8genyks sekizgenacademy.com

Osmanlı Devleti'nde İsyanlar ve Düzeni Koruma Çalışmaları — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 10 soru AYT Sosyal Bilimler-1

Soru Kitapçığı

Osmanlı Devleti'nde İsyanlar ve Düzeni Koruma Çalışmaları — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

10 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

Konuya dön

AYT • Sosyal Bilimler-1 SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ A

Bu testte 10 soru vardır.
Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Bir dönem kapıkulu askerlerine maaşları, gümüş oranı düşürülmüş akçeyle ödendi. Askerler bu durumu protesto ederek divanın toplandığı yeri kuşattı ve sorumlu tuttukları bir yüksek devlet görevlisinin cezalandırılmasını istedi. Askerlerin istekleri yerine getirildi.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Askerlerin devlet kararlarını baskıyla etkileyebildiğine B) Akçenin değer kaybının yalnızca askerleri etkilediğine C) Devletin para basma yetkisini askerlere bıraktığına D) Taşradaki köylülerin de bu ayaklanmaya katıldığına E) Ayaklanmanın merkezden ayrılıp bağımsızlık kurma amacı taşıdığına

2. XVII. yüzyıl Osmanlı Devleti'nde yaşanan bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Köprülü Mehmet Paşa'nın şartlı olarak sadrazamlığa getirilmesi
II. Kuyucu Murat Paşa'nın Anadolu'daki Celali isyanlarını bastırması
III. IV. Murat'ın Bağdat'ı yeniden Osmanlı topraklarına katması
IV. II. Osman'ın kapıkulu isyanında tahttan indirilip öldürülmesi
V. Tarhuncu Ahmet Paşa'nın gelir-gider dengesini gösteren bütçeyi hazırlaması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) II - III - IV - V - I B) IV - II - III - V - I C) II - IV - III - I - V D) II - IV - V - III - I E) II - IV - III - V - I

3. 1622'de İstanbul'da çıkan bir kapıkulu isyanında II. Osman tahttan indirilip öldürüldü. Kısa süre sonra Erzurum Beylerbeyi Abaza Mehmet Paşa, padişahın öldürülmesinden yeniçerileri sorumlu tuttuğunu açıklayarak bölgesindeki yeniçerilere karşı harekete geçti ve uzun süre merkezin denetimi dışında kaldı.

Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Taşradaki isyanların tümünün padişaha bağlılıktan doğduğuna B) Yeniçerilerin taşradaki eyaletlerin yönetimini ele geçirdiğine C) Eyalet isyanlarının bağımsız devlet kurmayı amaçladığına D) Başkentteki bir isyanın taşrada yeni bir isyana gerekçe oluşturduğuna E) Padişahın öldürülmesinin Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla sonuçlandığına

4. XVI. yüzyılın sonları ile XVII. yüzyılda Anadolu'da görülen gelişmelerden bazıları şunlardır:

I. Tımar sisteminin bozulmasıyla dirliklerini kaybeden sipahilerin sayısının artması
II. Medrese öğrenimini bitiren gençlerin bir bölümünün iş bulamaması
III. Uzun süren savaşlarda ordudan kaçan askerlerin cezalandırılma korkusuyla dağlara çekilmesi
IV. Başkentteki yeniçerilere tahta çıkış bahşişinin geç ödenmesi
V. Köylülerin topraklarını bırakıp şehirlere ve güvenli bölgelere kaçması

Bunlardan hangileri Celali isyanlarının nedenleri arasında gösterilebilir?

A) I, II ve III B) I, III ve V C) II, III ve IV D) I ve III E) I, II, III ve V

5. Osmanlı Devleti'nde başkentte yaşanan bazı ayaklanma ve olaylar şunlardır:

• Beylerbeyi Vakası (1589)
• Çınar Vakası (1656)
• Edirne Vakası (1703)
• Patrona Halil İsyanı (1730)
• Kabakçı Mustafa İsyanı (1807)
• Alemdar Mustafa Paşa'nın İstanbul'a yürümesi (1808)
• Kuleli Vakası (1859)

Bu olaylardan kaç tanesi XVIII. yüzyılda yaşanmıştır?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

6. Köprülü Mehmet Paşa, sadrazamlığı kabul ederken işlerine kimsenin karışmamasını ve önerilerinin kabul edilmesini şart koşmuştur. Onun ve ardından gelen Köprülü ailesinden sadrazamların döneminde isyanlar bastırılmış, devlet otoritesi yeniden güçlenmiştir. Ancak bu ailenin sadrazamlık dönemi sona erdikten sonra benzer sorunlar yeniden ortaya çıkmıştır.

