8genyks sekizgenacademy.com

Fetihlerden Savunmaya — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 07.10.2026 10 soru AYT Sosyal Bilimler-1

Soru Kitapçığı

Fetihlerden Savunmaya — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

10 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

Konuya dön

AYT • Sosyal Bilimler-1 SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ A

Bu testte 10 soru vardır.
Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Osmanlı-Rus ilişkilerinde XVIII. yüzyılın ilk yarısında şu gelişmeler yaşanmıştır: 1711'de Prut'ta Rus ordusu kuşatılmış ve Azak geri alınmıştır. 1724'te iki devlet, karışıklık içindeki İran'da nüfuz alanlarını belirleyen bir antlaşma imzalamıştır. 1736'da Rusya'nın Azak'a saldırmasıyla başlayan savaş ise 1739 Belgrad Antlaşması'yla sona ermiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Rusya, Prut'tan sonra Azak'ı yeniden ele geçirme amacından vazgeçmiştir. B) İki devletin ilişkileri bu dönem boyunca kesintisiz bir barış içinde geçmiştir. C) 1724 antlaşması iki devlet arasında kalıcı bir askerî ittifak kurmuştur. D) İlişkilerde savaşlar ile çıkara dayalı uzlaşmalar bir arada görülmüştür. E) Prut'taki başarı Osmanlı'nın Rusya'ya karşı kazandığı son zafer olmuştur.

2. XVIII. yüzyılın başlarına ait bazı gelişmeler ile bu gelişmelerin yaşandığı padişah dönemleri aşağıda eşleştirilmiştir:

• Prut Antlaşması – III. Ahmed
• Pasarofça Antlaşması – I. Mahmud
• İlk Türk matbaasının kurulması – III. Ahmed
• Humbarahanenin açılması – III. Ahmed
• Belgrad Antlaşması – I. Mahmud
• Yirmisekiz Mehmed Çelebi'nin Paris'e elçi olarak gönderilmesi – I. Mahmud
• Karlofça Antlaşması – III. Ahmed

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

3. Prut, Pasarofça ve Belgrad antlaşmaları ile bu antlaşmaların maddeleri aşağıda eşleştirilmiştir:

• Prut – Azak'ın Osmanlı Devleti'ne geri verilmesi
• Prut – Rusya'nın İstanbul'da sürekli elçi bulundurmaması
• Prut – İsveç Kralı XII. Şarl'ın ülkesine serbestçe dönebilmesi
• Pasarofça – Mora'nın Osmanlı Devleti'nde kalması
• Pasarofça – Belgrad'ın Osmanlı Devleti'ne geri verilmesi
• Belgrad – Azak'ın kalesi yıkılmak şartıyla Rusya'ya bırakılması
• Belgrad – Rusya'nın Karadeniz'de donanma bulunduramaması
• Belgrad – Kırım Hanlığı'nın bağımsız sayılması

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7

4. Osmanlı Devleti, Karlofça (1699) ve İstanbul (1700) antlaşmalarıyla kaybettiği yerleri XVIII. yüzyılın ilk yarısında geri almaya çalışmıştır.

I. Mora
II. Azak
III. Podolya
IV. Belgrad

Bu antlaşmalarla kaybedilen yerlerden hangileri 1740'tan önce yeniden Osmanlı yönetimine girmiştir?

A) Yalnız I B) I ve III C) II ve IV D) I, II ve IV E) I ve II

5. XVIII. yüzyılın ilk yarısında yaşanan bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Belgrad Antlaşması'nın imzalanması
II. Prut Antlaşması'nın imzalanması
III. Patrona Halil İsyanı'nın çıkması
IV. Pasarofça Antlaşması'nın imzalanması
V. Kerden Antlaşması'nın imzalanması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) IV - II - III - I - V B) II - IV - III - I - V C) II - IV - I - III - V D) II - III - IV - I - V E) II - IV - III - V - I

6. Osmanlı ordusunun 1720'lerde İran'da aldığı geniş topraklar, kısa süre sonra İran'da güç kazanan Nadir Şah tarafından geri alınmıştır. Aralıklarla süren savaşlar 1746'da Kerden Antlaşması'yla sona ermiş ve bu antlaşmada Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın çizdiği sınır esas alınmıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Osmanlı, 1720'lerde aldığı yerleri Kerden ile elinde tutmayı başarmıştır. B) XVIII. yüzyıldaki savaşlar Osmanlı-İran sınırını kalıcı olarak değiştirmemiştir. C) Kasr-ı Şirin Antlaşması XVIII. yüzyılda geçerliliğini tümüyle yitirmiştir. D) İran savaşları Osmanlı'nın Batı'daki antlaşmalarının içeriğini belirlemiştir. E) Kerden Antlaşması ile çizilen yeni sınır Osmanlı'yı doğuda genişletmiştir.

