sekizgenacademy.com

Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Sosyal Bilimler-1

Soru Kitapçığı

Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Sosyal Bilimler-1 SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Orhan Bey Dönemi'nde ilk divan teşkilatı oluşturulmuş, vezirlik makamı ihdas edilmiş, İznik'te ilk medrese açılmış, yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu birlikleri kurulmuştur.

Bu gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Beyliğin uç örgütlenmesinden devlet örgütlenmesine geçmesi B) Beyliğin fetih siyasetinden vazgeçerek savunmaya yönelmesi C) Ordunun tamamen devşirme kökenli askerlerden oluşturulması D) Eğitim kurumlarının merkezî yönetimden bağımsız hâle gelmesi E) Beyliğin ekonomisinin tamamen ticarete dayandırılması

2. Karesi Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılmasının ardından bu beyliğin denizcilik ve akın tecrübesine sahip komutanları Osmanlı hizmetine girmiş, Osmanlı Beyliği Çanakkale Boğazı'nın Anadolu yakasına ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre Karesi'nin Osmanlı'ya katılmasının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlanarak beyliklerin ortadan kalkması B) Osmanlı Beyliği'nin Bizans ile ilk kez savaşa girmesi C) Rumeli'ye geçiş için gerekli konum ve insan kaynağının sağlanması D) Osmanlı'da ilk düzenli ordu birliklerinin kurulması E) Bursa'nın alınarak beyliğin merkezi hâline getirilmesi

3. Osman Bey, Karacahisar'ın alınmasının ardından burada Dursun Fakih'e hutbe okutmuş ve onu kadı olarak görevlendirmiştir.

Bu gelişmeye bakarak Osmanlı Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Egemenlik göstergesi sayılan uygulamaları kendi adına yürütmeye başladığı B) Ele geçirdiği yerlerde hukuki düzeni kurma yoluna gittiği C) Anadolu Selçuklu merkezî otoritesinin zayıflamasından yararlandığı D) Siyasi bir teşekkül olarak kurumsallaşmaya yöneldiği E) Anadolu'daki Türk beylikleri üzerinde siyasi üstünlük kurduğu

4. Aşağıda Osmanlı Beyliği'nin kuruluş dönemine ait bazı gelişmeler verilmiştir:

I. Bursa'nın fethedilerek beyliğin merkezi yapılması
II. Koyunhisar Savaşı'nın kazanılması
III. Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesi
IV. İznik'in fethedilmesi

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) I, II, IV, III B) II, I, IV, III C) II, IV, I, III D) I, IV, II, III E) II, I, III, IV

5. XIV. yüzyılın ilk yarısında Bizans'ta taht kavgaları sürüyor, imparatorluk Balkanlar'daki tehditlerle uğraşıyor, Anadolu'daki tekfurlar merkezden yeterli askerî destek alamadıkları için çoğu zaman kendi başlarına hareket ediyorlardı.

Bu durumun Osmanlı Beyliği'nin Anadolu'daki ilk fetihleri üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Osmanlı'nın fetih yönünü komşu Türk beyliklerine çevirmek zorunda kalması B) Bizans'ın Anadolu'daki topraklarını barış yoluyla Osmanlı'ya bırakması C) Kalelerin birbirinden bağımsız biçimde tek tek ele geçirilebilmesi D) Osmanlı'nın Balkan krallıklarıyla ittifak kurarak Bizans'ı kuşatması E) Bizans'ın kendi tekfurlarına karşı Osmanlı'dan askerî yardım istemesi

6. Orhan Bey Dönemi'nde önce Bursa (1326), ardından İznik (1331) ve İzmit (1337) fethedilmiş; 1353'te Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesiyle Rumeli'ye geçilmiştir.

Bu fetihlerin izlediği coğrafi yola bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Fetihler İç Anadolu üzerinden doğuya doğru ilerlemiştir. B) Fetihler Marmara çevresinde yoğunlaşarak Rumeli'ye geçişi hazırlamıştır. C) Rumeli'ye geçiş, Anadolu'da Türk siyasi birliği kurulduktan sonra gerçekleşmiştir. D) İlk fetihler denizaşırı seferlerle başlamış, sonra karaya yönelmiştir. E) Bizans'ın başkenti alınmadan Marmara kıyılarına ulaşılamamıştır.

