1. Az çözünen Ca₃(PO₄)₂ katısının suda kurduğu çözünme dengesi

Ca₃(PO₄)₂(k) ⇌ 3Ca²⁺(suda) + 2PO₄³⁻(suda)

biçimindedir. Buna göre bu denge için yazılacak çözünürlük çarpımı (Kçç) bağıntısı aşağıdakilerin hangisidir?

2. Dibinde bir miktar çözünmemiş AgCl katısı bulunan doymuş bir AgCl çözeltisi, sabit sıcaklıkta denge hâlindedir. Bu kaba, sıcaklık değiştirilmeden bir miktar daha katı AgCl ekleniyor. Buna göre yeniden denge kurulduğunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

3. M(OH)₂ katısı için 25 °C'de çözünürlük çarpımı Kçç = 3,2 · 10⁻¹¹ değerindedir. Buna göre aynı sıcaklıkta 0,40 M NaOH çözeltisinde M(OH)₂'nin molar çözünürlüğü kaç · 10⁻¹⁰ mol/L'dir? (NaOH suda tümüyle iyonlaşır; M(OH)₂'den gelen OH⁻ derişimi ortak iyon derişiminin yanında ihmal edilecektir.)

4. Sabit sıcaklıkta 100 mL 4,0 · 10⁻³ M M(NO₃)₂ çözeltisi ile 300 mL 4,0 · 10⁻³ M KX çözeltisi karıştırılıyor. Buna göre karıştırma anında MX₂ için iyon çarpımı (Q) kaç · 10⁻⁹'dur? (Karışımın hacmi, karıştırılan hacimlerin toplamına eşit alınacaktır.)

5. X(OH)₂ katısının 25 °C'de sudaki çözünürlüğü 2,0 g/L'dir. Buna göre bu sıcaklıkta X(OH)₂'nin çözünürlük çarpımı (Kçç) kaç · 10⁻⁵'tir? (X(OH)₂'nin mol kütlesi 100 g/mol'dür.)

6. Bir öğrenci berrak ve renksiz BaCl₂ çözeltisinin üzerine damla damla K₂CrO₄ çözeltisi ekliyor; kapta sarı bir çökeleğin oluştuğunu ve çökelmenin bir süre sonra durduğunu gözlüyor.

I. Çökelme boyunca çözeltideki K⁺ ve Cl⁻ derişimlerinin çarpımı da bir çözünürlük çarpımı değerine ulaşmıştır.
II. Oluşan sarı çökeleğin formülü BaCrO₄'tür.
III. Çökelmenin başladığı anda [Ba²⁺] · [CrO₄²⁻] çarpımı BaCrO₄'ün Kçç değerine eşittir.

Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

7. MA tuzu için sabit sıcaklıkta çözünürlük çarpımı Kçç = 1,0 · 10⁻¹² değerindedir. Bir öğrenci hazırladığı MA çözeltisinde iyon çarpımını Q = 4,0 · 10⁻¹³ olarak hesaplıyor.

I. Çözelti doymamıştır.
II. Çözeltiye bir miktar katı MA eklenirse eklenenin bir kısmı çözünür.
III. Çözeltide kendiliğinden çökelme başlar.

Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

8. 200 mL 0,10 M Al₂(SO₄)₃ çözeltisi ile 300 mL 0,20 M Ba(OH)₂ çözeltisi karıştırıldığında
Ba²⁺(suda) + SO₄²⁻(suda) → BaSO₄(k)
Al³⁺(suda) + 3OH⁻(suda) → Al(OH)₃(k)
tepkimeleri gerçekleşiyor. (H: 1, O: 16, Al: 27, S: 32, Ba: 137; BaSO₄ ve Al(OH)₃ suda çözünmez kabul edilecektir.)
Buna göre kapta oluşan çökeleklerin toplam kütlesi kaç gramdır?

9. Bir kaptaki K₂SO₄ çözeltisine, sabit sıcaklıkta damla damla Ba(NO₃)₂ çözeltisi ekleniyor ve
Ba²⁺(suda) + SO₄²⁻(suda) → BaSO₄(k)
tepkimesine göre BaSO₄ çöküyor. Ekleme, kaptaki SO₄²⁻ iyonlarının tamamı çöktüğü ana (eşdeğerlik noktasına) kadar sürdürülüyor. (BaSO₄'ün çözünürlüğü ihmal edilecek kadar küçüktür.)
I. Kaptaki K⁺ iyonlarının mol sayısı değişmez.
II. Kaptaki K⁺ iyonlarının derişimi değişmez.
III. Eşdeğerlik noktasına kadar çözeltideki Ba²⁺ iyonu derişimi giderek artar.
Buna göre ekleme süresince yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

10. Tabloda üç tuzun 25 °C'deki çözünme denklemleri ile çözünürlük çarpımı değerleri verilmiştir.

I. AB ile CD₂'nin molar çözünürlükleri birbirine eşittir.
II. Kçç değeri en küçük olan CD₂, molar çözünürlüğü de en küçük olan tuzdur.
III. EF'nin molar çözünürlüğü, AB'nin molar çözünürlüğünün yirmide biri kadardır.

Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

11. 200 mL 0,50 M AgNO₃ çözeltisi ile 200 mL 0,40 M CaCl₂ çözeltisi karıştırılıyor ve
Ag⁺(suda) + Cl⁻(suda) → AgCl(k)
tepkimesine göre AgCl çöküyor. (AgCl'nin çözünürlüğü ihmal edilecek kadar küçüktür; karışımın hacmi, karıştırılan hacimlerin toplamına eşittir.)
Buna göre çökelme tamamlandıktan sonra çözeltideki Cl⁻ iyonu derişimi kaç mol/L'dir?

