10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Kuşlar sınıfına ait canlıların yapısal özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Vücut sıcaklıkları ortam sıcaklığına göre değişir, bu nedenle soğuk bölgelerde yaşayamazlar.
B) Vücutları tüylerle örtülüdür, kemikleri genellikle hafif ve boşluklu yapıdadır; bu özellikler çoğu türün uçmasına katkı sağlar.
C) Derileri pullarla kaplıdır ve yumurtalarını kabuksuz bırakırlar.
D) Yavrularını süt bezlerinden salgılanan sütle besleyerek büyütürler.
E) Solunumlarını yalnızca suda çözünmüş oksijenle, solungaç yoluyla gerçekleştirirler.
2. İkiyaşamlılar (amfibiyenler) sınıfına ait bir hayvanın yaşam döngüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Larva döneminde suda solungaçla solunum yapar, başkalaşım geçirdikten sonra ergin bireyde solunum akciğer ve deri yoluyla gerçekleşir.
B) Larva ve ergin dönemde solunum şekli hiç değişmez, her iki dönemde de akciğerle solunum yapılır.
C) Ergin bireyler tamamen karasal yaşama geçtiği için suya olan bağımlılıkları ortadan kalkar.
D) Yumurtalarını sert kabukla örterek karada bırakır, bu nedenle larva dönemi suda geçmez.
E) Vücut sıcaklığını sabit tutabilen sıcakkanlı bir omurgalı grubudur.
3. Derisi kuru ve pullarla kaplı, karada sert kabuklu yumurta bırakan ve vücut sıcaklığı ortam sıcaklığına göre değişen bir hayvan olan yılanla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bu özellikler yılanın amfibiyenler sınıfına ait olduğunu gösterir; yaşamının bir kısmını suda geçirir.
B) Sert kabuklu yumurta bırakması, yılanın kuşlar sınıfına ait olduğu anlamına gelir.
C) Vücut sıcaklığının ortama göre değişmesi, yılanın memeliler sınıfına ait olduğunu gösterir.
D) Derisinin pullu olması, yılanın balıklar sınıfına ait olduğu anlamına gelir.
E) Bu özellikler yılanın sürüngenler sınıfına ait olduğunu gösterir.
4. Balıklar sınıfına ait canlıların ortak özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Solungaçlarının yanı sıra akciğerleriyle de solunum yaparak karada uzun süre yaşayabilirler.
B) Derileri tüylerle kaplıdır ve yüzgeçleri bulunmaz, bu nedenle suda yavaş hareket ederler.
C) Solungaçlarıyla sudan çözünmüş oksijeni alırlar, derileri genellikle pullarla kaplıdır ve vücut sıcaklıkları ortama göre değişir.
D) Vücut sıcaklıklarını ortam sıcaklığından bağımsız olarak sabit tutabilirler.
E) Yaşamlarının bir bölümünü suda solungaçla, bir bölümünü karada akciğerle solunum yaparak geçirirler.
5. Vücudu kıllarla kaplı, yavrularını süt bezlerinden salgılanan sütle besleyen ve uçabilen bir hayvan olan yarasayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Uçabildiği için kuşlar sınıfında değerlendirilir; tüylü bir vücut örtüsüne sahiptir.
B) Derisi pullarla kaplı olduğundan sürüngenler sınıfına dahil edilir.
C) Kıllı vücut örtüsüne ve süt bezlerine sahip olduğundan memeliler sınıfına ait bir hayvandır; uçabilmesi bu sınıflandırmayı değiştirmez.
D) Yavrularını sütle beslemesi, onun kuşlar gibi sert kabuklu yumurtadan çıktığı anlamına gelir.
E) Vücut sıcaklığı ortam sıcaklığına göre değiştiğinden soğukkanlı bir omurgalıdır.
6. Sürüngenlerin karada bıraktığı yumurtaların sert ve kalın kabukla örtülü olması, bu grubun karada yaşama uyumuyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisini destekler?
