1. Bir araştırma sondası, Dünya'ya göre 0,6c büyüklüğünde sabit bir hızla ilerlemektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre bu sonda için Lorentz çarpanı γ kaçtır?

2. Durgun kütlesi 3·10⁻³ kg olan bir cisim ele alınıyor. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre bu cismin durgun kütle enerjisi kaç ×10¹⁴ J'dür?

3. Bir laboratuvardaki gözlemci, durgun kütlesi 4·10⁻³ kg olan bir cismin kendisine göre 0,6c hızıyla geçtiğini ölçmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre bu gözlemciye göre cismin toplam enerjisi kaç ×10¹⁴ J'dür?

4. Dünya'ya göre 0,8c hızıyla giden bir uzay aracında bir deney yapılmaktadır. Deneyin başlangıcı ile bitişi aracın içinde aynı noktada gerçekleşmekte ve araçtaki saat deneyin 6 dakika sürdüğünü göstermektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre Dünya'daki gözlemciye göre bu deney kaç dakika sürer?

5. Bir uzay aracı Dünya'ya göre sabit bir hızla ilerlemektedir. Araçta bulunan gözlemci P, Dünya'da bulunan gözlemci ise Q'dur. Araçtaki bir ışık kaynağı, aracın içinde aynı noktada bir kez yanıp sönmektedir.

I. Yanıp sönme olayının öz süresini P gözlemcisi ölçer.
II. Aracın öz uzunluğunu Q gözlemcisi ölçer.
III. Q gözlemcisinin ölçtüğü yanıp sönme süresi, P'nin ölçtüğünden küçüktür.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

6. Bir uzay aracının kendisiyle birlikte hareket eden gözlemcinin ölçtüğü boyu 300 m'dir. Araç, Dünya'daki bir gözlemcinin yanından hareket doğrultusu boyunca 0,8c hızıyla geçmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre Dünya'daki gözlemci aracın boyunu kaç m ölçer?

7. Kendisine göre durgun gözlemcinin ölçtüğü boyu 1800 m olan bir uzay istasyonu bulunmaktadır. Bir uzay aracı, istasyonun boyu doğrultusunda istasyona göre 0,6c sabit hızıyla istasyonun yanından geçmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre araçtaki gözlemciye göre istasyonun bir ucundan öbür ucunun araç hizasına gelmesine kadar geçen süre kaç ×10⁻⁶ s'dir?

8. Bir uzay aracı, gözlem istasyonuna göre 0,5c hızıyla ilerlemektedir. Bu araçtan, aracın hareket yönünde ve araca göre 0,5c hızıyla küçük bir sonda fırlatılıyor. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre istasyondaki gözlemciye göre sondanın hızı kaç ×10⁸ m/s'dir?

9. Durgun kütlesi 3·10⁻³ kg olan bir cisim, bir laboratuvardaki gözlemciye göre 0,8c sabit hızıyla hareket etmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre laboratuvardaki gözlemciye göre cismin göreli kinetik enerjisi kaç ×10¹⁴ J'dür?

10. Bir nükleer santral 10⁵ s boyunca 9·10⁸ W sabit elektrik gücü üretmektedir. Çekirdek tepkimelerinde açığa çıkan enerjinin %40'ı elektrik enerjisine dönüşmekte, kalanı ısı olarak çevreye verilmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre bu sürede tepkimelerde enerjiye dönüşen kütle kaç g'dır?

11. Kütlesi, kendisiyle birlikte hareket eden gözlemciye göre 4 kg olan bir cisim, bir laboratuvardaki gözlemciye göre 0,6c hızıyla ilerlemektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre laboratuvardaki gözlemciye göre cismin göreli momentumu kaç ×10⁸ kg·m/s'dir?

12. Bir uzay aracı Dünya'dan bir yıldıza Dünya'ya göre 0,8c sabit hızıyla gitmektedir. Araçtaki saate göre yolculuk 6 yıl sürmüştür. Dünya ile yıldız birbirine göre durgun kabul edilecektir; hızlanma ve yavaşlama süreleri önemsizdir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre Dünya'daki gözlemciye göre Dünya ile yıldız arasındaki uzaklık kaç ışık yılıdır?

13. Atmosferin üst katmanlarında oluşan müonların öz ömürleri, ışık hızıyla bile gitseler yere ulaşmalarına yetmeyecek kadar kısadır; buna rağmen müonların önemli bir kısmı yerdeki dedektörlere ulaşmaktadır. Bu gözlem, yerdeki gözlemciye göre ve müonla birlikte hareket eden gözlemciye göre ayrı ayrı açıklanmaktadır.

Buna göre bu iki açıklama aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
(Yerdeki gözlemciye göre — Müona göre)

14. Kütle-enerji eşdeğerliğiyle ilgili aşağıdaki yargılar veriliyor.

I. Isıtılan bir cismin durgun kütlesi, çok küçük de olsa artar.
II. Bir atom çekirdeğinin kütlesi, onu oluşturan serbest nükleonların kütleleri toplamından büyüktür.
III. Bir cisim hızlandırıldıkça durgun kütle enerjisi de artar.

Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?

15. İkiz kardeşlerden biri Dünya'da kalırken diğeri, Dünya'ya göre 6 ışık yılı uzaklıktaki bir istasyona Dünya'ya göre 0,6c sabit hızıyla gidip aynı hızla hemen geri dönüyor. Hızlanma, yavaşlama ve dönüş süreleri önemsizdir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre yolculuk bittiğinde Dünya'da kalan kardeş, yolculuk yapan kardeşten kaç yıl daha yaşlıdır?

16. Bir parçacık hızlandırıcısında hızlandırılan bir parçacığın, laboratuvardaki gözlemciye göre toplam enerjisi, durgun kütle enerjisinin 5/4 katı olarak ölçülmüştür. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre parçacığın laboratuvara göre hızı kaç ×10⁸ m/s'dir?

17. Dikdörtgen biçimli ince bir levhanın öz kenar uzunlukları 6 m ve 4 m'dir. Levha, 6 m'lik kenarları hareket doğrultusuna paralel olacak biçimde, bir gözlemciye göre 0,8c sabit hızıyla hareket etmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre bu gözlemciye göre levhanın çevresi kaç m'dir?

18. Bir çekirdek tepkimesinde tepkimeye giren parçacıkların toplam kütlesi ile oluşan parçacıkların toplam kütlesi arasındaki fark, yani kütle kusuru 7·10⁻²⁵ g olarak ölçülmüştür. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre bu tepkimede açığa çıkan enerji kaç ×10⁻¹¹ J'dür?

19. Müonların kendi çerçevelerinde ölçülen ortalama ömrü 2·10⁻⁶ s'dir. Atmosferin üst katmanlarında oluşan müonlar yere göre 0,8c sabit hızıyla aşağı doğru hareket etmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

Buna göre yerdeki gözlemciye göre bir müonun ortalama ömrü boyunca aldığı yol kaç m'dir?

20. Küp biçimindeki bir cismin kendisiyle birlikte hareket eden gözlemcinin ölçtüğü hacmi V₀'dır. Cisim, yerdeki bir gözlemcinin yanından bir kenarına paralel doğrultuda 0,6c hızıyla geçmektedir. (c = 3·10⁸ m/s)

I. Cismin hareket doğrultusuna dik olan kenarları da kısalmış olarak ölçülür.
II. Yerdeki gözlemcinin ölçtüğü hacim, V₀'ın 0,512 katıdır.
III. Yerdeki gözlemcinin ölçtüğü hacim, V₀'ın 0,8 katıdır.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?