sekizgenacademy.com

Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 15.09.2026     10 soru AYT Sosyal Bilimler-1

Çalışma Kağıdı

Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri — Çalışma Kağıdı

Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç

10 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada

1. Orhan Bey Dönemi'nde ilk divan teşkilatı oluşturulmuş, vezirlik makamı ihdas edilmiş, İznik'te ilk medrese açılmış, yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu birlikleri kurulmuştur.

Bu gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Beyliğin uç örgütlenmesinden devlet örgütlenmesine geçmesi B) Beyliğin fetih siyasetinden vazgeçerek savunmaya yönelmesi C) Ordunun tamamen devşirme kökenli askerlerden oluşturulması D) Eğitim kurumlarının merkezî yönetimden bağımsız hâle gelmesi E) Beyliğin ekonomisinin tamamen ticarete dayandırılması

2. Karesi Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılmasının ardından bu beyliğin denizcilik ve akın tecrübesine sahip komutanları Osmanlı hizmetine girmiş, Osmanlı Beyliği Çanakkale Boğazı'nın Anadolu yakasına ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre Karesi'nin Osmanlı'ya katılmasının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlanarak beyliklerin ortadan kalkması B) Osmanlı Beyliği'nin Bizans ile ilk kez savaşa girmesi C) Rumeli'ye geçiş için gerekli konum ve insan kaynağının sağlanması D) Osmanlı'da ilk düzenli ordu birliklerinin kurulması E) Bursa'nın alınarak beyliğin merkezi hâline getirilmesi

3. Osmanlı Beyliği, XIII. yüzyılın sonlarında Bizans sınırındaki Söğüt-Domaniç yöresinde kurulmuştur. Beyliğin doğusu ve güneyi Türk-İslam beylikleriyle, batısı ve kuzeybatısı ise Bizans topraklarıyla çevrilidir.

Yalnızca bu konum özelliğine dayanarak;

I. Beylik, Müslüman komşularıyla çatışmaya girmeden genişleyebileceği bir alana sahiptir.
II. Sınır bölgesinde bulunması, beyliğe sürekli olarak gazi ve Türkmen nüfusu çekmiştir.
III. Beyliğin büyümesi, ancak komşu Türk beyliklerinin toprak kaybetmesiyle mümkün olmuştur.
IV. Beylik, kuruluşundan itibaren denizlerde egemenlik kurmayı temel hedef edinmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

4. XIV. yüzyılın ilk yarısında Bizans'ta taht kavgaları sürüyor, imparatorluk Balkanlar'daki tehditlerle uğraşıyor, Anadolu'daki tekfurlar merkezden yeterli askerî destek alamadıkları için çoğu zaman kendi başlarına hareket ediyorlardı.

Bu durumun Osmanlı Beyliği'nin Anadolu'daki ilk fetihleri üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osmanlı'nın fetih yönünü komşu Türk beyliklerine çevirmek zorunda kalması B) Bizans'ın Anadolu'daki topraklarını barış yoluyla Osmanlı'ya bırakması C) Kalelerin birbirinden bağımsız biçimde tek tek ele geçirilebilmesi D) Osmanlı'nın Balkan krallıklarıyla ittifak kurarak Bizans'ı kuşatması E) Bizans'ın kendi tekfurlarına karşı Osmanlı'dan askerî yardım istemesi

5. Aşağıda Osmanlı Beyliği'nin kuruluş dönemine ait bazı gelişmeler verilmiştir:

I. Bursa'nın fethedilerek beyliğin merkezi yapılması
II. Koyunhisar Savaşı'nın kazanılması
III. Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesi
IV. İznik'in fethedilmesi

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) I, II, IV, III B) II, I, IV, III C) II, IV, I, III D) I, IV, II, III E) II, I, III, IV

6. Osman Bey, Karacahisar'ın alınmasının ardından burada Dursun Fakih'e hutbe okutmuş ve onu kadı olarak görevlendirmiştir.

