sekizgenacademy.com

Türk İslam Dünyasında Birliği Sağlama Çabaları — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     10 soru AYT Sosyal Bilimler-1

Soru Kitapçığı

Türk İslam Dünyasında Birliği Sağlama Çabaları — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

10 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Sosyal Bilimler-1 SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ A
  1. Bu testte 10 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Mısır, Osmanlı yönetimine girdikten sonra bir beylerbeyliği olarak örgütlenmiştir. Anadolu ve Rumeli eyaletlerinin çoğunda uygulanan tımar sistemi bu eyalette uygulanmamış; toplanan vergilerden eyaletin asker ve memur giderleri karşılandıktan sonra kalan bölüm her yıl merkeze gönderilmiştir. Bölgedeki bazı yerel yönetici gruplarına da yönetimde görev verilmiştir.

I. Osmanlı, yönetimindeki bütün bölgelerde tek tip bir yönetim modeli uygulamamıştır.
II. Mısır'ın yönetiminde bölgenin yerel güçlerinden yararlanılmıştır.
III. Mısır, merkeze bağlı bir eyalet olarak değil, ayrıcalıklı bir beylik olarak yönetilmiştir.
IV. Mısır eyaleti merkezin hazinesine düzenli gelir sağlamıştır.

Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve III B) II ve IV C) I, II ve III D) I, II ve IV E) II, III ve IV

2. Yavuz Sultan Selim döneminde (1512-1520) Osmanlı Devleti Avrupa'da büyük bir sefere çıkmamış, batı sınırında barışı korumaya özen göstermiştir. Kanuni Sultan Süleyman döneminin ilk yıllarından itibaren ise Orta Avrupa'ya ve Akdeniz'e yönelik seferler yoğunlaşmıştır.

Bu değişimi açıklayan en uygun gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

A) Safevi Devleti'nin Çaldıran Savaşı'ndan sonra tümüyle ortadan kalkması B) Avrupa'daki Reform hareketinin Kanuni'nin tahta çıkışından sonra başlaması C) Halifelik sıfatının Avrupa'ya karşı sürekli sefer yapmayı zorunlu kılması D) Kanuni'nin Safevilerle antlaşma imzalayarak doğu cephesini daha ilk yıllarda kapatması E) Doğudaki Safevi ve Memlûk sorunlarının büyük ölçüde çözülmüş olması

3. Halifelik makamı Mısır Seferi'nin ardından Osmanlı hanedanına geçmiştir. Ancak Osmanlı padişahlarının bu sıfatı bir dış siyaset aracı olarak açıkça öne çıkarması, devletin askerî üstünlüğünü yitirip toprak kaybetmeye başladığı XVIII. yüzyılın sonlarına rastlar. Bu dönemde imzalanan bir antlaşmada, Osmanlı egemenliğinden çıkan bir bölgedeki Müslümanların dinî önderinin Osmanlı padişahı olduğu karşı tarafa kabul ettirilmiştir.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Halifelik, Osmanlı'ya geçtiği andan itibaren dış siyasetin başlıca aracı olmuştur. B) Halifeliğin siyasi işlevi, devletin askerî gücü gerilediğinde önem kazanmıştır. C) Elden çıkan bölge üzerindeki siyasi egemenlik, halifelik yoluyla korunmuştur. D) Osmanlı padişahları XVI. yüzyılda halife sıfatını hiçbir biçimde kullanmamıştır. E) Toprak kayıpları, Osmanlı'nın İslam dünyasındaki manevi etkisini tümüyle bitirmiştir.

4. Yavuz Sultan Selim'in İran Seferi sırasında Memlûk Devleti'ne bağlı olan bir Türkmen beyliği Osmanlı ordusuna yardım etmemiş, ordunun ikmal yollarını güvensiz hâle getirmiştir. Osmanlı, seferden dönüşünün ertesi yılında bu beyliğin üzerine yürümüş ve beyliğin yönetimini kendisine bağlı bir yöneticiye bırakmıştır.

I. Osmanlı'nın bu beyliğe yönelmesinde askerî güvenlik kaygısı etkili olmuştur.
II. Memlûk Devleti'ne bağlı bir siyasi yapı, Osmanlı'nın doğu siyasetinin seyrini etkileyebilmiştir.
III. Beyliğin ortadan kaldırılmasıyla Anadolu'da Türk siyasi birliği tamamlanmıştır.
IV. Osmanlı bu seferi, Safevilerle Memlûklerin ittifak kurmasını önlemek için yapmıştır.

Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) I, II ve III E) II, III ve IV

5. Çaldıran Savaşı'nda Osmanlı ordusu, toplarını ve tüfekli yeniçeri birliklerini savunma düzeni içinde kullanmış; ağırlıklı olarak atlı birliklerle saldıran Safevi ordusunu yenmiştir. İki yıl sonra Memlûklerle yapılan meydan savaşında da Osmanlı ordusu ateşli silahlardan etkin biçimde yararlanmıştır.

