10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Canlı hücrede bulunan lipitlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Lipitler yalnızca enerji kaynağı olarak görev yapar, yapısal görevi yoktur.
B) Lipitler hem enerji kaynağı hem yapısal bileşen olabilen, suda çözünmeyen bileşiklerdir.
C) Lipitler polar yapıları nedeniyle suda kolayca çözünür.
D) Lipitler hücre zarında yapı taşı olarak bulunur; enerji kaynağı olarak kullanılmaz.
E) Lipitler suda çözünen, yapısal görevi olmayan organik bileşiklerdir.
2. Bir molekül gliserolün üç molekül yağ asidiyle birleşmesiyle oluşan ve canlılarda en yaygın bulunan yağ türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nötral yağ (trigliserit)
B) Fosfolipit
C) Steroit
D) Balmumu (vaks)
E) Doymamış yağ asidi
3. Hücre zarının yapısındaki organik bileşiklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Karbonhidratlar, hücre zarının temel yapı taşı olup zarın büyük bölümünü oluşturur.
B) Lipitler (fosfolipitler), karbonhidratlardan farklı olarak hücre zarında belirgin bir yapısal görev üstlenir.
C) Hem lipitler hem karbonhidratlar hücre zarında eşit oranda yapısal görev üstlenir.
D) Lipitler hücre zarında yalnızca enerji deposu olarak bulunur, yapısal görevi yoktur.
E) Karbonhidratlar, hücre zarının yapısında lipitlerden daha belirgin bir rol üstlenir.
4. Fosfolipit molekülünün yapısıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Molekülün bir ucu suyu seven (hidrofilik) baş, diğer ucu sudan kaçan (hidrofobik) kuyruk kısmından oluşur.
B) Molekülün tamamı suyu sevmeyen (hidrofobik) kısımlardan oluşur, hiçbir hidrofilik bölge bulunmaz.
C) Molekülün tamamı suyu seven (hidrofilik) kısımlardan oluşur, hiçbir hidrofobik bölge bulunmaz.
D) Molekülde fosfat grubu hiç bulunmaz, yapısı yalnızca gliserol ve yağ asitlerinden oluşur.
E) Molekül hücre zarında hiç görev almaz, hücre dışında yalnızca enerji deposu olarak kullanılır.
5. Doymamış yağlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?
A) Yağ asidi zincirinde bir ya da daha fazla çift bağ bulundururlar.
B) Genellikle oda sıcaklığında sıvı hâlde bulunurlar.
C) Tamamı bitkisel kaynaklıdır, hayvansal kaynaklı doymamış yağ bulunmaz.
D) Zeytinyağı ve ayçiçek yağı bu gruba örnek gösterilebilir.
E) Genellikle bitkisel kaynaklı yağlardır.
6. Halkasal bir yapıya sahip olan ve hücre zarının yapısında bulunmasının yanında bazı hormonların öncü maddesi olarak da görev yapan lipit türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nötral yağ (trigliserit)
B) Fosfolipit
C) Doymuş yağ asidi
D) Balmumu (vaks)
E) Steroit (örneğin kolesterol)
7. Eşit kütledeki bir karbonhidrat örneği ile bir lipit (yağ) örneği karşılaştırıldığında, canlıların uzun süreli ve yoğun enerji depolamak için lipitleri tercih etmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Lipitler, karbonhidratlarla eşit miktarda enerji depolar ancak daha hızlı parçalanır.
B) Karbonhidratlar, eşit kütlede lipitlerden daha fazla enerji depolar.
C) Lipitler suda çözündüğü için enerjisini daha hızlı açığa çıkarır.
D) Lipitler, eşit kütlede karbonhidratlardan daha fazla enerji depolar.
E) Karbonhidratlar ve lipitler, hücrede birbirinin yerine hiçbir zaman kullanılamaz.
8. Yağ asitleri ile ilgili aşağıdaki ifadeler veriliyor:
I. Zincirinde çift bağ bulunmayan yağ asitleri, oda sıcaklığında genellikle katı hâldedir.
II. Zincirinde bir ya da daha fazla çift bağ bulunan yağ asitleri, oda sıcaklığında genellikle sıvı hâldedir.
III. Doymuş yağlar genellikle hayvansal, doymamış yağlar genellikle bitkisel kaynaklıdır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
9. Lipitlerle ilgili aşağıdaki ifadeler veriliyor:
I. Balmumu (vaks), bazı bitkilerin yaprak yüzeyini kaplayarak su kaybını azaltabilir.
II. Nötral yağlar, fosfolipitler, steroitler ve balmumu, lipit grubunun farklı türleridir.
III. Lipit grubundaki tüm türler hücre zarının yapısında eşit oranda görev alır.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) Yalnız III
E) I, II ve III
10. Fosfolipit moleküllerinin sulu bir ortamda kendiliğinden çift katlı bir tabaka (lipit bilayer) oluşturarak hücre zarının temelini kurmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fosfolipit moleküllerinin tamamının suyu sevmesi ve bu nedenle suyla tek yönlü etkileşime girmesi
B) Fosfolipit moleküllerinin yalnızca hidrofobik kuyruklardan oluşması ve suyla hiç etkileşmemesi
C) Fosfolipit moleküllerinin yapısında yağ asidi bulunmaması
D) Fosfolipit moleküllerinin hidrofilik başlarını suya, hidrofobik kuyruklarını sudan uzağa yönelterek en kararlı düzenlenmeyi sağlaması
E) Fosfolipit moleküllerinin sulu ortamda çözünerek tek tabaka oluşturması