A) Kabuğun sertliği yalnızca yumurtayı dış darbelere karşı korumak içindir, su kaybıyla bir ilgisi yoktur.
B) Sert kabuklu yumurta, embriyonun gelişimi için gerekli oksijenin içeri girmesini tümüyle engeller.
C) Bu özellik, sürüngenlerin de amfibiyenler gibi yaşamının bir bölümünü suda geçirmesini sağlar.
D) Yumurtanın su kaybını önlemesi, sürüngenlerin üreme sürecini sudan bağımsızlaştırarak karada yaşamaya uyumunu güçlendirmiştir.
E) Yumurta kabuğunun sertliği, sürüngenlerin soğukkanlı olmaktan çıkıp sıcakkanlı hâle gelmesini sağlamıştır.
7. Balık, kertenkele, kurbağa, yılan ve güvercin hayvanlarından hangisinin vücut sıcaklığı ortam sıcaklığından bağımsız olarak sabit tutulur; yani diğer dördünden farklı bir grupta yer alır?
A) Güvercin
B) Balık
C) Kertenkele
D) Kurbağa
E) Yılan
8. Memeliler sınıfının en ayırt edici özelliği ve bu konudaki istisnai bir durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bütün memeliler yavrularını doğurarak dünyaya getirir, yumurtlayan hiçbir memeli türü yoktur.
B) Memelileri diğer omurgalılardan ayıran en belirgin özellik, vücutlarının kıl yerine pullarla kaplı olmasıdır.
C) Memelilerin çoğu soğukkanlıdır ve vücut sıcaklığı ortam sıcaklığına göre değişir.
D) Memelilerde süt bezleri yalnızca dişi bireylere özgü bir yapıdır, erkek bireylerde hiçbir şekilde bulunmaz.
E) Yavrularını süt bezlerinden salgılanan sütle besleme memelilerin en belirgin özelliğidir; ornitorenk gibi yumurtlayan türler bile yavrusunu sütle besler.
9. Kanatlarını yüzerken kullanan, karada yürüyen ama uçamayan; vücudu tüylerle kaplı, sert kabuklu yumurta bırakan ve vücut sıcaklığını ortamdan bağımsız sabit tutabilen bir hayvan olan penguenle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Uçamadığı için kuşlar sınıfına dahil edilemez; memeliler sınıfında değerlendirilir.
B) Suda yüzebilmesi, penguenin balıklar sınıfına ait olduğu anlamına gelir.
C) Vücut sıcaklığının sabit kalması, penguenin sürüngenler gibi soğukkanlı olduğu anlamına gelir.
D) Bu özellikler penguenin kuşlar sınıfına ait olduğunu gösterir; uçamıyor olması bu sınıflandırmayı değiştirmez.
E) Sert kabuklu yumurta bırakması, penguenin sürüngenler sınıfına ait olduğunu gösterir.
10. Yumurtadan çıktığında suda solungaçla solunum yapan, başkalaşım geçirdikten sonra karada akciğer ve deriyle solunum yapmaya başlayan bir hayvan olan kurbağayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kurbağa sürüngendir; sürüngenler de yaşamlarının bir bölümünü suda geçirip başkalaşım geçirir.
B) Kurbağa amfibiyendir; yaşam döngüsündeki bu solunum değişimi (başkalaşım), yumurtadan itibaren karada yaşayan ve solunum şekli değişmeyen sürüngenlerde görülmez.
C) Kurbağanın solunum şeklinin değişmesi, onun kuşlar gibi sıcakkanlı olduğunu gösterir.
D) Bu özellikler kurbağanın balıklar sınıfına ait olduğunu gösterir; zira yaşamı boyunca yalnızca suda kalır.
E) Başkalaşım süreci, kurbağanın memeliler gibi yavrularını süt bezleriyle beslediği anlamına gelir.