I. Osmanlı ordusu, askerî teknolojideki yenilikleri savaş düzenine uygulamıştır.
II. Safevi ordusunun yenilgisinde ateşli silahlara hiç sahip olmaması belirleyici olmuştur.
III. Ateşli silahların etkin kullanımı, Osmanlı'nın doğu seferlerindeki başarısını etkilemiştir.
IV. Ateşli silah üstünlüğü, Safevileri Doğu Anadolu'dan kesin olarak çekilmeye zorlamıştır.

Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

6. Hicaz'ın Osmanlı yönetimine girmesinin ardından her yıl İstanbul'dan Mekke ve Medine halkına dağıtılmak üzere para ve armağanlar gönderilmiş, hac yolları üzerindeki kaleler onarılmış, hacı kafilelerinin korunması için askerî birlikler görevlendirilmiştir. Hicaz bölgesinden ise merkeze önemli bir vergi geliri aktarılmamıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Kutsal şehirlerin himayesi, devlete gelirden çok mali ve askerî yük getirmiştir. B) Hac yollarının güvenliği, Mısır alınmadan önce de Osmanlı'nın sorumluluğundaydı. C) Osmanlı, Hicaz'ı Anadolu'daki eyaletler gibi tımar sistemiyle yönetmiştir. D) Osmanlı'nın Hicaz'daki varlığı bölgede ayaklanma çıkmasını engellemiştir. E) Hicaz'dan vergi aktarılmaması, bölgenin Osmanlı egemenliği dışında kaldığını gösterir.

7. XVI. yüzyılın başında Osmanlı Devleti'nin doğu siyasetini biçimlendiren bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir.

I. Safevi propagandasının etkisiyle Anadolu'da Şahkulu İsyanı'nın çıkması
II. Turnadağ Savaşı'nın yapılması
III. Yavuz Sultan Selim'in tahta çıkması
IV. Çaldıran Savaşı'nın yapılması
V. Mercidabık Savaşı'nın yapılması

Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) III - I - IV - II - V B) I - III - II - IV - V C) III - IV - I - II - V D) I - III - IV - II - V E) I - III - IV - V - II

8. II. Bayezid döneminde Safevi Devleti'nin Anadolu'daki propagandası sonucu çıkan geniş çaplı bir isyan, devlet merkezinde büyük kaygı yaratmıştır. Bu sırada doğu sınırındaki bir sancakta görev yapan Şehzade Selim, Safevilere karşı sert bir tutum izlenmesini savunmuş; yeniçerilerin ve bazı devlet ileri gelenlerinin desteğini alarak babasının yerine tahta çıkmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) İsyan, Şehzade Selim'in tahta çıkmasından sonra Safevi tepkisi olarak başlamıştır. B) Safevi tehdidi, Çaldıran'dan sonra Anadolu'da bütünüyle sona ermiştir. C) Dış kaynaklı bir tehdit, Osmanlı'daki taht değişikliğini etkileyen etkenlerdendir. D) II. Bayezid, Safevilere sefer düzenleyerek isyanı kendi döneminde bastırmıştır. E) Yeniçeriler, Osmanlı'da her taht değişikliğini tek başına belirleyen güç olmuştur.

9. Yavuz Sultan Selim dönemine ait savaş ve antlaşmalarla bunların sonuçları aşağıda eşleştirilmiştir.

I. Çaldıran Savaşı — Safevi başkenti Tebriz'e girilmesi
II. Turnadağ Savaşı — Dulkadiroğulları'nın Osmanlı egemenliğine alınması
III. Mercidabık Savaşı — Halifeliğin Osmanlı hanedanına geçmesi
IV. Ridaniye Savaşı — Suriye ve Filistin'in Osmanlı yönetimine girmesi
V. Amasya Antlaşması — Osmanlı ile Safevi Devleti arasında imzalanan ilk resmî antlaşma

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

10. Yavuz Sultan Selim'in doğu seferleri iki aşamada ele alınabilir: Safevilere karşı yapılan İran Seferi (1514) ve Memlûklere karşı yapılan Mısır Seferi (1516-1517). Aşağıda bu seferlerin bazı sonuçları verilmiştir.

I. Doğu Anadolu'da Safevi etkisinin büyük ölçüde kırılması
II. Baharat Yolu'nun önemli bir kesiminin Osmanlı denetimine girmesi
III. Osmanlı ülkesinde Müslüman nüfusun oranının belirgin biçimde artması
IV. Safevi başkenti Tebriz'e girilmesi
V. Osmanlı'nın Kızıldeniz'de Portekiz ile doğrudan karşı karşıya gelmesi

Bu sonuçlardan hangileri Mısır Seferi ile ilişkilendirilebilir?

A) I ve IV B) II ve III C) I, II ve V D) III, IV ve V E) II, III ve V

SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ BİTTİ.

TÜRK İSLAM DÜNYASINDA BİRLİĞİ SAĞLAMA ÇABALARI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

SOSYAL BİLİMLER-1

1-D 2-E 3-B 4-A 5-B 6-A 7-D 8-C 9-C 10-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com