10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Kapalı bir kabın içine hapsedilmiş gaz, bulunduğu kabın iç yüzeyine bir basınç uygular.
Bu basıncın oluşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gazın kendi ağırlığının kabın çeperlerine aktarılması
B) Gaz moleküllerinin sürekli hareket ederek kabın iç yüzeyine çarpması
C) Gazın içerdiği ısının doğrudan çeperlere aktarılması
D) Kabın şeklinin gaz moleküllerini birbirine yaklaştırması
E) Gaz moleküllerinin birbirleriyle çarpışıp enerji kaybetmesi
2. Cıvalı bir barometre kullanılarak aşağıdaki büyüklüklerden hangisi ölçülür?
A) Kapalı bir kaptaki gazın basıncı
B) Bir sıvının yoğunluğu
C) Bir sıvının kaynama sıcaklığı
D) Bir cismin ağırlığı
E) Açık hava (atmosfer) basıncı
3. Barometre ve manometre, basınç ölçmede kullanılan iki farklı alettir.
Buna göre bu iki aletle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Barometre açık hava basıncını, manometre ise kapalı bir kaptaki gazın basıncını ölçer.
B) Barometre kapalı bir kaptaki gazın basıncını, manometre ise açık hava basıncını ölçer.
C) Barometre ve manometre, ikisi de açık hava basıncını ölçer.
D) Barometre ve manometre, ikisi de kapalı kaplardaki gazların basıncını ölçer.
E) Barometre sıvıların yoğunluğunu, manometre ise sıvıların kaynama sıcaklığını ölçer.
4. Atmosfer basıncıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?
A) Atmosfer basıncı, Dünya'yı saran hava tabakasının yeryüzüne ve yeryüzündeki cisimlere uyguladığı basınçtır.
B) Atmosfer basıncı, deniz seviyesinden yükseldikçe azalır.
C) Atmosfer basıncı, yeryüzündeki her noktada yükseklikten bağımsız olarak aynı büyüklüktedir.
D) Yükseklerde hava yoğunluğunun azalması, atmosfer basıncının azalmasının nedenlerinden biridir.
E) Atmosfer basıncı en büyük değerine deniz seviyesinde ulaşır.
5. Yüksek dağlara tırmanan dağcılar, belirli bir yükseklikten sonra nefes almakta zorlanmaya başlar.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yükseklerde hava yoğunluğunun azalması sonucu atmosfer basıncının düşmesi
B) Yükseklerde sıcaklığın düşmesiyle birlikte havadaki oksijenin sıvı hâle geçmesi
C) Yükseklerde rüzgar hızının artmasıyla nefes alıp vermenin zorlaşması
D) Yükseklerde atmosfer basıncının deniz seviyesine göre artması
E) Dağcının taşıdığı ekipmanın ağırlığının göğüs kafesine uyguladığı basıncın artması
6. Kapalı ve esnek olmayan bir kaptaki gazla ilgili:
I. Kaptaki molekül sayısı artırılırsa (hacim ve sıcaklık sabit) gazın basıncı artar.
II. Gazın sıcaklığı artırılırsa (hacim ve molekül sayısı sabit) basınç artar.
III. Molekül sayısı sabit tutulup kabın hacmi büyütülürse basınç artar.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve III
C) II ve III
D) I ve II
E) Yalnız II
7. Kapalı ve esnek olmayan bir kaptaki gazın basıncını ARTIRMAK için aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?
A) Kaptaki gaz molekülü sayısını azaltmak
B) Kabın hacmini, molekül sayısını değiştirmeden büyütmek
C) Kabı, gaz sıcaklığını düşürecek biçimde soğutmak
D) Kap içindeki molekülleri sabit tutup yalnızca kabın şeklini değiştirmek
E) Kap içine, sıcaklığı ve hacmi sabit tutarak daha fazla gaz molekülü eklemek
8. Durgun bir sıvının bir noktadaki basıncı derinlikle doğru orantılı olarak artarken (P = h·d·g), kapalı bir kaptaki gazın çeperlere uyguladığı basınç için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Gaz basıncı da sıvı basıncı gibi derinlik arttıkça artar; kabın alt kısmında üst kısmına göre daha büyük bir basınç oluşur.
B) Sıvı basıncı ile gaz basıncı, aynı P = h·d·g bağıntısı kullanılarak hesaplanabilir.
C) Gaz basıncı, kabın taban alanı büyütüldüğünde katılardaki basınç gibi küçülür.
D) Kapalı kaptaki gaz, kabın her noktasına derinlikten bağımsız olarak yaklaşık eşit basınç uygular; sıvı basıncı ise derinlikle artar.
E) Sıcaklık artışının gaz basıncına etkisi, sıvı basıncına etkisinden daha zayıftır.
9. Ucu kapalı, içi cıva ile tamamen dolu bir cam boru, açık ucu aşağı gelecek biçimde cıva dolu geniş bir kaba batırılıp dikey konuma getiriliyor. Boru dikey konuma getirildiğinde borudaki cıva bir miktar alçalarak durur ve borunun kapalı ucunda boşluk oluşur (Torricelli deneyi).
Bu deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Deney, kapalı kaplardaki gazların basıncını ölçmek amacıyla yapılır; atmosfer basıncıyla ilgisi yoktur.
B) Borudaki cıva sütununun yüksekliği, o bölgedeki atmosfer basıncı hakkında bilgi verir.
C) Borunun kapalı ucunda oluşan boşluk, o bölgedeki atmosfer basıncını sıfıra düşürür.
D) Cıva sütununun yüksekliği, kabın taban alanına bağlı olarak değişir.
E) Cıva yerine kullanılan sıvının cinsi, ölçülen basıncı etkilemez; sonuç yalnızca borunun uzunluğuna bağlıdır.
10. Açık uçlu cıvalı bir manometre, kapalı bir kaptaki gazın basıncını ölçmek için kullanılıyor. Ortamdaki atmosfer basıncı 76 cmHg'dır. Manometrenin gaza bağlı kolundaki cıva seviyesi, açık uçtaki cıva seviyesinden 14 cm daha yüksektedir.
Buna göre kaptaki gazın basıncı kaç cmHg'dır?
A) 14
B) 45
C) 62
D) 76
E) 90