Elektrik Enerjisi, Elektriksel Güç ve Lamba Parlaklıkları
Elektrik Enerjisi, Elektriksel Güç ve Lamba Parlaklıkları
Elektriksel güç, birim zamanda harcanan elektrik enerjisidir: P=V·I (gerilim×akım), Ohm Yasası ile birlikte P=I²·R ya da P=V²/R biçimlerinde de yazılabilir. Bir lambanın PARLAKLIĞI, üzerinden geçen GÜÇLE orantılıdır; seri bağlı özdeş lambalarda akım aynı olduğundan DİRENCİ büyük olan (ya da watt değeri düşük olan, aynı gerilimde) lamba daha PARLAK yanar; paralel bağlı lambalarda ise gerilim aynı olduğundan watt değeri BÜYÜK olan lamba daha PARLAK yanar.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıda ilgili gerçek bir sınav sorusu ve çözümü yer almaktadır.
Özdeş K, L, M lambaları, iç direnci ihmal edilen ve gerilimi 3V olan bir üretece Şekil I'deki gibi SERİ bağlanmıştır. Aynı lambalar, iç direnci ihmal edilen, gerilimi V olan bir üretece Şekil II'deki gibi (K, L ve M her biri ayrı bir kol olacak şekilde) PARALEL bağlanırsa, lamba parlaklıkları ile ilgili verilen yargılardan hangisi doğru olur?
(K | L | M sıralamasıyla)
A) Azalır | Azalır | Azalır B) Artar | Artar | Artar C) Azalır | Azalır | Değişmez D) Artar | Artar | Değişmez E) Değişmez | Değişmez | Azalır
- Seri bağlamada devrenin toplam gerilimi (3V) lambalar arasında PAYLAŞILIR; her lambaya düşen gerilim ve dolayısıyla üzerinden geçen akım (ve parlaklığı belirleyen P=I²R gücü) görece küçüktür. Paralel bağlamada ise her lamba üretecin TAM gerilimini görür ve üzerinden çok daha büyük bir akım geçer; bu da her bir lambanın harcadığı gücü (parlaklığını) artırır. Özdeş lambaların üçü de paralel bağlamada aynı şekilde daha fazla akım çektiğinden parlaklıkları eşit oranda ARTAR, cevap B'dir.