1. Yarı ömrü 4 gün olan bir radyoaktif maddenin başlangıçtaki kütlesi 96 g'dır.

Buna göre 12 gün sonra bu maddenin bozunmadan kalan kütlesi kaç g'dır?

2. Kararsız bir X çekirdeği alfa ışıması yaparak başka bir çekirdeğe dönüşmektedir.

Bu ışıma sonucunda X çekirdeğinin kütle numarasında ve atom numarasında görülen değişim aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

3. Bir çekirdeğin kararlı olup olmadığını belirleyen temel etkenlerden biri, çekirdekteki nötron sayısının proton sayısına oranıdır. Proton sayısı 20'ye kadar olan kararlı çekirdeklerde bu oran yaklaşık 1'dir; proton sayısı büyüdükçe kararlı çekirdeklerde oran 1'in üzerine çıkar.

Buna göre,
I. Ağır kararlı çekirdeklerde nötron sayısı proton sayısından fazladır.
II. Nötron/proton oranı kararlılık kuşağının üzerinde kalan bir çekirdek, beta-eksi ışıması yaparak bu oranı küçültür.
III. Nötron sayısı proton sayısına eşit olan çekirdekler kararlılık kuşağının dışında kalır.

yargılarından hangileri doğrudur?

4. Şekildeki grafik, bir radyoaktif maddenin bozunmadan kalan kütlesinin (m) zamanla (t) değişimini göstermektedir.

Buna göre bu maddenin başlangıçtaki kütlesinin %87,5'i kaç günde bozunur?

5. Alfa ya da beta ışıması yapan bir çekirdek çoğu zaman uyarılmış durumda kalır ve fazla enerjisini gama ışıması yaparak yayar.

Buna göre gama ışıması yapan bir çekirdekle ilgili,
I. Kütle numarası değişmez.
II. Atom numarası bir azalır.
III. Çekirdeğin enerjisi azalır.

yargılarından hangileri doğrudur?

6. Kütle numarası 226, atom numarası 88 olan kararsız bir X çekirdeği alfa ışıması yaparak Y çekirdeğine dönüşmektedir. Alfa parçacığının kütle numarası 4, atom numarası 2'dir.

Bozunmada kütle numarası ve yük korunduğuna göre Y çekirdeğinin nötron sayısı kaçtır?

7. Kararsız bir çekirdekte bir nötronun protona dönüşmesiyle beta-eksi (β⁻) ışıması, bir protonun nötrona dönüşmesiyle ise beta-artı (β⁺) ışıması gerçekleşir.

Buna göre bir çekirdeğin β⁻ ve β⁺ ışıması yapması durumunda atom numarasında görülen değişim aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

8. Saf hâldeki bir radyoaktif örnek kapalı bir kapta bekletilmektedir. 24 gün sonra yapılan ölçümde, bu sürede bozunmuş olan kütlenin bozunmadan kalan kütlenin 15 katı olduğu belirlenmiştir.

Buna göre bu radyoaktif maddenin yarılanma süresi kaç gündür?

9. Molar kütlesi 200 g/mol olan radyoaktif X maddesi, yalnızca alfa ışıması yaparak kararlı Y çekirdeklerine dönüşmektedir; X'in yarılanma süresi 10 gündür. Kapalı bir kaba 200 g saf X konmuştur. Yayılan her alfa parçacığı kap içinde iki elektron kazanarak bir helyum atomuna dönüşmekte ve kaptan çıkmamaktadır. Helyumun molar kütlesi 4 g/mol'dür.

Buna göre 20 gün sonunda kapta biriken helyum gazının kütlesi kaç g'dır?

10. Bir radyoaktif örneğin gözlem başladıktan 4 saat sonra ölçülen kütlesi, 10 saat sonra ölçülen kütlesinin 8 katıdır. Bu iki ölçüm arasında örneğin kütlesi 56 g azalmıştır.

Buna göre örneğin gözlem başladığı andaki kütlesi kaç g'dır?

11. X maddesinin yarılanma süresi 2 saat, Y maddesininki 3 saattir. Başlangıçta X örneğinin kütlesi, Y örneğinin kütlesinin 4 katıdır. İki örnek aynı anda gözlenmeye başlanmıştır ve ikisinin de bozunma ürünleri örnekten ayrı tutulmaktadır.

Buna göre bozunmadan kalan X ve Y kütleleri kaç saat sonra birbirine eşit olur?