Bu gelişmeye bakarak Osmanlı Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Egemenlik göstergesi sayılan uygulamaları kendi adına yürütmeye başladığı B) Ele geçirdiği yerlerde hukuki düzeni kurma yoluna gittiği C) Anadolu Selçuklu merkezî otoritesinin zayıflamasından yararlandığı D) Siyasi bir teşekkül olarak kurumsallaşmaya yöneldiği E) Anadolu'daki Türk beylikleri üzerinde siyasi üstünlük kurduğu

7. Orhan Bey Dönemi'nde önce Bursa (1326), ardından İznik (1331) ve İzmit (1337) fethedilmiş; 1353'te Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesiyle Rumeli'ye geçilmiştir.

Bu fetihlerin izlediği coğrafi yola bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Fetihler İç Anadolu üzerinden doğuya doğru ilerlemiştir. B) Fetihler Marmara çevresinde yoğunlaşarak Rumeli'ye geçişi hazırlamıştır. C) Rumeli'ye geçiş, Anadolu'da Türk siyasi birliği kurulduktan sonra gerçekleşmiştir. D) İlk fetihler denizaşırı seferlerle başlamış, sonra karaya yönelmiştir. E) Bizans'ın başkenti alınmadan Marmara kıyılarına ulaşılamamıştır.

8. Kuruluş döneminde uç bölgelerde gaziler, ahiler, dervişler ve Türkmen aşiretleri iç içe yaşamıştır. Fethedilen bölgelerde bu gruplar zaviyeler kurmuş, boş toprakları tarıma açmış ve yol güzergâhlarında ticaretin canlanmasına katkı sağlamıştır.

Bu bilgilere dayanarak kuruluş dönemindeki gaza anlayışıyla ilgili;

I. Fetihlerin yerleştirme ve şenlendirme faaliyetleriyle birlikte yürütüldüğü
II. Uç bölgelerdeki farklı toplumsal grupları ortak bir amaç etrafında topladığı
III. Fethedilen bölgelerde ekonomik hayatın canlanmasına katkı sağladığı
IV. Yalnızca ganimet elde etmeye yönelik askerî bir hareket olduğu

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV

9. XIV. yüzyılın başında Anadolu'da Karamanoğulları, Germiyanoğulları ve Candaroğulları gibi Osmanlı'dan daha geniş topraklara ve daha fazla askerî güce sahip beylikler bulunmaktaydı. Buna rağmen devletleşme sürecini tamamlayan ve siyasi birliği kuran beylik Osmanlı olmuştur.

Bu durumun nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi GÖSTERİLEMEZ?

A) Bizans sınırında yer alarak sürekli bir fetih alanına sahip olması B) Moğol baskısından kaçan Türkmen nüfusun uç bölgelere yönelmesi C) Ele geçirilen bölgelerde hoşgörüye dayalı bir yerleştirme siyaseti izlemesi D) Kuruluş yıllarında komşu Türk beylikleriyle çatışmaktan kaçınması E) Kuruluşundan itibaren güçlü bir donanmaya sahip olması

10. Bizans'ta taht mücadelesi veren Kantakuzenos, Orhan Bey'den aldığı askerî destek karşılığında 1353'te Gelibolu Yarımadası'ndaki Çimpe Kalesi'ni Osmanlılara bırakmıştır.

Bu olaya dayanarak;

I. Rumeli'deki ilk toprak, bir meydan savaşının sonucu olarak değil, siyasi bir ilişkinin karşılığı olarak elde edilmiştir.
II. Bizans, iç sorunlarını çözmek için dış askerî güce başvuracak kadar zayıflamıştır.
III. Osmanlı, Balkanlar'daki ilerleyişi için askerî ve lojistik bir üsse kavuşmuştur.
IV. Bizans, Rumeli'deki topraklarını Osmanlı'ya devretmeyi kabul eden bir antlaşma imzalamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV

Cevap Anahtarı

1-A 2-C 3-A 4-C 5-B 6-E 7-B 8-D 9-E 10-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com