1. Gerçek gazların ideal gaz davranışından sapmasıyla ilgili aşağıdaki durumlar veriliyor.
I. Gaz taneciklerinin kap içinde rastgele ve doğrusal hareket etmesi
II. Gaz taneciklerinin öz hacimlerinin bulunması
III. Gaz tanecikleri arasında çekim kuvvetlerinin bulunması
Buna göre bu durumlardan hangileri idealden sapmanın nedenlerindendir?

2. Bir gerçek gazın davranışının ideal gaz davranışına en çok yaklaştığı basınç ve sıcaklık koşulları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

3. van der Waals denkleminde moleküllerin serbestçe hareket edebildiği hacim, kabın hacminden gaz moleküllerinin kapladığı öz hacmin çıkarılmasıyla bulunur. Hacmi 4 L olan kapalı bir kapta bulunan 6 mol gerçek gazın b sabiti 0,05 L/mol olduğuna göre, moleküllerin serbestçe hareket edebildiği hacim kaç litredir?

4. Kritik sıcaklığı 305 K olan X gazıyla ilgili aşağıdaki ifadeler veriliyor.
I. 350 K'de, uygulanan basınç ne kadar artırılırsa artırılsın sıvılaştırılamaz.
II. 280 K'de yeterli basınç uygulanarak sıvılaştırılabilir.
III. Kritik sıcaklığın üzerinde sıcaklık arttıkça gazın ideal davranıştan sapması artar.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

5. Tabloda X, Y ve Z gerçek gazlarının van der Waals sabitleri verilmiştir. (a: atm·L²/mol², b: L/mol)
I. Moleküller arası çekim kuvvetleri en güçlü olan gaz Z'dir.
II. Aynı koşullarda basınç uygulanarak en kolay sıvılaştırılabilecek gaz X'tir.
III. Molekül öz hacmi en küçük olan gaz X'tir.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

6. 227 °C'de bulunan 2 mol X gerçek gazı 4,1 L hacim kaplamakta ve 16 atm basınç yapmaktadır. Buna göre bu gazın sıkıştırılabilirlik çarpanı (Z = PV/nRT) kaçtır? (R = 0,082 L·atm/(mol·K))

7. Sıkıştırılabilirlik çarpanı Z = 0,60 olan bir gerçek gazın 227 °C ve 20,5 atm'deki molar hacmi (1 molünün kapladığı hacim) kaç litredir? (R = 0,082 L·atm/(mol·K))

8. Hacmi 2 L olan kapalı bir kapta 127 °C'de 5 mol X gerçek gazı bulunmaktadır. X gazının van der Waals sabitleri a = 1,6 atm·L²/mol² ve b = 0,08 L/mol olduğuna göre, van der Waals denklemine göre kaptaki basınç kaç atm'dir? (R = 0,082 L·atm/(mol·K))

9. Yüksek basınçlı bir çelik tüpte bulunan bir gerçek gazın sıcaklığı 127 °C, hacmi 16 L ve basıncı 246 atm'dir. Bu koşullarda gazın sıkıştırılabilirlik çarpanı Z = 1,20 olduğuna göre tüpteki gaz kaç moldür? (R = 0,082 L·atm/(mol·K))

10. Sabit hacimli kapalı bir kapta 27 °C'de bir miktar X sıvısı ile N₂ gazı bulunmakta ve kaptaki toplam basınç 600 mmHg'dir. X'in buhar basıncı 27 °C'de 150 mmHg, 127 °C'de 900 mmHg'dir. Kap 127 °C'ye ısıtıldığında kapta hâlâ X sıvısı bulunmaktadır.
N₂ ideal davranmakta; N₂'nin X sıvısında çözünmesi ve sıvı hacmindeki değişim ihmal edilmektedir.
Buna göre 127 °C'de kaptaki toplam basınç kaç mmHg olur?

11. 20 °C'de X sıvısının buhar basıncı 40 mmHg, Y sıvısının buhar basıncı 300 mmHg'dir.
I. Y'nin normal kaynama noktası X'inkinden düşüktür.
II. Sıvı hâldeki moleküller arası çekim kuvvetleri X'te Y'dekinden büyüktür.
III. 20 °C'de kapalı bir kapta buharıyla dengede olan X sıvısının miktarı artırılırsa X'in buhar basıncı artar.
IV. Dış basınç düşürüldüğünde X daha düşük sıcaklıkta kaynar.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

