1. Varsayımsal M yöresinde tarım alanı kazanmak amacıyla geniş bir sulak alan kanallarla kurutulmuştur. Sulak alan, kurutulmadan önce yağışlı mevsimde çevresindeki akarsuların fazla suyunu depolayan, göç yolları üzerinde kuşlara konaklama alanı sağlayan bir ekosistemdi.

I. Yağışlı dönemlerde çevredeki tarım alanlarında taşkın riskinin artması
II. Göçmen kuşların konaklama ve beslenme alanlarının azalması
III. Çevredeki yer altı suyu seviyesinin yükselmesi
IV. Yörede yaz sıcaklıklarının eskisine göre daha ılımlı geçmesi

Sulak alanın kurutulmasının yukarıdakilerden hangilerine yol açması beklenir?

2. Yüz ölçümü 400 km² olan varsayımsal bir havzada arazi yalnız tarım, orman ve yerleşim alanlarından oluşmaktadır. 30 yıllık dönemde yerleşim alanlarının havza içindeki payı %10'dan %25'e çıkmış, orman alanlarının payı %50'den %45'e inmiştir. Havzanın yüz ölçümü değişmemiştir.

Buna göre bu dönemde havzadaki tarım alanı yüzde kaç azalmıştır?

3. Varsayımsal bir havzada arazi kullanım türlerinin havza alanı içindeki payları (%) aşağıda verilmiştir. Havzanın yüz ölçümü dönem boyunca değişmemiştir.

Arazi kullanım türü — 1990 — 2020
Tarım: 55 — 40
Orman: 25 — 22
Yerleşim ve sanayi: 8 — 20
Sulak alan: 6 — 2
Terk edilmiş ve çıplak arazi: 6 — 16

Yalnız bu tablodaki verilere dayanılarak aşağıdakilerden hangisine KESİNLİKLE ulaşılabilir?

4. Varsayımsal bir belediyede ayda 2400 ton evsel atık oluşmakta, bu atığın %25'ini ambalaj atıkları oluşturmaktadır. Şu anda ambalaj atıklarının %40'ı kaynağında ayrı toplanarak geri kazanılmakta, geri kalan bütün atıklar düzenli depolama sahasına gönderilmektedir.

Belediye, toplam atık miktarı değişmeden depolama sahasına giden aylık atık miktarını şimdiki düzeyine göre %10 azaltmayı hedeflemektedir. Bu hedef yalnız ambalaj atıklarının geri kazanım oranı artırılarak sağlanacaktır.

Buna göre ambalaj atıklarının geri kazanım oranı yüzde kaça çıkarılmalıdır?

5. Bu soruda ekolojik ayak izi, bir nüfusun tükettiği kaynakları üretmek ve oluşturduğu atıkları yok etmek için gereken biyolojik üretken alan; biyokapasite ise bir ülkenin sahip olduğu biyolojik üretken alan olarak tanımlanmıştır.

Varsayımsal bir ülkede nüfus 40 milyon, kişi başına ekolojik ayak izi 2,5 küresel hektar ve ülkenin toplam biyokapasitesi 80 milyon küresel hektardır.

Nüfus değişmezse bu ülkenin ekolojik açığının kapanması için kişi başına ekolojik ayak izinin en az yüzde kaç azaltılması gerekir?

6. Varsayımsal K ülkesinde kömürle çalışan çok sayıda termik santral bulunmaktadır. K'nin komşusu L ülkesinde ise sanayi tesisi ve tarım alanı oldukça azdır; iki ülke arasında ortak bir akarsu yoktur. Bölgede hâkim rüzgârlar K'den L'ye doğru esmektedir.

Yapılan ölçümlerde L ülkesindeki göllerin sularının asitlendiği, ormanlarında ağaçların yapraklarını yitirip kuruduğu, taş yapıların yüzeylerinin aşındığı belirlenmiştir. Santrallerin yakın çevresinde ise bu etkilerin L'ye göre daha zayıf olduğu görülmüştür.

Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

7. Küresel ölçekte etkili olan çevre sorunlarının bir bölümü atmosferdeki sera gazı birikiminin artmasından, bir bölümü ise farklı kirleticilerden kaynaklanır. Bu sorunlar sonuçları bakımından sık sık birbirine karıştırılır.

I. Kutuplardaki ve dağlardaki buzulların erimesiyle deniz seviyesinin yükselmesi
II. Yeryüzüne ulaşan morötesi ışın miktarının artmasıyla cilt hastalıklarının yaygınlaşması
III. Bazı tarım ürünlerinin yetiştirilebildiği alanların daha yüksek enlemlere ve yükseltilere doğru genişlemesi
IV. Göl sularının asitlenmesi ve tarihî yapıların taş yüzeylerinin aşınması

Yukarıdakilerden hangileri küresel ısınmanın sonuçları arasında gösterilebilir?

8. Sıfır atık yaklaşımında atık yönetimi seçenekleri bir öncelik sırasına göre değerlendirilir: Atığın hiç oluşmaması en çok tercih edilen, atığın bertaraf edilmesi en az tercih edilen seçenektir.

I. Cam şişelerin yıkanıp aynı amaçla yeniden doldurulması
II. Tek kullanımlık ambalajlı ürün yerine kendi kabıyla dökme ürün satın alınması
III. Kullanılmış kâğıtların toplanıp hamur hâline getirilerek yeni kâğıt üretilmesi
IV. Ayrıştırılamayan atıkların düzenli depolama sahasında depolanması

Yukarıdaki uygulamaların en çok tercih edilenden en az tercih edilene doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

9. Varsayımsal bir fabrikada yılda 600 ton alüminyum üretilmektedir. Bu soruda 1 ton alüminyumun cevherden üretimi için 15 MWh, hurdanın geri dönüştürülmesiyle üretimi için 1 MWh enerji harcandığı kabul edilecektir.

Fabrikada üretimin hurdadan sağlanan payı %30'dan %70'e çıkarılırsa, toplam üretim miktarı değişmediğine göre yıllık enerji tüketiminde kaç MWh tasarruf sağlanır?

10. Yarı kurak iklimin görüldüğü varsayımsal K yöresinde toprakların verimini yitirdiği, bitki örtüsünün seyreldiği ve çıplak alanların genişlediği belirlenmiştir. Yöredeki uzmanlar bu çölleşme sürecinde iklim koşullarının yanı sıra arazi kullanım biçimlerinin de etkili olduğunu belirtmektedir.

I. Eğimli yamaçlardaki tarlalarda sürümün eğim yönünde, yamaç aşağı yapılması
II. Meralarda otlatma kapasitesinin üzerinde hayvan otlatılması
III. Drenajı yetersiz tarlalarda gereğinden fazla salma sulama yapılması
IV. Tarlaların kenarlarına rüzgâr yönüne dik ağaç sıraları dikilmesi

Yukarıdaki uygulamalardan hangileri K yöresindeki çölleşmeyi hızlandırıcı etki yapar?