12. Düzgün bir manyetik alanın bulunduğu bölgeye, bir radyoaktif kaynaktan yayılan alfa (α), beta-eksi (β⁻) ve gama (γ) ışımaları ince bir yarıktan geçirilerek alan çizgilerine dik doğrultuda gönderilmektedir. Alfa parçacığının yükü +2e, kütlesi yaklaşık 4 atomik kütle birimi; beta-eksi parçacığının yükü −e, kütlesi ise yaklaşık 1/1800 atomik kütle birimidir.

Buna göre,
I. Gama ışıması manyetik alanda sapmadan ilerler.
II. Alfa ve beta-eksi parçacıkları zıt yönlere sapar.
III. Alfa ve beta-eksi parçacıkları alana aynı süratle girseydi, alfanın çizdiği çember yayının yarıçapı betanınkinden küçük olurdu.

yargılarından hangileri doğrudur?

13. Başlangıç kütlesi 64 g olan saf bir radyoaktif örnekte ilk 10 günde 48 g madde bozunmuştur. Örnek, bu ölçümden sonra 20 gün daha bekletilmiştir.

Buna göre başlangıçtan itibaren geçen toplam 30 günün sonunda, bozunmuş olan toplam madde kütlesi kaç g'dır?

14. Bir radyoaktif kaynaktan çıkan alfa (α), beta (β) ve gama (γ) ışımalarının madde içindeki davranışları karşılaştırılmaktadır. Bir ışıma, madde içinde atomları iyonlaştırdıkça enerjisini kaybeder.

Buna göre bu ışımalarla ilgili,
I. Aynı ortamda birim yol başına en çok iyonlaşma oluşturan ışıma alfadır.
II. Aynı ortamda giricilik bakımından sıralama β > γ > α biçimindedir.
III. Gama ışıması yüksüz olduğundan madde içinde iyonlaşmaya yol açmaz.

yargılarından hangileri doğrudur?

15. Kütle numarası 232, atom numarası 90 olan toryum çekirdeği, ardışık alfa (α) ve beta-eksi (β⁻) ışımalarıyla kütle numarası 208, atom numarası 82 olan kararlı kurşun çekirdeğine dönüşmektedir. Alfa parçacığının kütle numarası 4, atom numarası 2'dir; ışımalarda kütle numarası ve yük korunur. Dönüşümde yayılan gama ışımaları hesaba katılmayacaktır.

Buna göre bu dönüşümde toplam kaç alfa ve beta-eksi ışıması yapılmıştır?

16. Bir X çekirdeği önce 3 alfa (α) ışımasıyla birlikte bir miktar beta-eksi (β⁻) ışıması yaparak X'in izotopu olan Y çekirdeğine dönüşmektedir. Ardından Y çekirdeği yalnızca beta-eksi ışımaları yaparak, Y'nin izobarı olan ve atom numarası X'inkinden 2 fazla olan W çekirdeğine dönüşmektedir. Alfa parçacığının kütle numarası 4, atom numarası 2'dir.

Buna göre X'ten W'ye kadar toplam kaç alfa ve beta-eksi ışıması yapılmıştır?

17. Bir X çekirdeği önce bir alfa (α), ardından bir beta-artı (β⁺) ışıması yaparak kütle numarası 198, atom numarası 79 olan Y çekirdeğine dönüşmektedir. Alfa parçacığının kütle numarası 4, atom numarası 2'dir; beta-artı ışımasında çekirdekteki bir proton nötrona dönüşür.

Buna göre X çekirdeğinin nötron sayısı kaçtır?

18. Başlangıçta 320 g olan bir radyoaktif maddenin 300 g'ı 2 saatte bozunmuştur.

Buna göre bu maddenin yarı ömrü kaç dakikadır?

19. Alfa, beta ve gama ışımalarının madde içinde ilerleyişi incelendiğinde; bir kâğıt yaprağıyla durdurulabilen ışımanın alfa, birkaç milimetre kalınlığındaki alüminyum levhayla durdurulabilen ışımanın beta, ancak kalın kurşun levhalarla şiddeti azaltılabilen ışımanın ise gama olduğu görülmüştür.

Buna göre bu üç ışımayla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

20. Şekilde, kütle numarası 238 ve atom numarası 92 olan X çekirdeğinin üç ardışık bozunmayla N çekirdeğine dönüşmesi gösterilmiştir. Alfa parçacığının kütle numarası 4, atom numarası 2'dir ve bozunmalarda kütle numarası ile yük korunur.

Buna göre N çekirdeğinin nötron sayısı kaçtır?