7. Osmanlı Beyliği, XIII. yüzyılın sonlarında Bizans sınırındaki Söğüt-Domaniç yöresinde kurulmuştur. Beyliğin doğusu ve güneyi Türk-İslam beylikleriyle, batısı ve kuzeybatısı ise Bizans topraklarıyla çevrilidir.

Yalnızca bu konum özelliğine dayanarak;

I. Beylik, Müslüman komşularıyla çatışmaya girmeden genişleyebileceği bir alana sahiptir.
II. Sınır bölgesinde bulunması, beyliğe sürekli olarak gazi ve Türkmen nüfusu çekmiştir.
III. Beyliğin büyümesi, ancak komşu Türk beyliklerinin toprak kaybetmesiyle mümkün olmuştur.
IV. Beylik, kuruluşundan itibaren denizlerde egemenlik kurmayı temel hedef edinmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

8. Bizans'ta taht mücadelesi veren Kantakuzenos, Orhan Bey'den aldığı askerî destek karşılığında 1353'te Gelibolu Yarımadası'ndaki Çimpe Kalesi'ni Osmanlılara bırakmıştır.

Bu olaya dayanarak;

I. Rumeli'deki ilk toprak, bir meydan savaşının sonucu olarak değil, siyasi bir ilişkinin karşılığı olarak elde edilmiştir.
II. Bizans, iç sorunlarını çözmek için dış askerî güce başvuracak kadar zayıflamıştır.
III. Osmanlı, Balkanlar'daki ilerleyişi için askerî ve lojistik bir üsse kavuşmuştur.
IV. Bizans, Rumeli'deki topraklarını Osmanlı'ya devretmeyi kabul eden bir antlaşma imzalamıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV

9. Orhan Bey Dönemi'nde Bursa'nın beyliğin merkezi yapılmasının ardından yaşanan bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. İznik'in fethedilmesi
II. Karesi Beyliği topraklarının Osmanlı'ya katılması
III. Maltepe (Palekanon) Savaşı'nın kazanılması
IV. İzmit'in fethedilmesi

Bu gelişmelerin oluş sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) I, III, IV, II B) III, I, II, IV C) III, I, IV, II D) III, IV, I, II E) II, III, I, IV

10. Osmanlıların Rumeli'deki ilerleyişi sırasında Sırpsındığı (1364), I. Kosova (1389) ve Niğbolu (1396) savaşları yapılmıştır.

Bu üç savaşın ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Üçünün de I. Murad Dönemi'nde yapılmış olması B) Savaş sonunda Osmanlı hükümdarının şehit düşmesi C) Osmanlıları Balkanlardan atmak isteyen ittifak ordularına karşı yapılmaları D) Osmanlıların Rumeli'de toprak kaybetmesiyle sonuçlanmaları E) Anadolu beylikleriyle Balkan devletleri arasında Osmanlı karşıtı ittifaklara yol açmaları

11. Osmanlı Beyliği'nin kısa sürede büyümesini açıklayan iki farklı yaklaşım şöyledir:

1. yaklaşım: Beyliğin yükselişinin temelinde, Bizans sınırındaki uç bölgesinde yaşayan savaşçı grupların fetih ve akın faaliyetleri vardır.
2. yaklaşım: Beyliğin yükselişi, Anadolu'ya uzun süre boyunca gelen Türk nüfusunun ve önceki Türk-İslam devletlerinden devralınan yönetim birikiminin bir sonucudur.

Aşağıdakilerden hangisi 1. yaklaşımdan çok 2. yaklaşımı destekleyen bir kanıt olarak kullanılabilir?

