10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Bir sıvının akmaya karşı gösterdiği dirence ne ad verilir?
A) Yüzey gerilimi
B) Kılcallık
C) Kaynama noktası
D) Viskozite
E) Buharlaşma hızı
2. Katı ve sıvı hâldeki maddelere dışarıdan basınç uygulandığında hacimlerinin neredeyse hiç değişmemesi (sıkıştırılamama), bu hâllerin hangi ortak özelliğinden kaynaklanır?
A) Taneciklerinin birbirinden bağımsız hareket etmesinden
B) Tanecikleri arasındaki boşluğun çok az olmasından
C) Tanecikleri arasındaki boşluğun gaz hâlindeki kadar fazla olmasından
D) Taneciklerinin sürekli ve düzensiz çarpışmalar yapmasından
E) Taneciklerinin ortama eşit olarak yayılmasından
3. Yanan bir mumda, erimiş balmumunun fitil boyunca yukarı doğru yükselerek alevin beslenmesini sağlaması olayı, sıvılarla ilgili aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?
A) Buharlaşma
B) Viskozite
C) Yüzey gerilimi
D) Kılcallık (kapiler olay)
E) Sıkıştırılabilirlik
4. Kristal (kristalin) katılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Tanecikleri uzun mesafede düzenli ve tekrarlayan bir geometrik örgü (kristal örgü) hâlinde dizilmiştir.
B) Tanecikleri katılara özgü sıkı diziliminde ancak düzensiz biçimde yer almıştır, tekrarlayan bir örüntü oluşturmaz.
C) Belirli/keskin bir erime noktası yoktur; ısıtıldığında geniş bir sıcaklık aralığında yumuşayarak erir.
D) Metal katılarda görülen bir dizilim biçimidir; tuz ve elmas gibi metal olmayan katılarda görülmez.
E) Tanecikleri arasında çekim kuvveti bulunmaz, bu nedenle madde her yöne serbestçe yayılır.
5. Amorf (amorf yapılı) katılarla ilgili;
I. Tanecikleri düzensiz dizilmiştir, uzun mesafede tekrarlayan bir örüntü göstermez.
II. Belirli ve keskin bir erime noktasına sahiptir.
III. Isıtıldığında belirli bir sıcaklıkta değil, geniş bir sıcaklık aralığında yumuşayarak erir.
Cam ve plastik bu tür katılara örnektir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
6. Kristal katılar ile amorf katılar arasındaki en belirgin/ayırt edici fark aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kristal katıların tanecikleri arasında çekim kuvveti bulunurken amorf katılarda bulunmaz.
B) Kristal katılar sıkıştırılabilirken amorf katılar sıkıştırılamaz.
C) Kristal katılar yalnızca sıvı hâlden, amorf katılar yalnızca gaz hâlden elde edilir.
D) Kristal katıların hacmi ortama göre değişkenken amorf katıların hacmi her koşulda sabittir.
E) Kristal katılar belirli/keskin bir sıcaklıkta erirken, amorf katılar geniş bir sıcaklık aralığında yumuşayarak erir.
7. Sıvıların viskozitesi ile sıcaklığı arasındaki genel ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sıcaklık arttıkça viskozite genellikle azalır, sıvı daha akıcı hâle gelir.
B) Sıcaklık arttıkça viskozite de artar, sıvı daha yavaş akar.
C) Sıcaklık azaldıkça viskozite de azalır, sıvı daha akıcı hâle gelir.
D) Viskozite sıcaklıktan etkilenmez, her zaman sabit kalır.
E) Sıcaklık arttıkça viskozite de artar ama sıvı daha hızlı akar.
8. Bir su damlasının yaprak üzerinde küçük bir küre gibi durma eğiliminde olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Su moleküllerinin birbirini itmesi sonucu en geniş yüzey alanını oluşturmaya çalışması
B) Su damlasının içindeki taneciklerin yalnızca yerçekimi etkisiyle bir araya toplanması
C) Su moleküllerinin apolar olması nedeniyle yalnızca zayıf van der Waals kuvvetiyle bir arada durması
D) Su damlasının viskozitesinin çok yüksek olması nedeniyle şeklini koruyabilmesi
E) Yüzeydeki su moleküllerinin, iç kısımdaki moleküllere göre daha güçlü bir net iç çekime maruz kalarak yüzey alanını küçültmeye eğilimli olması
9. Aynı sıcaklıkta bulunan bal ve su, eğik bir yüzeyden aşağı akıtıldığında balın sudan daha yavaş aktığı gözlenmektedir. Bu gözlem aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
A) Balın yüzey gerilimi sudan düşüktür, bu nedenle daha yavaş akar.
B) Bal, su ile karşılaştırıldığında daha az yoğun bir sıvıdır, bu nedenle daha yavaş akar.
C) Balın viskozitesi sudan yüksektir.
D) Balın kaynama noktası sudan düşüktür, bu nedenle daha yavaş akar.
E) Balın donma noktası sudan yüksektir, bu nedenle daha yavaş akar.
10. Katı ve sıvı hâllerin karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Katıda tanecikler arasındaki boşluk sıvıdakinden fazla olduğundan katılar sıvılardan daha kolay sıkıştırılabilir.
B) Katı ve sıvı hâlde tanecikler arasındaki boşluk azdır ve bu nedenle her ikisi de kolayca sıkıştırılamazken, yalnızca sıvıda tanecikler birbiri üzerinden kayarak yer değiştirebildiği için sıvılar akışkanlık gösterir.
C) Sıvılarda da katılardaki gibi tanecikler uzun mesafede düzenli bir kristal örgü oluşturur, bu yüzden sıvıların da belirli bir erime noktası vardır.
D) Katı ve sıvı hâlde moleküller arası çekim kuvveti bulunmadığından tanecikler birbirinden bağımsız hareket eder.
E) Sıvıda tanecikler sabit konumlarında yalnızca titreşim hareketi yaparken, katıda tanecikler birbiri üzerinden kayarak yer değiştirir.