12. Sürtünmesiz hareketli pistonlu bir kapta 27 °C'de 0,5 mol saf X gazı 24,6 L hacim kaplamaktadır. X'in 27 °C'deki buhar basıncı 1 atm'dir. Sıcaklık 27 °C'de sabit tutularak piston itilip kabın hacmi 4,1 L'ye indiriliyor.
X buharı ideal davranmakta, oluşan sıvının hacmi ihmal edilmektedir.
Buna göre son durumda kapta kaç gram X sıvısı bulunur? (X: 60 g/mol; R = 0,082 atm·L/(mol·K))

13. 1 atm basınçtaki normal kaynama noktaları H₂ için −253 °C, O₂ için −183 °C, NH₃ için −33 °C'dir. Bu üç madde aynı sıcaklık ve basınçta gaz hâlinde incelenmektedir.
I. Aynı sıcaklık ve basınçta, moleküller arası çekimden kaynaklanan idealden sapma en çok NH₃'te görülür.
II. H₂ molekülleri arasında yalnızca London kuvvetleri bulunduğundan H₂ hiçbir koşulda idealden sapmaz.
III. O₂'nin kaynama noktasının H₂'ninkinden yüksek olması, O₂ molekülleri arasında dipol–dipol etkileşimi bulunmasından kaynaklanır.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

14. 227 °C ve 4 atm basınçta 4,1 L hacim kaplayan 16 g X gerçek gazının bu koşullardaki sıkıştırılabilirlik çarpanı 0,8'dir (P·V = Z·n·R·T).
Buna göre X'in mol kütlesi kaç g/mol'dür? (R = 0,082 atm·L/(mol·K))

15. Sürtünmesiz pistonlu bir kapta bulunan saf X gazı 20 °C'de sabit sıcaklıkta yavaşça sıkıştırılıyor. Basınç 57 atm'ye ulaştıktan sonra hacim azalmaya devam ettiği hâlde basınç bir süre 57 atm'de sabit kalıyor, ardından hızla artıyor. Aynı deney 40 °C'de tekrarlandığında hiçbir basınçta sabit basınç bölgesi gözlenmiyor ve sıvı oluşmuyor.
I. 20 °C'de sabit basınç bölgesinde X'in sıvı ve buhar hâlleri dengededir.
II. X'in kritik sıcaklığı 20 °C ile 40 °C arasındadır.
III. 40 °C'deki X maddesine buhar denir.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

16. Saf X maddesinin faz diyagramına ait bilgiler şöyledir:
- Üçlü nokta: 5,1 atm ve −57 °C
- Kritik nokta: 73 atm ve 31 °C
- Katı X, kendi sıvısı içine bırakıldığında batmaktadır.
I. 1 atm basınçta ısıtılan katı X, sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâline geçer.
II. −70 °C'de basınç yeterince artırılırsa X sıvı hâle getirilebilir.
III. Basınç artırıldıkça X'in erime noktası yükselir.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

17. Oda sıcaklığındaki sıkıştırılmış azot gazı, çevresiyle ısı alışverişine kapalı bir düzenekte dar bir vanadan düşük basınçlı bölgeye genişletildiğinde gazın sıcaklığının düştüğü gözlenir (Joule-Thomson olayı). Gazların sıvılaştırılmasında yararlanılan bu soğumanın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

18. Hacmi 5 L olan sabit hacimli bir kapta 327 °C'de 2 mol X gerçek gazı bulunmaktadır ve kaptaki ölçülen basınç 19,7 atm'dir. X gazının van der Waals sabiti b = 0,1 L/mol'dür.
van der Waals denklemi: (P + a·n²/V²)·(V − n·b) = n·R·T
Buna göre X gazının a sabiti kaç atm·L²/mol²'dir? (R = 0,082 atm·L/(mol·K))

19. Grafikte, aynı sıcaklıkta bulunan X ve Y gerçek gazlarının sıkıştırılabilirlik çarpanının (Z) basınçla değişimi verilmiştir.
I. Y gazında düşük basınçlarda moleküller arası çekim kuvvetlerinin etkisi baskındır.
II. Yüksek basınçlarda her iki gazda da moleküllerin öz hacminin etkisi baskın hâle gelmiştir.
III. X gazı, incelenen basınç aralığının tamamında ideal gaza göre daha kolay sıkıştırılmaktadır.
Buna göre bu ifadelerden hangileri doğrudur?

20. Helyumun normal kaynama noktası −269 °C'dir; CO₂ ise 1 atm basınçta −78 °C'de süblimleşir. Aşağıda bu iki gaz için farklı sıcaklık ve basınç koşulları verilmiştir ve bu koşulların hiçbirinde yoğuşma gerçekleşmemektedir.
Buna göre idealden sapmanın en büyük olduğu durumda gaz, sıcaklık ve basınç aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?