1. Ses dalgalarında ve ışıkta gözlenen Doppler olayı karşılaştırılıyor.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

2. Işığın doğasını araştıran deneylerde gözlenen üç olay şunlardır:

I. İki dar yarıktan geçen ışığın perdede düzenli aydınlık–karanlık saçaklar oluşturması
II. Dar bir yarıktan geçen ışığın, yarığın geometrik gölgesinin dışına taşması
III. Bir metal yüzeye düşen ışığın yüzeyden elektron koparması

Buna göre bu olaylardan hangileri ışığın dalga doğasının kanıtı sayılır?

3. Durgun havada ses hızı 340 m/s'dir. Yol kenarında duran bir gözlemciye doğru 34 m/s sabit süratle yaklaşan bir kaynak, frekansı 990 Hz olan ses yaymaktadır.

Buna göre gözlemcinin duyduğu sesin frekansı kaç Hz'dir?

4. Bir gözlemevinde farklı gök cisimlerinden gelen ışığın tayfı incelendiğinde, bilinen spektrum çizgilerinin laboratuvarda ölçülen konumlarına göre kaydığı görülmüştür.

I. Bir gök cisminin tayfında maviye kayma gözlenmesi, o cisimden gelen ışığın renginin mavi olduğunu gösterir.
II. Kırmızıya kayma, gözlenen dalga boyunun laboratuvarda ölçülenden büyük olması demektir.
III. Kayma miktarı, gök cisminin kütlesi hakkında doğrudan bilgi verir.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

5. Durgun havada, sabit frekanslı düdük çalan bir tren peronda duran bir gözlemciye doğru sabit süratle yaklaşmakta, gözlemcinin önünden geçtikten sonra aynı süratle uzaklaşmaktadır. Sesin havadaki yayılma sürati sabittir.

I. Tren yaklaşırken gözlemcinin duyduğu sesin frekansı, düdüğün yaydığı sesin frekansından büyüktür.
II. Tren yaklaşırken düdüğün yaydığı sesin frekansı artar.
III. Tren uzaklaşırken gözlemciye ulaşan ses dalgalarının dalga boyu, düdüğün yaydığı sesin dalga boyundan büyüktür.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

6. Şekilde, durgun havada duran bir ses kaynağı K'nin yaydığı dalga cepheleri ve kaynağın sağında duran G gözlemcisi görülmektedir. λ, ardışık iki cephe arasındaki uzaklıktır. Kaynak, yaydığı sesin frekansını değiştirmeden G'ye doğru sabit süratle hareket etmeye başlıyor. Sesin havadaki yayılma sürati sabittir.

I. G'ye ulaşan ardışık dalga cepheleri arasındaki uzaklık azalır.
II. G'nin duyduğu sesin frekansı, kaynağın yaydığı sesin frekansından büyük olur.
III. Kaynağın sürati değişmediği sürece, kaynak G'ye yaklaştıkça G'nin duyduğu frekans sabit kalır.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

7. Işığın girişim ve kırınım olayları dalga modeliyle, fotoelektrik olay ise tanecik modeliyle açıklanabilmektedir.

Bu duruma göre ışığın doğası için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Bir trafik radarı, frekansı 1,5·10¹⁰ Hz olan elektromanyetik dalga yaymaktadır. Yayılan dalga, radara doğru 108 km/h sabit süratle yaklaşan bir araçtan yansıyıp radara geri döndüğü için, radarın aldığı dalganın frekansı ile yaydığı dalganın frekansı arasındaki fark Δf = 2·f·v/c bağıntısıyla verilir. Işığın boşluktaki hızı c = 3·10⁸ m/s'dir.

Buna göre Δf kaç Hz'dir?

9. Rüzgârsız havada bir otomobil, önündeki büyük ve düz bir kayalığa doğru 20 m/s sabit süratle ilerlerken frekansı 544 Hz olan kornasını çalıyor. Ses kayalıktan yansıyarak otomobile geri dönüyor. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre otomobildeki sürücünün duyduğu yankının frekansı kaç Hz'dir?

10. Işık, polarizör denilen bir süzgeçten geçirildiğinde yalnız belirli bir doğrultuda titreşen bileşeni geçebilmekte; ikinci bir polarizör birincisine göre 90° döndürüldüğünde ışık neredeyse tamamen sönmektedir. Aynı deney ses dalgalarıyla yapılamamakta, ses dalgaları bu yolla polarize edilememektedir.

Işığın polarize edilebilip sesin edilememesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

11. Rüzgârsız havada frekansı 1360 Hz olan bir ses kaynağıyla iki deney yapılıyor. I. deneyde kaynak durgun, gözlemci kaynağa doğru 20 m/s sabit süratle ilerliyor ve f₁ frekansını duyuyor. II. deneyde gözlemci durgun, kaynak gözlemciye doğru 20 m/s sabit süratle ilerliyor ve gözlemci f₂ frekansını duyuyor. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre f₂ − f₁ farkı kaç Hz'dir?