7. Pasarofça Antlaşması'ndan sonra Batı ile barış içinde kalmaya özen gösteren Osmanlı yönetimi, Safevî Devleti'nin iç karışıklıklar içine düştüğü yıllarda İran'a sefer düzenlemiş; Osmanlı ordusu Tebriz ve Hemedan gibi şehirleri almıştır. 1730'da bu yerlerin kaybedildiği haberleri İstanbul'daki hoşnutsuzluğu artırmış ve Patrona Halil İsyanı çıkmıştır.

Bu bilgilere göre Lale Devri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Batı ile barış korunurken doğuda askerî faaliyetler sürdürülmüştür. B) Bu dönemde Osmanlı Devleti hiçbir cephede savaşa girmemiştir. C) Osmanlı Devleti İran'daki kazanımlarını Batı'ya yönelmek için kullanmıştır. D) Patrona Halil İsyanı'nın tek nedeni İran'daki kayıplar olmuştur. E) İran'da alınan yerler Batı'daki kayıpların yerini doldurmuştur.

8. 1739 Belgrad Antlaşması'yla Avusturya, Pasarofça'da aldığı Belgrad'ı Osmanlı Devleti'ne geri vermiştir. Rusya'ya bırakılan Azak'ın kalesi yıkılacak, Rusya Karadeniz'de donanma bulunduramayacaktı. Daha önce her padişah değişiminde yenilenen kapitülasyonlar ise arabuluculuk yapan Fransa'ya 1740'ta sürekli olarak verilmiştir.

I. Kapitülasyonların her padişah değişiminde yeniden ele alınma imkânı ortadan kalkmıştır.
II. Osmanlı Devleti Azak'ı Rusya'dan kesin olarak geri almıştır.
III. Rusya'nın Karadeniz'de güç kazanması geçici olarak engellenmiştir.
IV. Osmanlı Devleti Karlofça'da kaybettiği Macaristan'ı geri almıştır.

Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

A) Yalnız I B) I ve II C) II ve IV D) I ve III E) I, III ve IV

9. 1714'te Venedik'e savaş açan Osmanlı Devleti Mora'yı geri almış, ancak Venedik'in yanında savaşa giren Avusturya karşısında yenilerek Belgrad'ı kaybetmiştir. Savaş 1718'de Pasarofça Antlaşması'yla sona ermiştir.

Bu bilgiler ve Pasarofça Antlaşması'nın sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Osmanlı, Karlofça'da kaybettiği Macaristan topraklarını geri almıştır. B) Avusturya, Osmanlı'dan ilk kez bu antlaşmayla toprak elde etmiştir. C) Antlaşma Osmanlı ile Venedik arasında yapılmış, Avusturya taraf olmamıştır. D) Avusturya, Mora'ya karşılık Belgrad'ı Osmanlı Devleti'ne bırakmıştır. E) Osmanlı, bir cephede kazanç sağlarken öteki cephede toprak kaybetmiştir.

10. Osmanlı Devleti'nde farklı dönemlerde hazırlanan iki ıslahat önerisi aşağıda özetlenmiştir:

1. öneri: Devletin bozulmasının nedeni kuruluş yıllarındaki kanunlardan uzaklaşılmasıdır; tımar düzeni ve ocaklar eski kurallarına döndürülmelidir.
2. öneri: Avrupa ordularının başarısı yeni savaş usullerinden kaynaklanmaktadır; bu usuller öğrenilmeli ve ordunun bir bölümü bunlara göre düzenlenmelidir.

Islahat anlayışındaki birinci yaklaşımdan ikinci yaklaşıma geçişte aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

A) Ağır yenilgilerle Avrupa'nın askerî üstünlüğünün kabul edilmesi B) Coğrafi Keşifler'le Doğu ticaret yollarının önem kaybetmesi C) Celali isyanlarının Anadolu'da sert önlemlerle bastırılması D) Kasr-ı Şirin Antlaşması'yla doğu sınırının belirlenmesi E) Tımar sisteminin yeniden güçlendirilerek orduya kaynak olması

SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ BİTTİ.

FETİHLERDEN SAVUNMAYA — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

SOSYAL BİLİMLER-1

1-D 2-C 3-D 4-E 5-B 6-B 7-A 8-D 9-E 10-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com