5-E 6-B 7-D 8-B 9-C 10-C
8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com