Özgürlük ve Sorumluluk

AYT Sosyal Bilimler-2 · AYT · Sözel

Anlatım

Özgürlük ve Sorumluluk

Özgürlük, bireyin kendi İRADESİYLE seçim yapabilme kapasitesidir; SORUMLULUK ise bireyin kendi özgür seçimlerinin SONUÇLARINI ÜSTLENMESİDİR. DETERMİNİZM (her eylemin ÖNCEKİ nedenlerle belirlendiğini savunma) ile İNDETERMİNİZM (özgür iradenin mümkün olduğunu savunma) arasındaki TARTIŞMA, sorumluluk kavramını DOĞRUDAN etkiler.

Çözümlü örnek

Gerçek Sınav Sorusu

Spinoza’ya göre özgür bir ruh kararlarını akıl yoluyla alır. Ahlaksal yaşam aklın tutkulara karşı savaşıdır. İnsanı özgür olmayıştan özgürlüğe yükseltme olanağı ancak ahlaksal yaşamda bulunur. Tutkular insanı köle yapar, insan düşünme halindeyken özgürdür. Bu parçaya göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Özgürlük bir bilinç gerektirir.
B) Özgürlük ahlaksal yaşamla mümkündür.
C) Ahlaki yaşamın önündeki engel tutkulardır.
D) Akıl ile tutkuları yenmek ahlaksal yaşamın amacıdır.
E) İnsan tutkularını yaşadıkça özgürlüğünü gerçekleştirir.

  1. Spinoza'ya göre özgürlük, AKILLA tutkuların YENİLMESİYLE, yani AHLAKİ yaşamla mümkündür; insan tutkularına yenik düştüğünde (tutkuları YAŞADIKÇA) özgür değil KÖLE olur. Bu nedenle "insan tutkularını yaşadıkça özgürlüğünü gerçekleştirir" ifadesi parçadaki görüşün TAM TERSİDİR ve bu yargıya ULAŞILAMAZ. Cevap E'dir.