sekizgenacademy.com

Hücre Zarından Madde Geçişleri, Basit Difüzyon, Kolaylaştırılmış Difüzyon — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru TYT Fen Bilimleri

Çalışma Kağıdı

Hücre Zarından Madde Geçişleri, Basit Difüzyon, Kolaylaştırılmış Difüzyon — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Glikoz molekülünün hücre zarından geçişi incelendiğinde, bu molekülün zarın lipit yapısından doğrudan geçemediği, ancak zar üzerindeki özel taşıyıcı proteinler aracılığıyla yüksek derişimden düşük derişime doğru geçebildiği belirlenmiştir.

Buna göre glikozun hücre zarından geçiş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aktif taşıma B) Basit difüzyon C) Kolaylaştırılmış difüzyon D) Osmoz E) Süzülme (filtrasyon)

2. Hücre zarından madde geçişi incelenirken bazı maddelerin zarın lipit yapısından herhangi bir taşıyıcı proteine ihtiyaç duymadan doğrudan geçtiği, bu geçişin de yüksek derişimden düşük derişime doğru gerçekleştiği belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre sözü edilen madde geçiş türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Basit difüzyon B) Kolaylaştırılmış difüzyon C) Aktif taşıma D) Endositoz E) Ekzositoz

3. Basit difüzyonla gerçekleşen bir madde geçişinde, iki ortam arasındaki derişim farkının büyüklüğü ile geçiş hızı arasındaki ilişki incelenmektedir.

Buna göre derişim farkı ile basit difüzyon hızı arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Derişim farkı büyüdükçe geçiş hızı artar. B) Derişim farkı büyüdükçe geçiş hızı azalır. C) Derişim farkı, geçiş hızını hiçbir şekilde etkilemez. D) Geçiş hızı yalnızca taşıyıcı protein sayısına bağlıdır, derişim farkına bağlı değildir. E) Derişim farkı sıfırlandığında geçiş hızı en yüksek değerine ulaşır.

4. Sıcak bir çay bardağı açık bir odanın ortasına konduğunda, çayın kokusu kısa süre içinde odanın her yerine yayılır. Bu yayılma, koku moleküllerinin başlangıçta yoğun oldukları bölgeden daha az yoğun oldukları bölgelere doğru kendiliğinden hareket etmesiyle gerçekleşir.

Bu örnekte sözü edilen kendiliğinden hareketin temel itici gücü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ortamdaki sıcaklığın sabit tutulması B) Odanın hacminin koku miktarına eşit olması C) Moleküllerin dış ortamdan enerji alması D) Havadaki nem oranının değişmesi E) İki bölge arasındaki derişim farkı

5. Bir hücre zarı üzerinde yapılan incelemede, oksijen molekülünün zardan geçişi sırasında zar üzerindeki herhangi bir taşıyıcı proteine rastlanmadığı, oksijenin doğrudan zarın lipit tabakasından geçtiği gözlenmiştir.

Bu gözlem, oksijenin hangi tür bir molekül olmasıyla açıklanabilir?

A) Büyük ve polar bir molekül olmasıyla B) Küçük ve yağda çözünebilen bir molekül olmasıyla C) Yalnızca canlı hücrelerde bulunan bir molekül olmasıyla D) Elektrik yükü taşıyan bir iyon olmasıyla E) Yalnızca aktif taşımayla geçebilen bir molekül olmasıyla

6. Bir hücre zarında Z maddesinin geçişi incelenmiş; hücre zarındaki taşıyıcı proteinlerin tamamı özel bir kimyasalla bloke edildiğinde Z maddesinin zardan geçişinin tamamen durduğu, ayrıca Z maddesinin geçiş yönünün her koşulda yüksek derişimli ortamdan düşük derişimli ortama doğru olduğu belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre Z maddesinin hücre zarından geçiş türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Basit difüzyon, çünkü geçiş derişim farkı yönündedir. B) Kolaylaştırılmış difüzyon, çünkü geçiş derişime karşı yöndedir. C) Aktif taşıma, çünkü geçiş taşıyıcı proteine bağımlıdır. D) Basit difüzyon, çünkü geçiş taşıyıcı proteine bağımlıdır. E) Kolaylaştırılmış difüzyon, çünkü geçiş taşıyıcı proteine bağımlıdır.

7. Bir hücre zarı üzerinde X ve Y adlı iki farklı madde için ayrı ayrı gözlem yapılmıştır: X maddesinin zardan yalnızca özel taşıyıcı proteinler bulunduğunda geçebildiği, taşıyıcı proteinlerin engellendiği durumlarda ise geçişin tamamen durduğu; Y maddesinin ise taşıyıcı protein bulunsun ya da bulunmasın zardan geçişine devam ettiği belirlenmiştir.

Bu gözlemlere göre X ve Y maddelerinin geçiş türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) X: Basit difüzyon – Y: Kolaylaştırılmış difüzyon B) X: Kolaylaştırılmış difüzyon – Y: Basit difüzyon C) X: Aktif taşıma – Y: Basit difüzyon D) X: Basit difüzyon – Y: Aktif taşıma E) X: Kolaylaştırılmış difüzyon – Y: Aktif taşıma

8. Bir hücrenin bulunduğu ortamda K maddesinin derişimi hücre içinden daha yüksektir. K maddesinin hücre zarından, herhangi bir taşıyıcı proteine ihtiyaç duymadan, doğrudan zarın lipit yapısından geçerek hücre içine girdiği belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre K maddesinin hücreye giriş yönü ve geçiş türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Hücre içinden dışına doğru – basit difüzyon B) Hücre dışından içine doğru – kolaylaştırılmış difüzyon C) Hücre dışından içine doğru – basit difüzyon D) Hücre içinden dışına doğru – kolaylaştırılmış difüzyon E) Hücre dışından içine doğru – aktif taşıma

9. Aynı sıcaklıktaki iki ayrı ortamda, X maddesinin basit difüzyonla zardan geçiş hızı karşılaştırılmaktadır:

Ortam 1: Zarın bir yüzeyinde X maddesi derişimi 18 birim, diğer yüzeyinde 6 birimdir.
Ortam 2: Zarın bir yüzeyinde X maddesi derişimi 15 birim, diğer yüzeyinde 9 birimdir.

Basit difüzyon hızının derişim farkının büyüklüğüyle doğru orantılı olduğu bilindiğine göre, Ortam 1'deki derişim farkının Ortam 2'deki derişim farkına oranı kaçtır?

A) 1/2 B) 2/3 C) 1 D) 2 E) 3

10. Basit difüzyon ile kolaylaştırılmış difüzyon karşılaştırıldığında bu iki geçiş türü arasındaki temel farkın, kolaylaştırılmış difüzyonda maddenin zardan geçişi sırasında özel bir taşıyıcı proteine ihtiyaç duyulması olduğu belirtilmektedir.

Buna göre basit difüzyon ile kolaylaştırılmış difüzyon arasında I, II, III numaralı ifadelerden hangileri ORTAKTIR?

I. Madde, yüksek derişimden düşük derişime doğru hareket eder.
II. Geçiş sırasında hücre tarafından ATP harcanır.
III. Geçiş, hücrenin madde derişimini dengelemesine katkı sağlar.

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III

Cevap Anahtarı

1-C 2-A 3-A 4-E 5-B 6-E 7-B 8-C 9-D 10-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com