A) Orhan Bey Dönemi kurumlarının önceki Türk-İslam devletlerindekilere benzemesi B) Osman Bey Dönemi'nde Bizans tekfurlarına ait kale ve kasabaların birer birer ele geçirilmesi C) Koyunhisar'da Bizans kuvvetleri karşısında kazanılan zaferin beyliğin ününü artırması D) Bizans'taki taht mücadelesinde taraflardan birine askerî destek verilerek karşılık sağlanması E) Rumeli'ye geçildikten sonra Balkanlarda uç beylerinin akınlarının hızlanması

12. I. Murad Dönemi'nde Edirne fethedilmiş ve beyliğin merkezi buraya taşınmıştır.

Bu gelişmeyle ilgili olarak;

I. Balkanlardaki fetihlerin yönetilebileceği ileri bir merkez elde edilmiştir.
II. Osmanlı'nın Anadolu'daki genişleme çabaları sona ermiştir.
III. Bizans başkentinin Balkanlarla kara bağlantısı büyük ölçüde kesilmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

13. XIV. yüzyılın başında Anadolu'da Karamanoğulları, Germiyanoğulları ve Candaroğulları gibi Osmanlı'dan daha geniş topraklara ve daha fazla askerî güce sahip beylikler bulunmaktaydı. Buna rağmen devletleşme sürecini tamamlayan ve siyasi birliği kuran beylik Osmanlı olmuştur.

Bu durumun nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi GÖSTERİLEMEZ?

A) Bizans sınırında yer alarak sürekli bir fetih alanına sahip olması B) Moğol baskısından kaçan Türkmen nüfusun uç bölgelere yönelmesi C) Ele geçirilen bölgelerde hoşgörüye dayalı bir yerleştirme siyaseti izlemesi D) Kuruluş yıllarında komşu Türk beylikleriyle çatışmaktan kaçınması E) Kuruluşundan itibaren güçlü bir donanmaya sahip olması

14. XIV. yüzyılın ortalarındaki Balkanlara ilişkin bir değerlendirmeye göre o dönemde bölgede tek bir güçlü siyasi otorite bulunmuyordu. Bizans iç savaşlarla zayıflamış, güçlü bir hükümdarın ölümünün ardından Sırp toprakları yerel beyler arasında paylaşılmış, Bulgar topraklarında da birbirine rakip yönetimler ortaya çıkmıştı. Bu yöneticiler, birbirlerine karşı üstünlük sağlamak için zaman zaman Osmanlılardan askerî yardım istemekten çekinmiyordu.

Bu metinden aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Osmanlıların fethettikleri yerlerde yerli halkın inanç ve âdetlerine dokunmadığına B) Balkan yöneticilerinin Osmanlılara karşı ortak bir Haçlı ittifakı kurduğuna C) Bizans'taki iç savaşların Osmanlıların Rumeli'ye geçişiyle sona erdiğine D) Osmanlı ilerleyişinin Balkanlarda hiçbir askerî direnişle karşılaşmadığına E) Balkanlardaki bölünmüşlüğün Osmanlılara bölge siyasetine katılma imkânı verdiğine

15. Bir tarihçiye göre kuruluş döneminde Osmanlı Beyliği'nin büyümesi kendi kendini besleyen bir süreçtir: Bizans'a karşı kazanılan her başarı, ganimet ve toprak umuduyla Anadolu'nun iç kesimlerinden uç bölgesine yeni savaşçıların ve göçmenlerin gelmesine yol açmış; artan insan gücü de yeni fetihleri mümkün kılmıştır.

Bu görüşe göre aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi sürecin yavaşlamasına yol açardı?

