1. XVII ve XVIII. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarıyla ilgili bazı kişiler ile faaliyetleri aşağıda eşleştirilmiştir:

• Tarhuncu Ahmet Paşa – Gelir ve giderleri gösteren bütçe hazırlayarak giderleri kısmaya çalışma
• IV. Murat – Kendisine sunulan Koçi Bey Risalesi'ndeki önerilerden yararlanma
• I. Mahmut – Humbaracı Ocağı'nı Avrupalı bir uzman eliyle yeniden düzenletme
• Nevşehirli Damat İbrahim Paşa – Lale Devri'nde sadrazamlık yapma
• III. Selim – Yeni ordunun masrafları için İrad-ı Cedid hazinesini kurma
• III. Ahmet – Mühendishane-i Berr-i Hümayun'u açma
• III. Selim – Paris'e ilk geçici elçiyi gönderme
• II. Osman – Malikane sistemini başlatma

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

2. III. Selim, Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmadan Avrupa usulünde eğitilen Nizam-ı Cedid adlı yeni bir ordu kurmuş; bu ordunun masraflarını karşılamak için mevcut hazineden ayrı olarak İrad-ı Cedid adlı yeni bir hazine oluşturmuştur. Yeni ordu, 1807'de çıkan Kabakçı Mustafa İsyanı sonucunda kaldırılmıştır.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

3. XVIII. yüzyılda uzun süren savaşlar sırasında Osmanlı Devleti asker ve erzak toplamak için taşradaki ayanlara başvurmuştur. Ayanlar bu hizmetlerinin yanı sıra bulundukları bölgelerde vergi toplama işlerini de üstlenerek zenginleşmiş ve güç kazanmıştır. Yüzyılın sonlarına doğru bazı ayanlar merkezden gönderilen emirleri uygulamamaya başlamıştır.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak

I. Devletin taşradaki işlerde ayanlara bağımlılığı artmıştır.
II. Ayanların güç kazanmasında devletin kendi uygulamalarının da payı vardır.
III. Ayanlar merkezî yönetime karşı aralarında birlik kurmuştur.
IV. Tımar sistemi bu dönemde yeniden canlandırılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

4. Osmanlı Devleti'nde XVII ve XVIII. yüzyıllarda yaşanan bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Esham uygulamasının başlatılması
II. Malikane sisteminin uygulanmaya başlanması
III. Nizam-ı Cedid ordusunun kurulması
IV. Lale Devri'ni başlatan Pasarofça Antlaşması'nın imzalanması
V. Humbaracı Ahmet Paşa'nın katkısıyla Hendesehane'nin açılması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

5. XVIII. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti, Avrupa başkentlerine belirli görevler için geçici elçiler göndermiştir. Bu elçilerden, gittikleri ülkenin ordusu, kurumları, üretim tesisleri ve gündelik hayatı hakkında gözlemlerini anlatan raporlar hazırlamaları beklenmiştir.

Bu uygulama Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki yönelimlerinden hangisini gösterir?

6. XVIII. yüzyılda bir Osmanlı devlet adamının hazırladığı raporda şu görüşlere yer verilmiştir: "Karşımızdaki ordular düzenli talim görmekte, yeni yöntemlerle top dökmekte ve savaş alanında sıkı bir düzen içinde hareket etmektedir. Biz de bu yöntemleri öğrenip uygulamazsak kaybettiğimiz yerleri geri alamayız."

Bu raporda savunulan yaklaşım aşağıdaki girişimlerden hangisiyle en AZ uyumludur?

7. XVIII. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı hazinesi, bazı vergi kaynaklarının yıllık gelirini paylara bölmüş ve bu payları peşin bedel karşılığında halka satmıştır. Payları satın alanlara ömürleri boyunca her yıl belirli bir miktar ödeme yapılmış; vergiyi ise devlet toplamaya devam etmiştir.

Bu uygulama Osmanlı malî tarihinde aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı sayılır?

8. İbrahim Müteferrika'nın Said Mehmed Efendi ile birlikte kurduğu matbaa ile ilgili aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. Bu matbaada basılan ilk eser bir sözlüktür.
II. Osmanlı topraklarında kurulan ilk matbaadır.
III. Lale Devri'nde faaliyete başlamıştır.
IV. Bu matbaada dinî kitapların basılmasına izin verilmiştir.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

9. II. Osman, Yeniçeri Ocağı'nın bozulduğunu düşünerek ocağı kaldırıp yerine Anadolu ve Suriye'den toplanacak gençlerle yeni bir ordu kurmayı tasarlamış; ancak bu tasarı duyulunca çıkan isyanda tahttan indirilip öldürülmüştür. Aynı yüzyılda IV. Murat ve Köprülü sadrazamlar ise ordu ve maliyedeki bozulmayı gidermek için kurumları kuruluş dönemindeki kurallarına döndürmeye çalışmıştır.

Bu bilgilere göre II. Osman'ın tasarısını yüzyılın diğer ıslahat girişimlerinden ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

10. Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyılda gerçekleştirilen bazı yenilikler şunlardır:

I. Sadabad Kasrı'nın yapılması
II. Nizam-ı Cedid ordusunun kurulması
III. Yangınlara karşı Tulumbacı Ocağı'nın kurulması
IV. İstanbul'da kumaş ve çini imalathanelerinin açılması
V. Avrupa başkentlerinde daimi elçiliklerin açılması

Bunlardan hangileri Lale Devri'nde gerçekleştirilmiştir?