10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. John Dalton'ın 19. yüzyıl başında ortaya attığı atom modeliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Atom, pozitif yüklü bir yapı içine gömülü negatif yüklü elektronlardan oluşur.
B) Atomun kütlesi ve pozitif yükü, çok küçük bir çekirdekte toplanmıştır.
C) Atom, daha küçük parçacıklara bölünemeyen, sert ve dolu bir küredir.
D) Atomdaki elektronlar, çekirdek etrafında belirli enerji düzeylerinde bulunur.
E) Elektronun uzayda bulunma olasılığı, bir elektron bulutuyla ifade edilir.
2. Thomson'ın elektronun keşfinden sonra önerdiği ve 'üzümlü kek modeli' olarak bilinen atom modelini en doğru tanımlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) Elektronların, çekirdek etrafında sabit enerji düzeylerinde dizildiği bir modeldir.
B) Pozitif yüklü bir yapı içine negatif yüklü elektronların dağılmış olduğu bir modeldir.
C) Atomun kütlesi ve pozitif yükünün, küçük bir çekirdekte toplandığı bir modeldir.
D) Elektronun bulunma olasılığının bir elektron bulutuyla ifade edildiği bir modeldir.
E) Atomun, alt parçacık içermeyen dolu ve sert bir küre olduğu bir modeldir.
3. J.J. Thomson'ın katot ışını tüpüyle yaptığı deneyler sonucunda ulaştığı bulgu, Dalton modeliyle ilgili hangi kabulü çürütmüştür?
A) Atomun kütlesinin çoğunlukla boşluktan oluştuğu kabulünü
B) Atomun pozitif yükünün küçük bir çekirdekte toplandığı kabulünü
C) Elektronların belirli enerji düzeylerinde bulunduğu kabulünü
D) Atomun, içinde alt parçacık bulunmayan bölünemez bir yapı olduğu kabulünü
E) Elektronun yerinin herhangi bir belirsizlik olmadan kesin biçimde belirlenebildiği kabulünü
4. Dalton atom modeliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi SÖYLENEMEZ?
A) Atomun kütlesinin büyük bölümü, çekirdek adı verilen küçük bir merkezde toplanmıştır.
B) Aynı elementin atomlarının birbirinin özdeşi olduğu kabul edilmiştir.
C) Kimyasal tepkimelerde atomların yeniden düzenlendiği, yaratılmadığı kabul edilmiştir.
D) Farklı elementlerin atomlarının birbirinden farklı olduğu kabul edilmiştir.
E) Atomun, döneminde bölünemeyen en küçük yapı taşı olduğu kabul edilmiştir.
5. Rutherford'un altın yaprak deneyinde, ince altın levhaya gönderilen alfa parçacıklarının çoğu levhayı sapmadan geçerken, çok az bir kısmı büyük açılarla geri sekmiştir. Bu gözlem, atomun yapısıyla ilgili hangi sonuca ulaştırmıştır?
A) Atomun pozitif yükünün, negatif elektronlarla birlikte atom hacmine oldukça eşit biçimde dağılmış olduğu sonucuna
B) Elektronların, çekirdek çevresinde kesin uzaklıklarda ve sabit enerji düzeylerinde dizilmiş olduğu sonucuna
C) Atomun büyük bir bölümünün, boşluk içermeyecek şekilde dolu ve sert bir yapıda olduğu sonucuna
D) Alfa parçacıklarının büyük bir çoğunluğunun, levhaya çarparak büyük açılarla geri sektiği sonucuna
E) Atomun kütlesi ve pozitif yükünün, çok küçük bir merkezde (çekirdekte) yoğunlaştığı, geri kalan kısmın ise boşluk olduğu sonucuna
6. Modern atom modeliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Elektronlar, çekirdek etrafında Bohr'un öngördüğü gibi sabit, kesin ve değişmez yörüngelerde dolanmaya devam eder.
B) Elektronların konumu ve hızı, herhangi bir belirsizlik olmaksızın aynı anda kesin olarak ölçülüp belirlenebilir.
C) Atomun kütlesi ve pozitif yükü, çekirdek kavramı olmaksızın atom hacmine yayılmış durumdadır.
D) Atom, iç yapısında herhangi bir alt parçacık barındırmayan, tek parça ve dolu bir küre yapısındadır.
E) Elektronun konumu, çekirdek çevresinde bir bulunma olasılığı bölgesiyle (elektron bulutuyla) ifade edilir.
7. Aşağıda bazı atom modeli önerileri verilmiştir:
I. Elektronların çekirdek etrafında belirli enerji düzeylerinde bulunduğu model
II. Atomun bölünemez, sert ve dolu bir küre olduğu model
III. Atomun kütlesi ve pozitif yükünün küçük bir çekirdekte toplandığı model
IV. Elektronların pozitif yüklü bir yapı içine gömülü olduğu model
Bu modellerin öne sürülüş sırası, en eskiden en yeniye doğru aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) IV - II - III - I
B) II - IV - III - I
C) II - III - IV - I
D) II - IV - I - III
E) IV - III - II - I
8. Rutherford modeli, elektronların çekirdek etrafında güneş sistemindeki gezegenler gibi dolandığını öne sürmüştür. Ancak bu model aşağıdaki sorulardan hangisine açıklama getirememiştir?
A) Atomun kütlesinin büyük bölümü neden çok küçük bir hacimde toplanmıştır?
B) Atomda elektron adı verilen negatif yüklü bir parçacık var mıdır?
C) Atomun içinde daha küçük alt parçacıklar bulunur mu, yoksa atom hâlâ bölünemez bir yapı mıdır?
D) Negatif yüklü elektronlar, pozitif yüklü çekirdek tarafından çekilmesine rağmen neden çekirdeğe düşüp atomu çökertmez?
E) Alfa parçacıklarının bir kısmı neden büyük açıyla geri sekmiştir?
9. Niels Bohr'un önerdiği atom modeliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Elektronlar, çekirdek etrafında herhangi bir uzaklıkta serbestçe bulunabilir.
B) Elektronun uzaydaki konumu, yalnızca bulunma olasılığıyla ifade edilebilir.
C) Elektronlar, çekirdek etrafında belirli enerji düzeylerinde bulunur ve düzeyler arasında enerji alıp vererek geçiş yapar.
D) Atomun pozitif yükü, elektronların gömülü olduğu negatif yüklü bir hamur yapısında bulunur.
E) Atom, alt parçacık içermeyen, dolu ve sert bir küre yapısındadır; tıpkı bir bilardo topuna benzetilir.
10. Rutherford'un altın yaprak deneyinde bazı alfa parçacıklarının büyük açılarla geri sekmesi, Thomson'ın üzümlü kek modelini geçersiz kılan asıl kanıt olarak kabul edilir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Pozitif yük atom içinde Thomson'ın öngördüğü gibi eşit dağılmış olsaydı, hiçbir alfa parçacığının büyük açıyla sekmesi beklenmezdi.
B) Pozitif yük eşit dağılmış olsaydı, alfa parçacıklarının tamamı levhadan geçemezdi.
C) Elektronların hamur içine gömülü olması, alfa parçacıklarının hızını artırırdı.
D) Üzümlü kek modeli, atomun büyük ölçüde boşluk içerdiğini zaten kabul ediyordu, bu yüzden deneyle çelişmezdi.
E) Deneyde kullanılan alfa parçacıkları, elektronlarla değil yalnızca çekirdekle etkileşime girdiği için sonuç değişmezdi.