Nelik, Gerçeklik, Kimlik - İçlem ve Kaplam
Nelik, Gerçeklik, Kimlik - İçlem ve Kaplam
NELİK (mahiyet), bir kavramın "ne olduğunu" belirten temel özellikleridir; GERÇEKLİK ise o kavramın DIŞ dünyada VAR olup olmadığıdır. İÇLEM, bir kavramın İÇERDİĞİ tüm özellikler (nitelik) iken; KAPLAM, o kavramın KAPSADIĞI tüm bireylerdir (nicelik) - içlem ARTTIKÇA kaplam AZALIR (ters orantı).
Gerçek Sınav Sorusu
İçlem, bir kavramın üzerinde taşıdığı niteliklerin bütünüdür. İçlem kavramın anlamını ve niteliklerini belirler. Kaplam ise kavramın içine aldığı türlerdir. Kavramın niceliğini gösterir. Örneğin; “Çiçek” kavramının içlemi canlı ama duygusuz toprakta yetişen hoş görünüşlü bir bitki olmasıdır; kaplamı ise lale, sümbül, menekşe, gül ve diğer çiçek türleridir. Buna göre aşağıdaki kavramlardan hangisi içlemi ile birlikte verilmiştir?
A) Araba - Ulaşım aracı
B) Ağaç - Çam ağacı
C) Ayna - Boy aynası
D) Masa - Yemek masası
E) Kuş - Kartal
- İçlem bir kavramın taşıdığı NİTELİKLERİ (anlamını), kaplam ise kavramın içine aldığı TÜRLERİ ifade eder. "Araba - Ulaşım aracı" eşleşmesinde "ulaşım aracı" arabanın bir NİTELİĞİDİR (ne işe yaradığını belirtir), yani içlemiyle verilmiştir. Diğer seçeneklerdeki (Ağaç-Çam ağacı, Ayna-Boy aynası, Masa-Yemek masası, Kuş-Kartal) eşleşmelerde ise ikinci kavram birincinin bir ALT TÜRÜDÜR, yani kaplam ilişkisi söz konusudur. Cevap A'dır.