12. Rüzgârsız havada, aynı doğru üzerinde birbirinden uzakta duran iki özdeş hoparlör, frekansı 500 Hz olan ses yaymaktadır. Bir gözlemci, hoparlörlerin arasında bu doğru boyunca hoparlörlerden birine doğru 17 m/s sabit süratle koşmaktadır. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre gözlemcinin iki hoparlörden duyduğu seslerin frekansları arasındaki fark (vuru frekansı) kaç Hz'dir?

13. Rüzgârsız havada yol kenarında duran bir gözlemcinin önünden, sabit frekanslı korna çalan bir araç sabit süratle geçiyor. Gözlemci, araç yaklaşırken kornanın sesini 765 Hz, uzaklaşırken 680 Hz frekanslı duyuyor. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre aracın sürati kaç m/s'dir?

14. Beş gök cisminden gelen ışığın tayfında, laboratuvarda dalga boyu λ₀ ölçülen bir spektrum çizgisi λ dalga boyunda gözlenmiştir. Ölçüm sonuçları tabloda verilmiştir. Her cisim için v ≪ c olup Δλ/λ₀ = v/c bağıntısı geçerlidir.

Gök cismi | λ₀ (nm) | λ (nm)
K | 400 | 404
L | 900 | 912
M | 500 | 507
N | 600 | 585
P | 1000 | 1010

Buna göre Dünya'dan en büyük süratle uzaklaşan gök cismi hangisidir?

15. Rüzgârsız havada, düz bir yolun aynı noktasından zıt yönlere doğru hareket eden iki araçtan K aracı 20 m/s sabit süratle giderken frekansı 720 Hz olan bir siren çalmakta, L aracı ise 40 m/s sabit süratle gitmektedir. Araçlar birbirinden uzaklaşmaktadır. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre L aracındaki sürücünün duyduğu sesin frekansı kaç Hz'dir?

16. Dünya'dan 1,2·10⁷ m/s sabit süratle uzaklaşan bir galaksiden gelen ışığın tayfı inceleniyor. Laboratuvarda dalga boyu 500 nm ölçülen bir spektrum çizgisi, bu tayfta kaymış olarak gözlenmektedir. Işığın boşluktaki hızı c = 3·10⁸ m/s'dir ve v ≪ c olduğundan Δλ/λ₀ = v/c bağıntısı kullanılabilir.

Buna göre bu çizginin gözlenen dalga boyu kaç nm'dir?

17. Rüzgârsız havada, düz ve paralel iki yolda zıt yönlerde giden iki araçtan birincisi frekansı 720 Hz olan bir siren çalmakta, ikincisi ise dinlemektedir. Her iki aracın sürati 20 m/s'dir. Araçlar önce birbirine yaklaşıyor, yan yana geldikten sonra birbirinden uzaklaşıyor. Yollar arasındaki uzaklık önemsizdir; sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre ikinci araçtaki dinleyicinin yaklaşma sırasında duyduğu frekans ile uzaklaşma sırasında duyduğu frekansın farkı kaç Hz'dir?

18. Rüzgârsız bir havada, düz bir yolda aynı yönde ilerleyen iki araçtan öndeki 20 m/s, arkadaki 40 m/s sabit süratle gitmektedir. Arkadaki araç, frekansı 900 Hz olan bir siren çalmaktadır. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre öndeki araçtaki sürücünün duyduğu sesin frekansı kaç Hz'dir?

19. Rüzgârsız havada, frekansı 500 Hz olan bir ses kaynağı bir doğru boyunca 40 m/s sabit süratle bir gözlemciden uzaklaşmaktadır. Gözlemci de aynı doğru üzerinde kaynağa doğru 20 m/s sabit süratle koşmaktadır. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre gözlemcinin bulunduğu bölgede havadaki ses dalgasının dalga boyu (ardışık iki sıkışma arasındaki uzaklık) kaç cm'dir?

20. Bir yıldızın tayfında, laboratuvarda dalga boyu 500,0 nm ölçülen bir spektrum çizgisi incelenmektedir. Aylar süren gözlemlerde bu çizginin dalga boyunun düzenli bir dönemle 500,1 nm ile 500,5 nm arasında değiştiği, bu aralığın dışına hiç çıkmadığı görülmüştür.

I. Yıldız, Dünya'dan uzaklaşmaktadır.
II. Yıldızın Dünya'ya göre uzaklaşma sürati düzenli olarak artıp azalmaktadır.
III. Çizginin 500,1 nm ölçüldüğü dönemlerde yıldız Dünya'ya yaklaşmaktadır.

yargılarından hangileri bu gözlemle uyumludur?