sekizgenacademy.com

İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru AYT Sosyal Bilimler-2

Çalışma Kağıdı

İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Hitit kralları, yıllık (anal) adı verilen metinlerde yalnızca kazandıkları savaşları değil, uğradıkları yenilgileri ve sonuçsuz kalan seferlerini de tanrılarına hesap verme düşüncesiyle yazdırmışlardır.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Hitit ordusunun düzenli bir yapıya kavuşturulduğunun B) Hitit tarih yazıcılığının nesnel bir nitelik taşıdığının C) Kral yetkilerinin bir meclis tarafından sınırlandırıldığının D) Çok tanrılı inanç anlayışının terk edilmeye başlandığının E) Tarih yazıcılığının siyasal otoriteden bağımsızlaştığının

2. Persler, Mısır'dan Hindistan'a uzanan geniş topraklarını satraplık adı verilen eyaletlere ayırmış; satrapları denetlemek üzere ülkeyi dolaşan müfettişler görevlendirmiş, Lidyalılardan devraldıkları yol ağını genişleterek düzenli bir haberleşme örgütü kurmuşlardır.
Bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ülke genelinde ortak bir inanç sistemini benimsetmek B) Ticaret yollarını bütünüyle devlet tekeline almak C) Egemenlik altındaki yerel kültürleri ortadan kaldırmak D) Merkezî otoriteyi uzak eyaletlerde de sürekli kılmak E) Orduyu paralı askerlerden oluşturmaktan vazgeçmek

3. Doğu Akdeniz kıyısında, arkası dağlarla kapatılmış dar bir şeritte yaşayan Fenikeliler, tarıma elverişli geniş topraklardan yoksun oldukları için denizciliğe yönelmiş; Akdeniz'in çeşitli kıyılarında ticaret kolonileri kurmuş ve alışveriş kayıtlarını kolay tutabilmek için harf sistemine dayalı bir yazı geliştirmişlerdir. Aynı bölgede yaşayan İbraniler ise tek tanrı inancına dayanan, yalnızca kendi kavimlerine özgü bir din anlayışı benimsemiştir.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Coğrafi koşulların temel geçim uğraşını belirlediğine B) Yazının somut bir kayıt ihtiyacından geliştirildiğine C) Koloni kurma girişimlerinde ticari amacın öne çıktığına D) Aynı havzada farklı inanç anlayışlarının gelişebildiğine E) İbranilerin inancını kolonileri aracılığıyla yaydığına

4. Batı Anadolu kıyısındaki İyon şehir devletlerinde, doğudan gelen kara ve deniz yollarının ulaştığı liman kentlerinde biriken bilgi, güçlü bir rahip sınıfının denetimi altında bulunmuyordu. Bu kentlerde Thales ve Anaksimandros gibi düşünürler doğa olaylarını tanrısal nedenlere başvurmadan açıklamaya çalışmıştır.
Bu bilgilere göre İyonya'da pozitif bilimin gelişmesinde,
I. ticaret yoluyla farklı kültürlerin birikimine ulaşılması,
II. düşünce üretiminin dinsel otoritenin denetiminden uzak olması,
III. şehir devletlerinin merkezî bir krallık altında birleşmesi,
IV. doğa olaylarının akıl ve gözlemle açıklanmaya çalışılması
durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

A) I, II ve III B) I, II ve IV C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV

5. Van Gölü çevresindeki dağlık ve sert iklimli topraklarda yaşayan Urartular, akarsu vadilerine bentler ve kilometrelerce uzunlukta sulama kanalları yapmış; ölülerini kayalara oydukları odalara gömerek yanlarına günlük yaşamda kullandıkları eşyaları bırakmışlardır.
Bu bilgilere dayanarak Urartularla ilgili,
I. sınırlı tarım alanlarından verim alabilmek için su yapılarına yöneldikleri,
II. ölümden sonraki yaşama inandıkları,
III. taş işçiliğinde ustalaştıkları,
IV. zenginliklerini deniz ticaretine borçlu oldukları
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I, II ve III B) I, II ve IV C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV

