Akıl Yürütme Yöntemleri
Akıl Yürütme Yöntemleri
Akıl yürütme, TÜMEVARIM (tekil/özel gözlemlerden GENEL bir sonuca varma) ve TÜMDENGELİM (genel bir önermeden ÖZEL bir sonuca varma, kıyas bu yöntemin temel aracıdır) olmak üzere İKİ temel biçimde yapılır. ANALOJİ (benzetme yoluyla akıl yürütme) ise iki durum arasındaki BENZERLİKTEN yola çıkarak sonuç çıkarmadır; TÜMEVARIM kadar KESİN değildir.
Gerçek Sınav Sorusu
Aşağıdaki akıl yürütmelerden hangisinde analoji kulla- nılmıştır?
A) Bütün çift sayılar ikiye tam bölünür. 2500 çift sayıdır. O hâlde 2500 ikiye tam bölünür.
B) Ayşe ve Ceren dans etmekten hoşlanan iki iyi arkadaş- tır. Ayşe pop müzikten hoşlandığına göre Ceren de pop müzikten hoşlanır.
C) Gördüğüm bütün kargalar, serçeler ve güvercinler uçu- yordu. Demek ki bütün kuşlar uçabilir.
D) Her zaman hava kara bulutlarla kaplandığında yağmur yağıyor. Bugün de hava kara bulutlarla kaplandı. O hâl- de yağmur yağacak.
E) Didem düzenli ders çalışarak başarılı oldu. Deniz de dü- zenli ders çalışarak başarılı oldu. O hâlde düzenli ders çalışan herkes başarılı olur. AYT 2018 MANTIK
- Analoji, iki tekil (özel) durum arasındaki BENZERLİKTEN yola çıkarak birinin bir özelliğinin diğerinde de bulunacağı sonucuna varmaktır. B seçeneğinde Ayşe ve Ceren'in "iyi arkadaş olma" ve "dans etmekten hoşlanma" bakımından benzer iki tekil durum olduğu belirtilip Ayşe'nin bir özelliğinden (pop müzik sevmesi) Ceren için de aynı sonuca varılmaktadır; bu analojidir. A ve D seçenekleri tümdengelim, C ve E seçenekleri (hatalı) tümevarım örnekleridir. Cevap B'dir.