A) Uç bölgesine gelen savaşçı ve göçmen sayısının giderek artması B) Ganimet ve toprak elde etme umudunun güçlenmesi C) Bizans'taki iç karışıklıkların sürmesi D) Beyliğin Bizans'tan yeni kaleler ele geçirmesi E) Bizans karşısında uzun süre yeni bir başarı kazanılamaması

16. Bir öğrenci, kuruluş dönemine ait aşağıdaki gelişmeleri "Osman Bey Dönemi" ve "Orhan Bey Dönemi" başlıklı iki sütuna yerleştirecektir:

I. Karacahisar'da ilk hutbenin okutulması ve kadı atanması
II. Koyunhisar Savaşı'nın kazanılması
III. İznik'te ilk Osmanlı medresesinin açılması
IV. Yaya ve müsellem adlı askerî birliklerin kurulması
V. Bilecik, Yarhisar ve İnegöl'ün ele geçirilmesi
VI. Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesi
VII. Maltepe (Palekanon) Savaşı'nın kazanılması

Öğrenci yerleştirmeyi doğru yaptığında "Orhan Bey Dönemi" sütununda kaç gelişme bulunur?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

17. Orhan Bey Dönemi'nde Osmanlılar Gelibolu Yarımadası üzerinden Rumeli'ye geçerken aynı yıllarda Orta Anadolu'da Ankara'yı da Ahilerin elinden almıştır.

Bu bilgiye dayanarak Osmanlı Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Anadolu'daki Türk beyliklerinin tamamını egemenliği altına aldığı B) Genişlemesini aynı dönemde hem batıda hem doğuda sürdürdüğü C) Rumeli'ye geçişi Ankara'dan elde ettiği kaynaklarla gerçekleştirdiği D) Ahilerin Bizans'la birlikte Osmanlı'ya karşı savaştığı E) Anadolu'da Türk siyasi birliğini sağlama sürecini tamamladığı

18. Osmanlı Beyliği'nin kuruluş ve ilk fetihler dönemindeki bazı savaşlar ve bunlara ilişkin "ilk" bilgileri aşağıda eşleştirilmiştir:

I. Koyunhisar Savaşı – Osmanlıların Bizans'la yaptığı ilk savaş
II. Maltepe (Palekanon) Savaşı – Osmanlıların Rumeli'de kazandığı ilk meydan savaşı
III. Sırpsındığı Savaşı – Osmanlıların Haçlı ordusuyla yaptığı ilk savaş
IV. Çirmen Savaşı – Rumeli'de elde edilen ilk toprak parçası
V. I. Kosova Savaşı – Osmanlı hükümdarının düşmana esir düştüğü savaş

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

19. Yıldırım Bayezid, Niğbolu'da Haçlı ordusunu yendikten sonra Kahire'deki Abbasi halifesinden "Sultan-ı İklim-i Rum" unvanını almıştır.

Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Osmanlı hükümdarının İslam dünyasındaki saygınlığının arttığının B) Halifelik makamının Osmanlı hanedanına geçtiğinin C) Osmanlı'ya karşı düzenlenen Haçlı seferlerinin sona erdiğinin D) Anadolu'da Türk siyasi birliğinin kalıcı biçimde sağlanmış olduğunun E) İstanbul'un fethi için gereken koşulların oluştuğunun

20. Kuruluş döneminde uç bölgelerde gaziler, ahiler, dervişler ve Türkmen aşiretleri iç içe yaşamıştır. Fethedilen bölgelerde bu gruplar zaviyeler kurmuş, boş toprakları tarıma açmış ve yol güzergâhlarında ticaretin canlanmasına katkı sağlamıştır.

Bu bilgilere dayanarak kuruluş dönemindeki gaza anlayışıyla ilgili;

I. Fetihlerin yerleştirme ve şenlendirme faaliyetleriyle birlikte yürütüldüğü
II. Uç bölgelerdeki farklı toplumsal grupları ortak bir amaç etrafında topladığı
III. Fethedilen bölgelerde ekonomik hayatın canlanmasına katkı sağladığı
IV. Yalnızca ganimet elde etmeye yönelik askerî bir hareket olduğu

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV

SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ BİTTİ.

OSMANLI BEYLİĞİ'NİN KURULUŞU VE İLK FETİHLERİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

SOSYAL BİLİMLER-1

1-A 2-C 3-E 4-B 5-C 6-B 7-A 8-D 9-C 10-C

11-A 12-D 13-E 14-E 15-E 16-D 17-B 18-B 19-A 20-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com