1. XIX. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti'nde açılan Batı tarzı okulların önemli bir bölümü, Mekteb-i Tıbbiye ve Mekteb-i Harbiye gibi ordunun ihtiyaç duyduğu hekim, subay ve teknik elemanı yetiştirmeye yönelik kurumlardı. Bu okullarda Avrupa'dan getirilen öğretmenler de ders vermiş, öğrencilerin bir kısmı eğitim için Avrupa'ya gönderilmişti.

Bu durum, Osmanlı modernleşmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

2. 1826'da yeniçerilerin, Avrupa usulünde talim yapacak yeni bir birliğin kurulmasına karşı ayaklanması üzerine II. Mahmud Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmıştır. Osmanlı tarihinde bu olay Vaka-i Hayriye olarak anılır.

I. Islahatların önündeki en güçlü askerî engel ortadan kalkmıştır.
II. Padişahın merkezdeki otoritesi güçlenmiştir.
III. Ordunun silah ve teçhizat ihtiyacı tamamen yerli kaynaklarla karşılanır olmuştur.
IV. Yeniçerilerle bağlantılı Bektaşi tekkeleri kapatılmıştır.

Yukarıdakilerden hangileri bu olayın sonuçları arasında gösterilebilir?

3. XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Humbaracı Ocağı yeniden düzenlenmiş, Sürat Topçuları Ocağı kurulmuş; bu girişimlerde mevcut ocaklar yerinde bırakılarak yanlarına teknik birlikler eklenmiştir. III. Selim ise Avrupa usulünde eğitilen ayrı bir ordu kurmuş, ancak yeniçerilere dokunmamıştır. II. Mahmud döneminde Yeniçeri Ocağı kaldırılmış ve yerine Avrupa usulünde yeni bir ordu kurulmuştur.

Bu bilgilere göre Osmanlı ordusunun modernleşme süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. Bir öğrenci, ordunun modernleştirilmesine yönelik bazı kurum ve düzenlemeleri ait oldukları padişah dönemleriyle aşağıdaki gibi eşleştirmiştir:

• Nizam-ı Cedid ordusu – III. Selim
• İrad-ı Cedid hazinesi – III. Selim
• Sekban-ı Cedid ocağı – II. Mahmud
• Asakir-i Mansure-i Muhammediye – Abdülmecid
• Mekteb-i Harbiye – III. Selim
• Mühendishane-i Berr-i Hümayun – III. Selim
• Redif birlikleri – II. Mahmud

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

5. III. Selim'in kurduğu Nizam-ı Cedid ve Alemdar Mustafa Paşa'nın kurduğu Sekban-ı Cedid, yeniçerilerden ayrı birlikler olarak oluşturulmuş ve her ikisi de yeniçerilerin ayaklanmasıyla ortadan kaldırılmıştı. II. Mahmud 1826'da Avrupa usulünde talim yapacak yeni birliğin askerlerini bu kez doğrudan Yeniçeri Ocağı'nın kendi mensupları arasından seçeceğini duyurdu.

II. Mahmud'un bu yöntemi seçmesinin amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

6. 1807'de çıkan isyanla Nizam-ı Cedid ordusu kaldırılmış ve III. Selim tahttan indirilmiştir. Ertesi yıl Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa'nın kuvvetleriyle İstanbul'a gelmesinin ardından II. Mahmud tahta çıkmıştır. Sadrazamlığa getirilen Alemdar'ın kurduğu Sekban-ı Cedid ocağı ise kısa süre sonra yeniçerilerin ayaklanmasıyla kaldırılmıştır.

Bu bilgilere göre,

I. Askerî alandaki yenilik girişimleri merkezde siyasi istikrarsızlığa yol açmıştır.
II. Yeni ordu kurma girişimlerinde taşradaki güç sahiplerinin desteğinden de yararlanılmıştır.
III. Yeniçerilerin yeniliklere karşı direnci Sekban-ı Cedid'in kaldırılmasıyla sona ermiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

7. II. Mahmud döneminde 1834 yılında hem Mekteb-i Harbiye açılmış hem de redif birlikleri oluşturulmuştur. Bu iki düzenleme, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının ardından kurulan yeni ordunun farklı ihtiyaçlarına yanıt vermiştir.

Mekteb-i Harbiye ve redif birliklerinin karşıladığı ihtiyaçlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak birlikte verilmiştir?

8. 1856 Islahat Fermanı ile gayrimüslimlerin de askerlik yapabilmesi kabul edilmiş, ancak askerlik yapmak istemeyenlerin bedel ödeyerek bu yükümlülükten muaf tutulması da mümkün kılınmıştır. Gayrimüslim tebaanın büyük bölümü askerlik yerine bedel ödemeyi tercih etmiştir.

Bu durum, Tanzimat döneminde askerlikle ilgili düzenlemelerle ulaşılmak istenen aşağıdaki amaçlardan hangisinin gerçekleşmesini zorlaştırmıştır?

9. Osmanlı Devleti'nde ordunun modernleştirilmesi sürecine ait bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye)
II. Nizam-ı Cedid ordusunun kurulması
III. Mekteb-i Harbiye'nin açılması
IV. Sekban-ı Cedid ocağının kurulması
V. Kabakçı Mustafa İsyanı'nın çıkması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

10. III. Selim döneminde Nizam-ı Cedid ordusu kurulmuş, bu ordunun giderleri için İrad-ı Cedid adlı ayrı bir hazine oluşturulmuş, Mühendishane-i Berr-i Hümayun açılmış ve Londra, Paris, Viyana, Berlin gibi Avrupa başkentlerinde daimî elçilikler kurulmuştur.

Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?