sekizgenacademy.com

Gölge — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru TYT Fen Bilimleri

Çalışma Kağıdı

Gölge — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Noktasal bir ışık kaynağı kullanılarak opak bir cismin bir ekran üzerindeki gölgesi oluşturuluyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Ekranda hem tam gölge hem yarı gölge birlikte oluşur, ikisi iç içe görünür. B) Ekranda gölge oluşmaz; yalnızca ekranın aydınlanma şiddeti bir miktar azalır. C) Ekranda yalnızca tek tip, keskin sınırlı bir gölge oluşur. D) Gölgenin sınırları belirsizdir; merkezden kenara doğru aydınlıktan karanlığa kademeli geçiş görülür. E) Cismin arkasında gölge oluşabilmesi için kaynağın da geniş (noktasal olmayan) olması gerekir.

2. Aşağıdakilerden hangisi tam gölge (umbra) bölgesinin tanımıdır?

A) Işık kaynağının yalnızca bir kısmından ışık alan, kısmen aydınlık bölge B) Işık kaynağının hiçbir noktasından ışık alamayan, tamamen karanlık bölge C) Cismin ışık kaynağına bakan yüzeyinde oluşan aydınlık bölge D) Ekranın ışık kaynağından en uzak noktasında oluşan, kaynağın tamamından ışık alan bölge E) Yalnızca geniş kaynaklarda oluşan, noktasal kaynaklarda hiçbir zaman gözlenmeyen bölge

3. Işığın yayılmasıyla gölge oluşumu arasındaki ilişki için aşağıdaki öncüller veriliyor:
I. Işık, homojen bir ortamda kaynağından itibaren düz bir çizgi (doğru) boyunca yayılır.
II. Bir engelin arkasında gölge oluşabilmesi, ışığın bu doğrusal yayılma özelliği göstermesine bağlıdır.
III. Işık, ışık geçirmeyen (opak) bir cismin arkasına dolanarak o bölgeyi de aydınlatabilir.
Buna göre yukarıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III

4. Noktasal bir ışık kaynağı, opak bir cisim ve bir ekran aynı doğru üzerinde sıralanmıştır. Benzer üçgenler ilkesine göre ekrandaki gölgenin boyu, cismin boyu ile doğru orantılıdır; diğer büyüklükler (kaynak-cisim ve kaynak-ekran uzaklıkları) sabit tutulur. Cismin boyu h iken gölgenin boyu 20 santimetre ölçülüyor. Cismin boyu 2h'ye çıkarıldığında gölgenin yeni boyu kaç santimetre olur?

A) 10 B) 20 C) 30 D) 40 E) 80

5. Noktasal bir ışık kaynağı, opak bir cisim ve bir ekran aynı doğru üzerinde sıralanmıştır. Benzer üçgenler ilkesine göre ekrandaki gölgenin boyu, cismin kaynağa olan uzaklığı ile ters orantılıdır; diğer büyüklükler (ekranın kaynağa uzaklığı ve cismin boyu) sabit tutulur. Cismin kaynağa olan uzaklığı d iken gölgenin boyu 36 santimetre ölçülüyor. Cisim kaynaktan uzaklaştırılarak kaynağa olan uzaklığı 3d'ye çıkarıldığında gölgenin yeni boyu kaç santimetre olur?

A) 12 B) 18 C) 24 D) 36 E) 108

6. Geniş (noktasal olmayan) bir ışık kaynağı kullanılarak opak bir cismin bir ekran üzerindeki gölgesi inceleniyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Ekranda tam gölge (umbra) ile birlikte yarı gölge (penumbra) da oluşur. B) Tam gölge bölgesine, kaynağın hiçbir noktasından ışık ulaşamaz. C) Yarı gölge bölgesi, tam gölgenin çevresinde yer alır. D) Yarı gölge bölgesine, kaynağın yalnızca bir kısmından ışık ulaşır. E) Tam gölge ile yarı gölge bölgelerinin aydınlanma düzeyleri birbirine eşittir.

7. Güneş ile Dünya arasına giren Ay'ın Dünya üzerine düşürdüğü gölgeyle ilgili aşağıdaki öncüller veriliyor:
I. Ay'ın Dünya üzerine düşürdüğü gölgede hem tam gölge hem yarı gölge bölgesi bulunabilir, çünkü Güneş noktasal değil geniş bir kaynaktır.
II. Dünya üzerinde Ay'ın tam gölgesinin düştüğü bölgede Güneş tutulması tam olarak gözlenir.
III. Dünya üzerinde Ay'ın yarı gölgesinin düştüğü bölgede Güneş hiç görülemez, gökyüzü tam gölgedeki gibi kararır.
Bu öncüllerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) I ve II E) I, II ve III

8. Yarı gölge (penumbra) ile ilgili aşağıdaki öncüller veriliyor:
I. Yarı gölge bölgesi yalnızca geniş (noktasal olmayan) ışık kaynaklarında oluşur.
II. Yarı gölge bölgesine kaynağın yalnızca bir kısmından ışık ulaşır.
III. Yarı gölge bölgesinin boyutu yalnızca ekranın büyüklüğüne bağlıdır, ışık kaynağının genişliğinden etkilenmez.
Bu öncüllerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

9. Noktasal bir ışık kaynağı, opak bir cisim ve bir ekran aynı doğru üzerinde sıralanmıştır. Benzer üçgenler ilkesine göre ekrandaki gölgenin boyu, ekranın kaynağa olan uzaklığı (L) ile doğru, cismin kaynağa olan uzaklığı (d) ile ters orantılıdır. Cismin kaynağa olan uzaklığı d, ekranın kaynağa olan uzaklığı L iken gölgenin boyu 40 santimetre ölçülüyor. Cismin kaynağa olan uzaklığı 2d'ye, ekranın kaynağa olan uzaklığı ise aynı anda 3L'ye çıkarıldığında gölgenin yeni boyu kaç santimetre olur?

A) 60 B) 80 C) 120 D) 180 E) 240

10. Noktasal bir ışık kaynağı, opak bir cisim ve bir ekran aynı doğru üzerinde sıralanmıştır. Benzer üçgenler ilkesine göre ekrandaki gölgenin boyu, ekranın kaynağa olan uzaklığı ile doğru orantılıdır; diğer büyüklükler (kaynak-cisim uzaklığı ve cismin boyu) sabit tutulur. Ekranın kaynağa olan uzaklığı L iken gölgenin boyu 16 santimetre ölçülüyor. Ekranın kaynağa olan uzaklığı 4L'ye çıkarıldığında gölgenin yeni boyu kaç santimetre olur?

A) 4 B) 16 C) 20 D) 32 E) 64

Cevap Anahtarı

1-C 2-B 3-B 4-D 5-A 6-E 7-D 8-C 9-A 10-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com