1. 1908'de İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne bağlı bazı subayların Rumeli'de silahlı direnişe geçmesi üzerine II. Abdülhamit, otuz yıldır işletilmeyen Kanun-i Esasi'yi yeniden yürürlüğe koymuş ve Meclis-i Mebusan yeniden açılmıştır. Yapılan seçimlerle oluşan mecliste farklı dinî ve etnik kökenlerden mebuslar yer almış; bu dönemde farklı görüşleri savunan siyasi partiler de kurulmuştur.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?

2. 1808'de Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın öncülüğünde padişah ile taşradaki âyanlar arasında Sened-i İttifak imzalanmıştır. Belgeye göre âyanlar padişaha bağlı kalacak, asker ve vergi toplanmasında devlete yardım edecek; padişah da âyanların varlığını ve bulundukları bölgelerdeki konumlarını tanıyacaktı.

Sened-i İttifak ile ilgili olarak;

I. Padişahın yetkisi ilk kez yazılı bir belgeyle sınırlandırılmıştır.
II. Ayrım gözetmeksizin bütün tebaaya can ve mal güvencesi getirilmiştir.
III. Belgeyle sağlanan güvenceler taşradaki güç sahiplerinin lehinedir.
IV. Padişahın yetkilerini halkın seçtiği bir meclisle paylaşması öngörülmüştür.

yargılarından hangileri doğrudur?

3. 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi'ye göre; vekiller (bakanlar) padişah tarafından atanır ve padişaha karşı sorumludur. Meclis-i Umumi'nin kabul ettiği kanunlar ancak padişahın onayıyla yürürlüğe girer. Padişah, gerekli gördüğünde meclisi kapatabilir ve yeniden seçim yapılmasını isteyebilir.

Bu bilgilere göre Kanun-i Esasi ile kurulan düzenle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

4. II. Abdülhamit 1876-1909 yılları arasında padişahlık yapmış, 1909 yılının nisan ayında tahttan indirilmiştir. Aşağıda Osmanlı Devleti'nde demokratikleşme sürecine ait bazı gelişmeler verilmiştir:

• Sened-i İttifak'ın imzalanması
• Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi
• Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin kurulması
• Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesi
• Meclis-i Mebusan'ın kapatılması
• II. Meşrutiyet'in ilan edilmesi
• Kanun-i Esasi'de 1909 ağustosunda yapılan değişiklikler

Bu gelişmelerden kaç tanesi II. Abdülhamit'in padişahlığı döneminde gerçekleşmiştir?

5. Osmanlı Devleti'nde yönetimin sınırlandırılması ve yönetilenlere hak tanınması sürecine ait bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesi
II. Sened-i İttifak'ın imzalanması
III. Islahat Fermanı'nın ilan edilmesi
IV. II. Meşrutiyet'in ilan edilmesi
V. Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi
VI. Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin kurulması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

6. Osmanlı Devleti'nde demokratikleşme sürecine ait bazı belgeler ile bu belgelere ait olduğu ileri sürülen özellikler aşağıda eşleştirilmiştir:

• Sened-i İttifak – Padişahın yetkisinin ilk kez yazılı bir belgeyle sınırlandırılması
• Sened-i İttifak – Halkın seçtiği temsilcilerle yönetime katılması
• Tanzimat Fermanı – Kimsenin yargılanmadan cezalandırılamayacağının kabul edilmesi
• Tanzimat Fermanı – Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası olması
• Islahat Fermanı – Gayrimüslimlerin devlet memurluklarına girebilmesi
• Kanun-i Esasi – Meclis-i Mebusan üyelerinin seçimle belirlenmesi
• Kanun-i Esasi (1876 metni) – Hükümetin meclise karşı sorumlu tutulması
• 1909 değişiklikleri – Padişahın sürgün yetkisinin kaldırılması

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

7. Kırım Savaşı'nın sonunda toplanacak barış görüşmeleri öncesinde, 1856'da Islahat Fermanı ilan edilmiştir. Ferman, gayrimüslim tebaaya ibadet, eğitim ve memurluk gibi alanlarda Müslümanlarla eşit haklar tanımıştır. Paris Antlaşması'nda bu fermana yer verilmiş, Avrupa devletleri fermanı gerekçe göstererek Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmayacaklarını kabul etmişlerdir. Ancak sonraki yıllarda gayrimüslimlerin hakları gerekçe gösterilerek yapılan dış müdahaleler artmıştır.

Bu bilgilere göre;

I. Fermanın ilan zamanı, dış politikadaki bir gelişmeyle ilişkilidir.
II. Ferman, Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasındaki hukuki farkları azaltmaya yöneliktir.
III. Fermanla ulaşılmak istenen dış politika hedefi kalıcı olarak gerçekleştirilememiştir.
IV. Ferman, Osmanlı Devleti'nde meclisli yönetime geçişi başlatmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

8. Sened-i İttifak (1808) ile Tanzimat Fermanı (1839) karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi YALNIZ Tanzimat Fermanı için söylenebilir?

9. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra 1909'da Kanun-i Esasi'de önemli değişiklikler yapılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, 1876 metninde yer alıp 1909 değişiklikleriyle kaldırılan bir düzenlemedir?

10. Islahat Fermanı, Kırım Savaşı'nı sona erdirecek barış görüşmelerinden önce; Kanun-i Esasi ise Balkanlar'daki sorunları görüşmek üzere İstanbul'da toplanan Tersane Konferansı sırasında ilan edilmiştir.

Bu iki belgenin ilan edilme zamanlarına bakılarak aralarındaki ortak noktayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?