6. Mezopotamya, çevresinde doğal engel bulunmayan, her yönden göç ve akın yollarına açık bir ova üzerinde yer alır; bu havzada kısa aralıklarla birbirinden farklı kavimler egemenlik kurmuştur. Mısır uygarlığı ise doğusunda ve batısında çöller, kuzeyinde deniz, güneyinde çağlayanlarla çevrili Nil Vadisi'nde gelişmiş ve uzun süre aynı yönetim geleneğini sürdürmüştür.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Mezopotamya'da siyasal sürekliliğin Mısır'a göre daha güç sağlandığı B) Mısır topraklarının Mezopotamya'ya göre tarıma daha elverişli olduğu C) Mezopotamya'da tarımsal üretimin yerini zamanla ticaretin aldığı D) Mısır'ın çevresindeki uygarlıklarla hiçbir ilişki kurmadığı E) Mezopotamya'da egemenlik kuran kavimlerin ortak bir kökenden geldiği

7. Lidyalılar, Batı Anadolu'da Gediz ve Küçük Menderes vadileri arasındaki topraklarda kurulmuş; başkentleri Sardes'ten başlayıp Mezopotamya'daki Ninova'ya ulaşan Kral Yolu'nun batı ucunu denetimlerinde tutmuş ve MÖ VII. yüzyılda ilk madenî parayı kullanmışlardır.
Buna göre Lidyalılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Doğu Akdeniz'de koloniler kurarak deniz ticaretini yönlendirdikleri B) Harf yazısını geliştirerek ticari kayıt tutmayı kolaylaştırdıkları C) Değişim ekonomisinin örgütlenmesinde belirleyici rol üstlendikleri D) Anadolu'da siyasal birliği kurarak uzun ömürlü bir devlet oldukları E) Kapalı tarım ekonomisini benimseyerek ticaretten uzak durdukları

8. Mısır'da ölümden sonraki yaşama duyulan inanç bedenin bozulmadan korunmasını zorunlu kılmış, Nil'in her yıl taşıp çekilmesi tarla sınırlarının yeniden ölçülmesini gerektirmiş, taşkının hangi mevsimde başlayacağının önceden bilinmesi ihtiyacı ise gök gözlemlerini yaygınlaştırmıştır.
Bu bilgilerden hareketle Mısır uygarlığı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bilimsel çalışmaların yalnızca rahip sınıfının denetiminde yürütüldüğü B) Ölümden sonraki yaşam inancının komşu havzalardan alındığı C) Tarımsal üretimin yerini zamanla deniz ticaretinin aldığı D) Yazının gök cisimlerinin hareketini kaydetmek için icat edildiği E) Bilgi üretiminin inanç ve günlük yaşam gereksinimlerinden doğduğu

9. Hindistan'da toplum, doğuştan gelen ve arasında geçiş yapılamayan sınıflara ayrılmış; bu sınıflar arasında evlenmek ve meslek değiştirmek yasaklanmıştır. Çin'de ise kuzeyden gelen göçebe akınlarına karşı yüzyıllar boyunca büyük bir savunma duvarı örülmüş, ipeğin yapım tekniğinin ülke dışına çıkarılması yasaklanmıştır.
Bu bilgilere dayanarak iki uygarlıkla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) İkisinde de tek tanrılı inanç anlayışının benimsendiği B) İkisinde de ticaretin ekonomik yaşamdan tümüyle çıkarıldığı C) İkisinin de kapalılığı bir korunma yolu olarak benimsediği D) İkisinin de merkezî yönetimi bırakıp şehir devletlerine dayandığı E) İkisinin de göçlerin etkisinden uzak bir bölgede geliştiği

10. Lagaş kralı Urukagina'nın çıkardığı ve bilinen en eski yazılı yasalar kabul edilen düzenlemeler, borcu yüzünden özgürlüğünü yitirenlerin ve güçsüzlerin korunmasını amaçlıyordu. Yaklaşık altı yüzyıl sonra Babil kralı Hammurabi'nin hazırlattığı kanunlar ise ceza belirlerken suçlunun ve zarar görenin toplumsal konumunu gözetiyor, cezayı tanrı buyruğuna değil kralın otoritesine dayandırıyordu.
Bu bilgilere göre,
I. Mezopotamya'da yazılı hukuk geleneğinin kesintisiz biçimde geliştiği,
II. Hammurabi Kanunları'nda toplumsal eşitliğin sağlandığı,
III. Yasaların, devlet gücünün toplum üzerindeki yaptırımını artırdığı,
IV. Hukuk kurallarının dinsel dayanağından uzaklaşmaya başladığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I, III ve IV

Cevap Anahtarı

1-B 2-D 3-E 4-B 5-A 6-A 7-C 8-E 9-C 10-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com