1. Varsayımsal K ülkesinde bir yılda doğum hızı ‰21, ölüm hızı ‰7 olarak hesaplanmıştır. Ülkenin dış göç almadığı ve vermediği kabul edilmektedir.

Nüfusun ikiye katlanma süresi yaklaşık olarak 70 ÷ (yüzde olarak yıllık nüfus artış hızı) bağıntısıyla bulunduğuna ve bu artış hızının değişmeyeceğine göre K ülkesinin nüfusu yaklaşık kaç yılda ikiye katlanır?

2. Varsayımsal K ülkesi, çok hızlı nüfus artışını durdurmak amacıyla onlarca yıl boyunca ailelerin sahip olabileceği çocuk sayısını bir ile sınırlayan katı bir nüfus politikası uygulamıştır.

Bu politikanın, uygulamanın başlamasından birkaç on yıl sonra ülkede yol açması en olası durum aşağıdakilerden hangisidir?

3. Varsayımsal beş ülkenin nüfus piramitleri şöyle tarif edilmiştir:

• K: Tabanı çok geniş, yukarı doğru hızla daralan, tepesi sivri bir piramit
• L: Tabanı dar, üst yaş gruplarına doğru genişleyen bir piramit
• M: Tabanı geniş; 20-34 yaş gruplarında erkeklere ait basamakları belirgin biçimde daralmış bir piramit
• N: Taban ve orta yaş gruplarının hemen hemen eşit genişlikte olduğu, ancak 65 yaş üzerinin de oldukça geniş olduğu bir piramit
• P: Tabanı daralmaya başlamış, 15-64 yaş gruplarına ait basamakları en geniş, tepesi dar bir piramit

Bağımlı nüfus oranının en düşük olduğu ve demografik fırsat penceresi dönemini yaşaması en olası olan ülke hangisidir?

4. Bir ülkede nüfusa yönelik olarak uygulanan bazı önlemler şunlardır:

• Zorunlu eğitim süresinin uzatılması
• Üçüncü çocuktan itibaren ailelere nakit doğum yardımı yapılması
• Mesleki ve teknik eğitimin yaygınlaştırılması
• Çok çocuklu ailelere vergi indirimi sağlanması
• Okuma yazma bilmeyen yetişkinler için kurslar açılması
• Doğum sonrası ebeveyn izinlerinin uzatılması
• Doğum kontrol yöntemlerinin ücretsiz dağıtılması

Bu önlemlerden kaç tanesi doğrudan nüfusun niteliğini artırmaya yöneliktir?

5. Varsayımsal dört ülkeye ait doğum ve ölüm hızları (binde) şöyledir:

• K ülkesi: doğum hızı 40, ölüm hızı 35
• L ülkesi: doğum hızı 38, ölüm hızı 12
• M ülkesi: doğum hızı 20, ölüm hızı 9
• N ülkesi: doğum hızı 9, ölüm hızı 11

Bu ülkelerin hiçbirinde dış göç olmadığı kabul edilmektedir.

Doğal nüfus artış hızı en yüksek olan ülke ile nüfusu artırıcı politika uygulaması en olası olan ülke aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

6. Ülkelerin farklı dönemlerde uyguladığı nüfus politikalarının dayandığı bazı gerekçeler şunlardır:

I. Doğurganlığın, nüfusun kendini yenileme düzeyinin altına inmesi
II. Uzun süren savaşlarda çok sayıda genç nüfusun kaybedilmesi
III. Nüfusun artış hızına eğitim, sağlık ve istihdam yatırımlarının yetişememesi
IV. Çalışma çağındaki nüfusun azalmasıyla birlikte işgücü açığının ortaya çıkması

Bu gerekçelerden hangileri nüfusu artırıcı politikalara dayanak oluşturur?

7. Varsayımsal bir projeksiyona göre L ülkesinin nüfusunun yaş gruplarına dağılımı (milyon kişi) şöyledir:

• Bugün: 0-14 yaş 18, 15-64 yaş 60, 65 ve üzeri yaş 9
• 30 yıl sonra: 0-14 yaş 15, 15-64 yaş 60, 65 ve üzeri yaş 21

Bağımlı nüfus oranı, 0-14 ile 65 ve üzeri yaş gruplarının toplamının 15-64 yaş grubuna oranının 100 ile çarpımıyla hesaplanmaktadır.

Buna göre 30 yıl içinde L ülkesinin bağımlı nüfus oranı kaç puan artar?

8. Nüfusu 40 milyon olan varsayımsal bir ülkede doğal nüfus artış hızı ‰5, ölüm hızı ‰9'dur. Hükûmet, nüfusu artırıcı önlemlerle doğal artış hızını ‰8'e çıkarmayı hedeflemektedir. Ölüm hızının ve toplam nüfusun değişmediği kabul edilmektedir.

Buna göre hedefe ulaşmak için ülkedeki yıllık doğum sayısının kaç bin artması gerekir?

9. Varsayımsal bir ülkede son yıllarda doğurganlık sürekli azalmakta, ortalama yaşam süresi ise uzamaktadır. Ülkenin dış göç almadığı ve vermediği kabul edilmektedir. Bu eğilimlerin önümüzdeki on yıllarda da süreceği öngörülmektedir.

I. Nüfusun ortanca yaşı yükselir.
II. 65 ve üzeri yaş grubunun toplam nüfus içindeki payı artar.
III. Ülkenin toplam nüfusu azalır.
IV. Doğal artış hızı negatif değerlere iner.

Bu bilgilere göre yukarıdakilerden hangilerine kesinlikle ulaşılabilir?

10. Nüfusu hızla yaşlanan ve çalışma çağındaki nüfusu azalan varsayımsal bir ülke, ortaya çıkan işgücü açığını kapatmak için bazı önlemler planlamaktadır:

I. Nitelikli yabancı işgücüne çalışma ve oturma izni kolaylığı sağlanması
II. Emeklilik yaşının yükseltilmesi
III. Aile planlaması hizmetlerinin yaygınlaştırılması
IV. Çocuk sahibi olan ailelere doğum ve bakım desteği verilmesi

Bu önlemlerden hangileri işgücü açığını kısa vadede doğrudan azaltabilir?