Sağlanan düzenin kalıcı olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Islahatların Avrupa'dan getirilen uzmanların önerileriyle yürütülmesi B) Yeniçeri Ocağı'nın bu dönemde kaldırılmış olması C) Ayanlara yönetimde resmî yetkiler verilmiş olması D) Padişahın yetkilerini kalıcı olarak sadrazama devretmesi E) Düzenin kurumlara değil sadrazamların kişisel otoritesine dayanması

7. Osmanlı Devleti'nde 1730'da Patrona Halil İsyanı, 1807'de ise Kabakçı Mustafa İsyanı çıkmıştır. Her iki isyan da dönemin padişahının tahttan indirilmesiyle sonuçlanmıştır.

Bu iki isyanın ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Taşrada başlayıp kısa sürede başkente yayılmaları B) Padişahın isyan sırasında öldürülmesiyle sonuçlanmaları C) Taşradaki ayanların önderliğinde gerçekleşmeleri D) Yenilik hareketlerinin kesintiye uğramasına yol açmaları E) Anadolu'daki Celali gruplarının desteğiyle başlamaları

8. I. Ahmet Dönemi'nde Sadrazam Kuyucu Murat Paşa, Anadolu'daki Celali isyanlarını sert askerî harekâtla bastırmış; ancak sonraki yıllarda Anadolu'da yeni isyanlar baş göstermiştir. IV. Murat ise başkentteki asayişsizliğe karşı ağır cezalar ve yasaklar uygulamış; onun ölümünden sonra başkentte yeniden karışıklıklar çıkmıştır.

Bu bilgilere göre iki uygulamanın ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Batılı kurumların örnek alınarak uygulanması B) Sert güçle sağlanan düzenin kalıcı olmaması C) Taşradaki ayanların yönetime ortak edilmesi D) Köylünün vergi yükünün kalıcı olarak hafifletilmesi E) Yalnızca başkentteki karışıklıklara yönelmesi

9. Osmanlı Devleti'nde XVI-XVIII. yüzyıllarda görülen bazı isyanlar ile türleri aşağıda eşleştirilmiştir:

• Karayazıcı İsyanı – Celali isyanı
• Kalenderoğlu İsyanı – Celali isyanı
• Abaza Mehmet Paşa İsyanı – Eyalet isyanı
• Varvar Ali Paşa İsyanı – Eyalet isyanı
• Patrona Halil İsyanı – Eyalet isyanı
• Beylerbeyi Vakası – Celali isyanı
• Bozoklu Celal İsyanı – İstanbul (kapıkulu) isyanı

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

10. XVII. yüzyılda isyan eden bazı beylerbeyleri padişaha bağlı olduklarını açıklamış; isteklerini İstanbul'daki bazı yöneticilerin görevden alınması ya da kendilerine daha önemli bir görev verilmesi biçiminde dile getirmişlerdir. Buna karşılık aynı dönemde Halep'te isyan eden bir yönetici, merkezle bağını koparıp kendi adına bağımsız bir yönetim kurmaya girişmiştir.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Eyalet isyanlarının bağımsız devlet kurma amacı taşıdığına B) Beylerbeyi isyanlarının merkezde yönetim değişikliği sağladığına C) Eyalet isyanlarının amaçları bakımından farklılık gösterebildiğine D) İsyancı beylerbeylerinin Celali gruplarıyla iş birliği yaptığına E) Halep'teki girişimin kalıcı bir devletle sonuçlandığına

SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ BİTTİ.

OSMANLI DEVLETİ'NDE İSYANLAR VE DÜZENİ KORUMA ÇALIŞMALARI — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

SOSYAL BİLİMLER-1

1-A 2-E 3-D 4-A 5-B 6-E 7-D 8-B 9-C 10-C

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com