12. 200 mL 0,50 M AgNO₃ çözeltisi ile 400 mL 0,50 M KCl çözeltisi karıştırılıyor ve
Ag⁺(suda) + Cl⁻(suda) → AgCl(k)
tepkimesine göre AgCl çöküyor. Çökelek süzülerek ayrılıyor, kalan çözeltideki suyun tamamı buharlaştırılıyor. (N: 14, O: 16, Cl: 35,5, K: 39, Ag: 108; AgCl'nin çözünürlüğü ihmal edilecek kadar küçüktür.)
Buna göre buharlaştırma sonunda kapta kalan katının kütlesi kaç gramdır?

13. 300 mL 0,20 M AgNO₃ çözeltisi ile 200 mL 0,20 M K₂CrO₄ çözeltisi karıştırılıyor ve
2Ag⁺(suda) + CrO₄²⁻(suda) → Ag₂CrO₄(k)
tepkimesine göre Ag₂CrO₄ çöküyor. (Ag: 108, Cr: 52, O: 16; Ag₂CrO₄'ün çözünürlüğü ihmal edilecek kadar küçüktür.)
Buna göre oluşan çökeleğin kütlesi kaç gramdır?

14. 25 °C'de hem 0,010 M Cl⁻ hem de 0,010 M CrO₄²⁻ iyonu içeren bir çözeltiye, hacim değişimi olmayacak biçimde çok yavaş katı AgNO₃ ekleniyor. Buna göre Ag₂CrO₄ çökelmeye başladığı anda çözeltide kalan Cl⁻ derişimi kaç · 10⁻⁶ mol/L'dir? (25 °C'de AgCl için Kçç = 1,0 · 10⁻¹⁰; Ag₂CrO₄ için Kçç = 4,0 · 10⁻¹²)

15. 25 °C'de PbCl₂ için çözünürlük çarpımı Kçç = 1,6 · 10⁻⁵'tir. 0,080 M Pb(NO₃)₂ çözeltisi, eşit hacimde NaCl çözeltisiyle aynı sıcaklıkta karıştırılacaktır. (Karışımın hacmi, karıştırılan hacimlerin toplamına eşittir; NaCl ve Pb(NO₃)₂ suda tümüyle iyonlaşır.)
Buna göre karıştırma anında PbCl₂'nin çökmeye başlayabilmesi için kullanılan NaCl çözeltisinin derişimi en az kaç · 10⁻² mol/L olmalıdır?

16. Bir öğrenci aşağıdaki çözünürlük kurallarını kullanarak üç karıştırma deneyinde çökelme olup olmayacağını değerlendiriyor:
• Na⁺, K⁺ ve NH₄⁺ tuzlarının tamamı ile bütün nitratlar suda çözünür.
• Klorürler çözünür (Ag⁺ ve Pb²⁺ klorürleri hariç).
• Sülfatlar çözünür (Ba²⁺, Pb²⁺ ve Sr²⁺ sülfatları hariç).
• Karbonatlar çözünmez (Na⁺, K⁺ ve NH₄⁺ karbonatları hariç).
I. (NH₄)₂CO₃ çözeltisi + KNO₃ çözeltisi
II. Ba(NO₃)₂ çözeltisi + K₂SO₄ çözeltisi
III. CaCl₂ çözeltisi + Na₂CO₃ çözeltisi
Buna göre hangi karıştırmalarda çökelek oluşur?

17. 25 °C'de AgCl için çözünürlük çarpımı Kçç = 1,8 · 10⁻¹⁰'dur. Aynı sıcaklıkta 100 mL 0,20 M AgNO₃ çözeltisi ile 100 mL 0,30 M NaCl çözeltisi karıştırılıyor ve AgCl çöküyor. (Karışımın hacmi, karıştırılan hacimlerin toplamına eşittir; çökelme sonrası Cl⁻ derişimi hesabında AgCl'nin çözünmesinden gelen katkı ihmal edilecektir.)
Buna göre denge kurulduğunda çözeltide kalan Ag⁺ iyonu derişimi kaç · 10⁻⁹ mol/L'dir?

18. 200 mL 0,50 M BaCl₂ çözeltisi ile 400 mL 0,50 M Na₂SO₄ çözeltisi karıştırıldığında BaSO₄ çökelmektedir. Buna göre oluşan çökeleğin kütlesi kaç gramdır? (Ba: 137, S: 32, O: 16; BaSO₄'ün sudaki çözünürlüğü ihmal edilecek kadar küçüktür.)

19. Sulu Ba(OH)₂ çözeltisi ile sulu CuSO₄ çözeltisi karıştırıldığında kapta iki farklı katı oluşmaktadır. Oluşabilecek iyon çiftlerinden yalnız BaSO₄ ve Cu(OH)₂ suda çözünmez; Ba(OH)₂ ve CuSO₄ ise suda tümüyle iyonlaşır.
Buna göre bu karıştırma için yazılacak net iyon denklemi aşağıdakilerden hangisidir?

20. 250 mL CaCl₂ çözeltisi ile 250 mL Na₂CO₃ çözeltisi karıştırılıyor. Ca²⁺ ve CO₃²⁻ iyonları hiçbiri artmadan
Ca²⁺(suda) + CO₃²⁻(suda) → CaCO₃(k)
tepkimesine girerek 5,0 g CaCO₃ çöküyor. (C: 12, O: 16, Ca: 40; CaCO₃'ın çözünürlüğü ihmal edilecek kadar küçüktür; karışımın hacmi, karıştırılan hacimlerin toplamına eşittir.)
Buna göre çökelek süzüldükten sonra çözeltideki iyonların toplam derişimi kaç mol/L'dir?