Toplumsal Statü - Toplumsal Rol - Toplumsal Saygınlık

AYT Sosyal Bilimler-2 · AYT · Sözel

Anlatım

Toplumsal Statü - Toplumsal Rol - Toplumsal Saygınlık

Toplumsal STATÜ, bireyin toplum içindeki KONUMUDUR (doğuştan gelen "verilmiş" statü ile çabayla kazanılan "kazanılmış" statü olabilir); toplumsal ROL, bu statüye bağlı BEKLENEN DAVRANIŞLARDIR. Toplumsal SAYGINLIK (prestij) ise bir statünün toplumda gördüğü İTİBARDIR.

Çözümlü örnek

Gerçek Sınav Sorusu

Aşağıda ilgili gerçek bir sınav sorusu ve çözümü yer almaktadır.

Bir bireye ya da kümeye başka birey ya da kümelerle ilişkilerinde üstünlük sağlayan duruma sosyal saygınlık denir. Birey bu saygınlığı ya statüsü nedeniyle elde eder ya da kişisel özellikleriyle kazanır. İlkine statüsel saygınlık, ikincisine kişisel saygınlık adı verilir. Statüsel saygınlık, statü bittiği zaman biter. Oysa kişisel saygınlık süreklidir.
Parçada ifade edilen her iki kavramla aşağıdaki örneklerden hangisi ilişkilendirilemez?
A) Doktor olan bir bireyin başarılı çalışmalarından dolayı diğer meslektaşlarına oranla daha aranılır olması
B) Bir belediye başkanının sadece başkanlık görevinden dolayı değil aynı zamanda iyi bir insan olduğundan da saygı görmesi
C) Bir öğrencinin sınıfın en başarılısı olduğu için tüm öğretmenler ve arkadaşları tarafından takdir edilmesi
D) Bir gencin ailenin yükseköğrenim gören tek çocuğu olduğu için akrabalar arasında örnek gösterilmesi
E) Bir doktorun kendi çocuğunu ameliyat etmek durumunda kalması

  1. A, B, C ve D seçeneklerinin hepsi statüsel veya kişisel saygınlık kavramlarıyla açıklanabilir (başarı, iyi insan olma, akademik başarı, eğitim düzeyi nedeniyle saygı görme/örnek gösterilme). E seçeneği ise saygınlıkla değil, bir kişinin AYNI ANDA farklı rollerinin (doktorluk ve ebeveynlik) çatışmasıyla ilgilidir; bu bir ROL ÇATIŞMASI örneğidir, saygınlıkla ilişkilendirilemez. Cevap E'dir.