1. Anadolu'nun siyasi ve kültürel tarihine ait bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Molla Fenari'nin ilk Osmanlı şeyhülislamı olarak görevlendirilmesi
II. Kösedağ Savaşı'nın ardından Anadolu'nun Moğol denetimine girmesi
III. Fatih Sultan Mehmet Dönemi'nde Sahn-ı Seman Medreselerinin kurulması
IV. Bursa'nın alınması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

2. XIII-XIV. yüzyıl Anadolu'sunda yaşamış bazı mutasavvıflar ile eserler aşağıda eşleştirilmiştir:

• Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî – Mesnevi
• Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî – Fîhi Mâ Fîh
• Yunus Emre – Risaletü'n-Nushiyye
• Hacı Bektaş-ı Veli – Makâlât
• Yunus Emre – Divan-ı Kebir
• Hacı Bektaş-ı Veli – Garipnâme

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

3. Osmanlı taşra yönetiminde sancaktaki yürütme ve askerî işler sancakbeyine, yargı ile şehir hayatına ilişkin bazı işler ise kadıya bırakılmıştı. Kadı doğrudan merkez tarafından atanır ve sancakbeyinin emrinde bulunmazdı. Halk, yöneticilerin kanuna aykırı uygulamalarını kadıya şikâyet edebilir; kadı da gerekli gördüğünde durumu merkeze bildirebilirdi.

Bu düzenlemeyle ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

4. Osmanlı Devleti'nde cami, medrese, imaret, kervansaray, çeşme ve köprü gibi yapıların önemli bir bölümü vakıflar aracılığıyla kurulup yaşatılmıştır. Vakıf kuran kişi, bir mülkün gelirini belirlediği hizmete süresiz olarak bağlar; vakfın nasıl yönetileceği ve gelirin nereye harcanacağı vakfiye adı verilen belgede ayrıntılı biçimde yazılırdı. Padişahlar ve devlet adamlarının yanı sıra varlıklı kişiler ve kadınlar da vakıf kurmuştur.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

5. Ahi Evran'ın öncülüğünde örgütlenen Ahilik teşkilatında esnaf ve zanaatkârlar çıraklık, kalfalık ve ustalık basamaklarından geçerek meslek sahibi olurdu. Teşkilat mesleki eğitimin yanında dürüstlük, cömertlik ve misafirperverlik gibi ahlaki ilkeleri de öğretir; malların kalitesini denetler, hileli mal üretene yaptırım uygulardı. Ahiler gerektiğinde silahlanarak şehirlerin savunmasına da katılırdı.

Bu bilgilere göre Ahilik teşkilatıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

6. Osmanlı Beyliği'nin kuruluş yıllarında Anadolu'daki toplumsal yapı anlatılırken dört zümreden söz edilir. Aşağıda bu zümrelerle ilgili tanımlar verilmiştir:

I. Uç bölgelerinde gaza ve akınlarla fetih yapan savaşçılar
II. Fethedilen yerlerde zaviye kurup göçebe Türkmenler arasında tasavvufu yayan dervişler
III. Şehir ve kasabalarda esnaf ile zanaatkârları örgütleyip üretimi denetleyen teşkilat
IV. Dokumacılık ve ev ekonomisinde çalışan, gerektiğinde savunmaya katılan kadınlardan oluşan teşkilat

I, II, III ve IV numaralı tanımların ait olduğu zümreler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

7. XIII. yüzyıl Anadolu'sunda bilim ve edebiyat alanında Arapça ile Farsça yaygın olarak kullanılırken Yunus Emre şiirlerini halkın konuştuğu sade bir Türkçeyle söylemiştir. Aynı yüzyılda Karamanoğlu Mehmet Bey de yayımladığı bir fermanla divanda, dergâhta ve mecliste Türkçe dışında bir dil kullanılmamasını istemiştir.

Bu iki gelişmenin ortak sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

8. Orhan Bey Dönemi'nde İznik'te açılan ilk Osmanlı medresesinin müderrisliğine Kayserili bir âlim olan Davud-ı Kayseri getirilmiştir. Kuruluş döneminde Osmanlı medreseleri, Anadolu'daki Selçuklu ve beylik medreselerinde yetişmiş âlimlerin katkısıyla gelişmiş; buralarda yetişenler kadılık ve müderrislik gibi görevlere atanmıştır.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

9. XIII. yüzyılın ortalarından itibaren Anadolu'da Moğol baskısı artmış, Türkiye Selçuklu Devleti'nin otoritesi zayıflamış ve toplumda derin bir güvensizlik ortamı oluşmuştu. Bu dönemde Mevlânâ, Yunus Emre ve Hacı Bektaş-ı Veli gibi mutasavvıflar sevgi, hoşgörü ve birlik çağrısında bulunmuş; farklı kesimlerden insanları kendi çevrelerinde bir araya getirmiştir.

Bu bilgilere göre mutasavvıfların bu dönemdeki faaliyetleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

10. Klasik dönem Osmanlı Devleti'nde yönetici kesimi oluşturan askerî zümre; seyfiye (yönetim ve askerlik), ilmiye (din, eğitim ve yargı) ve kalemiye (bürokrasi ve maliye) olarak üç gruba ayrılır. Aşağıda bazı görevliler verilmiştir:

Kadı · Müderris · Defterdar · Beylerbeyi · Müftü · Subaşı · Sancakbeyi · Reisülküttap

Bu görevlilerden kaç tanesi seyfiye DIŞINDAKİ gruplara mensuptur?