8genyks sekizgenacademy.com

Akım ve Manyetik Alan — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 15.09.2026 10 soru TYT Fen Bilimleri

Çalışma Kağıdı

Akım ve Manyetik Alan — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. İçine yumuşak demir çekirdek yerleştirilmiş bir bobinden akım geçirildiğinde bir elektromıknatıs elde edilmektedir.
Bu elektromıknatısın doğal (kalıcı) bir mıknatıstan temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Elektromıknatıs demir çekirdekten, doğal mıknatıs ise bakırdan yapılır. B) Elektromıknatısın manyetik alanı, doğal mıknatısın manyetik alanından her zaman daha zayıftır. C) Elektromıknatısın tek bir kutbu, doğal mıknatısın ise iki kutbu vardır. D) Elektromıknatıs yüksek sıcaklıkta, doğal mıknatıs ise düşük sıcaklıkta manyetik özellik gösterir. E) Elektromıknatısın manyetik özelliği akım kesildiğinde kaybolurken, doğal mıknatısın manyetik özelliği kalıcıdır.

2. Danimarkalı bilim insanı Oersted, ders anlatırken masasının üzerindeki bir pusulanın, yakınından akım geçen bir tele paralel konulduğunda ibresinin yön değiştirdiğini fark etmiştir.
Bu gözlem aşağıdaki sonuçlardan hangisine doğrudan kanıt oluşturur?

A) Üzerinden elektrik akımı geçen bir iletkenin çevresinde bir manyetik alan oluşur. B) Pusula ibresinin sapması akımdan değil telin ısınıp genleşmesinden kaynaklanır. C) Pusula ibresi, yalnızca telin çok yakınına önceden yerleştirilmiş başka bir mıknatıstan etkilenmiş olabilir. D) Bu gözlemde ibreyi saptıran etki, manyetik alan değil telde oluşan statik elektriklenmedir. E) Manyetik alan yalnızca telin uç noktalarında oluşur, tel boyunca oluşmaz.

3. Düz bir tel üzerinden geçirilen akımın şiddeti kademeli olarak artırılmaktadır.
Bu sırada telin çevresinde oluşan manyetik alanla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Manyetik alanın şiddeti değişmez, yalnızca yönü değişir. B) Akım şiddeti arttıkça telin çevresinde oluşan manyetik alanın şiddeti de artar. C) Akım şiddeti arttıkça manyetik alan zayıflayarak sıfıra yaklaşır. D) Manyetik alanın şiddeti yalnızca telin uzunluğuna bağlıdır, akım şiddetinden etkilenmez. E) Akım şiddeti belirli bir değeri aştıktan sonra manyetik alan tamamen ortadan kalkar.

4. Düz bir telden geçen akım, tel yakınına yerleştirilmiş bir pusulanın ibresini belirli bir yönde saptırmaktadır.
Bu telden geçen akımın yönü ters çevrildiğinde pusula ibresinin davranışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi beklenir?

A) İbre, artık hiçbir manyetik alan algılamadığından eski yönüne (kuzey-güney) döner. B) İbre, akım yönü değişse de aynı yönde sapmaya devam eder. C) İbre, sapma açısını değiştirmeden yalnızca sapma hızını artırır. D) İbre, önceki sapma yönünün tersi bir yönde sapar. E) İbre, akımın yönünden değil yalnızca şiddetinden etkilendiği için hareketsiz kalır.

5. Bir vinçte yük kaldırmak için doğal (kalıcı) bir mıknatıs yerine, bobin ve yumuşak demir çekirdekten oluşan bir elektromıknatıs tercih edilmektedir.
Bu tercihin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Elektromıknatıslar, doğal mıknatıslardan çok daha hafif ve küçüktür. B) Elektromıknatıslar yalnızca demir değil, ahşap ve plastik gibi her maddeyi de çekebilir. C) Elektromıknatısların manyetik alan şiddeti, sıcaklık değişiminden etkilenmeyen sabit bir büyüklüktür. D) Elektromıknatısın manyetik özelliği akımla açılıp kapatılabildiğinden yük istenilen anda bırakılabilir. E) Elektromıknatıslar, doğal mıknatıslara göre daha az enerjiyle çalışır.

6. Aynı uzunluktaki, aynı cins ve aynı akım şiddetinin geçtiği iki tel ele alınıyor.
Birinci tel düz bırakılırken ikinci tel sık aralıklarla sarılarak bir bobin (sarmal) hâline getiriliyor.
Buna göre bu iki telin oluşturduğu manyetik alan hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) İki telin oluşturduğu manyetik alan şiddeti birbirine eşittir; sarım şekli alanı etkilemez. B) Düz tel, bobin hâline getirilen telden daha güçlü bir manyetik alan oluşturur. C) Bobin hâline getirilen tel, yalnızca telin uçlarında manyetik alan oluşturur, ortasında oluşturmaz. D) Manyetik alan yalnızca düz tellerde oluşur; sarmal (bobin) biçimindeki tellerde oluşmaz. E) Bobin hâline getirilen tel, düz telden daha güçlü bir manyetik alan oluşturur.

7. Bir bobinden sabit şiddette bir akım geçirilmektedir. Bobinin sarım sayısı ilk durumda 20 iken, akım şiddeti ve bobinin diğer tüm özellikleri (uzunluk, çekirdek vb.) değiştirilmeden sarım sayısı 60'a çıkarılıyor.
Manyetik alan şiddeti, sarım sayısıyla doğru orantılı olduğuna göre, bobinin oluşturduğu manyetik alanın şiddeti ilk duruma göre kaç katına çıkar?

A) 0,33 B) 2 C) 3 D) 6 E) 9

8. Üzerinden sabit şiddette akım geçirilen bir bobinin içine yumuşak demirden yapılmış bir çekirdek yerleştiriliyor.
Bu durumda bobinin oluşturduğu manyetik alanla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bobinin oluşturduğu manyetik alan, çekirdek yerleştirilmeden önceki durumuna göre daha da güçlenir. B) Yumuşak demir çekirdek, bobinin oluşturduğu manyetik alanı zayıflatır. C) Çekirdek olarak kullanılan malzemenin cinsi, oluşan manyetik alanın şiddetini değiştirmez. D) Yumuşak demir çekirdek, bobinin sarımlarının birbirine değmesini önlemekten başka bir işe yaramaz. E) Yumuşak demir çekirdek yerleştirildiğinde bobindeki akımın yönü tersine döner.

9. Elektrik akımı ve manyetik alan ilişkisiyle ilgili:
I. Üzerinden akım geçen düz bir tel, çevresinde bir manyetik alan oluşturur.
II. Aynı tel bobin (sarmal) hâline getirilirse oluşan manyetik alan güçlenir.
III. Bobinin içine yumuşak demir çekirdek yerleştirilirse manyetik alan daha da güçlenir.
verilenlerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) I ve II C) I, II ve III D) Yalnız II E) II ve III

10. Elektromıknatısların günlük hayatta kullanıldığı yerlerle ilgili:
I. Kapı zilinde, çekiçciğin metal plakaya çarparak ses çıkarmasını sağlamada
II. Hoparlörde, elektrik sinyaline bağlı olarak titreşim oluşturmada
III. Vinçlerde, hurda demir yığınlarını kaldırıp istenilen yerde bırakmada
verilenlerden hangilerinde elektromıknatıs kullanılır?

A) Yalnız I B) I, II ve III C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

Cevap Anahtarı

1-E 2-A 3-B 4-D 5-D 6-E 7-C 8-A 9-C 10-B

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com