1. Sırp isyanı 1804'te başlamış; Sırplar önce 1812'de bazı ayrıcalıklar, ardından 1829'da özerklik elde etmiş, bağımsızlıklarını ise ancak 1878'de kazanabilmiştir. Yunan isyanı ise 1821'de başlamasına rağmen on yıl geçmeden bağımsız bir Yunan devletinin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.

Yunan isyanının Sırp isyanına göre çok daha kısa sürede bağımsızlıkla sonuçlanmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

2. Yunan isyanını kendi gücüyle bastıramayan Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'dan askerî yardım istemiş; Mehmet Ali Paşa bu yardımın karşılığında bazı bölgelerin yönetiminin kendisine verilmesini beklemiştir. Beklentilerinin istediği ölçüde karşılanmadığını düşünen Mehmet Ali Paşa, 1831'de Suriye'nin yönetimini talep ederek merkezî yönetime karşı harekete geçmiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

3. 1798'de Fransa, İngiltere'nin sömürgelerine giden yolu denetim altına almak amacıyla Osmanlı toprağı olan Mısır'ı işgal etmiştir. Bunun üzerine Osmanlı Devleti, uzun süredir iyi ilişkiler içinde olduğu Fransa'ya karşı, daha önce birçok kez savaştığı Rusya ve İngiltere ile ittifak kurmuştur. Fransa bir süre sonra Mısır'dan çekilmek zorunda kalmıştır.

Bu bilgilere göre;

I. Osmanlı toprakları büyük devletlerin sömürge rekabetinin bir parçası hâline gelmiştir.
II. Osmanlı Devleti, dış politikadaki tercihlerini değişen şartlara göre yeniden belirleyebilmiştir.
III. Fransa'nın Mısır'dan çekilmesi, Osmanlı ordusunun tek başına kazandığı zaferlerle sağlanmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

4. II. Mahmud 1808-1839 yılları arasında padişahlık yapmıştır. Aşağıda Osmanlı Devleti'ni ilgilendiren bazı gelişmeler verilmiştir:

• Fransa'nın Mısır'ı işgal etmesi
• Bükreş Antlaşması'nın imzalanması
• Navarin'de Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması
• Fransa'nın Cezayir'i işgal etmesi
• Hünkâr İskelesi Antlaşması'nın imzalanması
• Mısır sorununa ilişkin Londra Antlaşması'nın imzalanması
• Londra Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanması

Bu gelişmelerden kaç tanesi II. Mahmud'un padişahlığı döneminde gerçekleşmiştir?

5. Osmanlı Devleti'nin III. Selim'den Abdülmecid'e uzanan dönemde karşılaştığı bazı dış sorunlar aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Navarin'de Osmanlı-Mısır donanmasının yakılması
II. Hünkâr İskelesi Antlaşması'nın imzalanması
III. Edirne Antlaşması'nın imzalanması
IV. Fransa'nın Mısır'ı işgal etmesi
V. Londra Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

6. Boğazların statüsünü belirleyen 1833 tarihli Hünkâr İskelesi Antlaşması ile 1841 tarihli Londra Boğazlar Sözleşmesi hakkında aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. 1833'teki düzenleme Osmanlı Devleti ile tek bir büyük devlet arasında yapılmıştır.
II. 1841'de boğazların statüsü birden fazla devletin taraf olduğu bir sözleşmeyle belirlenmiştir.
III. 1841 sözleşmesi, Rusya'nın boğazlar üzerinde 1833'te elde ettiği ayrıcalığı pekiştirmiştir.
IV. Bu iki düzenleme sonucunda boğazlar meselesi uluslararası bir sorun niteliği kazanmıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

7. Mehmet Ali Paşa sorunuyla ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. Sorunun ilk aşamasında Osmanlı Devleti'ne askerî yardım gönderen büyük devlet Rusya'dır.
II. Kütahya Antlaşması ile sorun kesin olarak çözüme kavuşturulmuştur.
III. Nizip yenilgisinden sonra sorun, büyük devletlerin katılımıyla çözüme kavuşturulmuştur.
IV. Mısır valiliği Mehmet Ali Paşa ailesine babadan oğula geçmek üzere Kütahya Antlaşması ile bırakılmıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

8. Osmanlı Devleti'nin taraf olduğu bazı antlaşmalar ile bu antlaşmaların sona erdirdiği ya da sonuçlandırdığı gelişmeler aşağıda eşleştirilmiştir:

• Bükreş Antlaşması (1812) – Osmanlı-Rus Savaşı
• Edirne Antlaşması (1829) – Mehmet Ali Paşa isyanı
• Kütahya Antlaşması (1833) – Mehmet Ali Paşa isyanı
• Hünkâr İskelesi Antlaşması (1833) – Yunan isyanı
• Paris Antlaşması (1802) – Fransa'nın Mısır'ı işgali
• Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841) – Kırım Savaşı

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

9. Sırp isyanı, Yunan isyanı ve Mehmet Ali Paşa isyanı, Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılın ilk yarısında uğraşmak zorunda kaldığı başlıca sorunlardır.

Bu üç gelişmenin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

10. 1826'da Yeniçeri Ocağı kaldırılmış, yerine kurulan yeni ordu henüz yeterince yetişmemişti. 1827'de Navarin'de Osmanlı-Mısır donanması yakıldı. Ardından Rusya ile girilen savaş, 1829'da Osmanlı Devleti'nin ağır şartlar içeren Edirne Antlaşması'nı imzalamasıyla sona erdi.

Bu bilgilere göre Osmanlı Devleti'nin 1829'da ağır şartları kabul etmek zorunda kalmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?