sekizgenacademy.com

Düz Tele Etki Eden Manyetik Kuvvet ve Manyetik Kuvvetin Döndürme Etkisi — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Fizik

Soru Kitapçığı

Düz Tele Etki Eden Manyetik Kuvvet ve Manyetik Kuvvetin Döndürme Etkisi — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Fizik FİZİK TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Bir manyetik kuvvet deneyinde, sayfa düzlemine dik ve sayfadan içeri doğru olan düzgün bir manyetik alanın içine, sayfa düzleminde düşey duran düz bir iletken tel yerleştirilmiştir. Telden geçen akımın yönü şekildeki okla belirtilmiştir.

Buna göre bu tele etki eden manyetik kuvvetin yönü aşağıdakilerden hangisidir?

A) sayfa düzleminde sağa doğru B) sayfa düzleminde sola doğru C) sayfa düzleminde yukarı doğru D) sayfa düzleminden dışarı doğru E) sayfa düzlemine içeri doğru

2. Bir okul atölyesinde kurulan düzenekte, şiddeti 0,6 T olan düzgün bir manyetik alanın içine 40 cm uzunluğunda düz bir iletken çubuk yerleştirilmiştir. Çubuk manyetik alana dik konumdadır ve üzerinden 500 mA şiddetinde akım geçirilmektedir.

Buna göre çubuğa etki eden manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç N'dur?

A) 0,012 B) 0,12 C) 0,3 D) 12 E) 120

3. Bir enerji iletim hattının iki iletkeni, yatay düzlemde birbirine paralel ve aralarındaki uzaklık d olacak biçimde gerilmiştir. İletkenlerin uzunlukları eşittir ve her ikisinden de akım geçmektedir.
I. İletkenlerden aynı yönde akım geçtiğinde iletkenler birbirini iter.
II. İletkenlerden zıt yönde akım geçtiğinde iletkenler birbirini iter.
III. İletkenlerin akım şiddetleri farklı olsa bile birbirlerine uyguladıkları kuvvetlerin büyüklükleri eşittir.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

4. Basit bir doğru akım elektrik motorunda, düzgün bir manyetik alan içine yerleştirilen akım çerçevesi eksen çevresinde döndürülür. Çerçeveye akım, fırçalar ve komütatör (yarım halkalar) aracılığıyla iletilir.
I. Komütatör, çerçeve her yarım turu tamamladığında çerçeveden geçen akımın yönünü değiştirerek dönmenin aynı yönde sürmesini sağlar.
II. Çerçeve düzlemi manyetik alana paralel iken çerçeveye etki eden döndürme etkisi sıfırdır.
III. Çerçevenin sarım sayısı artırıldığında döndürme etkisinin büyüklüğü değişmez.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III

5. Bir sahne düzeneğinde, şiddeti 0,5 T olan düzgün bir manyetik alan içine 60 cm uzunluğunda düz bir iletken tel gerilmiştir. Tel, manyetik alan çizgileriyle 37°'lik açı yapacak biçimde yerleştirilmiştir ve telden 4 A şiddetinde akım geçmektedir.
(sin37° = 0,6 · cos37° = 0,8)

Buna göre tele etki eden manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç N'dur?

A) 0,72 B) 0,96 C) 1,2 D) 2 E) 72

6. Bir ölçü aleti tasarımında, kenarları 20 cm ve 25 cm olan dikdörtgen biçimli bir çerçeveye iletken tel 25 kez sarılmıştır. Çerçeve, şiddeti 0,6 T olan düzgün bir manyetik alan içinde, düzlemi alan çizgilerine paralel olacak biçimde tutulmaktadır ve sarımlardan 2 A şiddetinde akım geçmektedir.

Buna göre çerçeveye etki eden döndürme etkisinin (torkun) büyüklüğü kaç N·m'dir?

A) 0,06 B) 0,75 C) 1,5 D) 27 E) 15000

7. Sürtünmesiz yatay iletken raylar üzerine, raylara dik olarak 0,4 kg kütleli ve 50 cm uzunluğunda düz bir iletken çubuk konulmuştur. Düzenek, şiddeti 0,8 T olan ve çubuğa dik doğrultuda bulunan düzgün bir manyetik alan içindedir. Çubuktan 5 A şiddetinde akım geçirildiğinde çubuk raylar boyunca harekete başlamaktadır. Rayların sürtünmesi ve havanın direnci önemsizdir.

Buna göre çubuğun ivmesinin büyüklüğü kaç m/s²'dir?

A) 0,8 B) 2 C) 5 D) 10 E) 500

8. Bir deney düzeneğinde, uzunlukları 2,5 m olan iki düz iletken tel birbirine paralel ve aralarındaki uzaklık 5 cm olacak biçimde sabitlenmiştir. Tellerden biri 2 A, diğeri 5 A şiddetinde akım taşımaktadır ve akımların yönleri aynıdır.
(2k = 2·10⁻⁷ T·m/A)

Buna göre tellerden birinin diğerine uyguladığı manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç ×10⁻⁵ N'dur?

A) 0,1 B) 4 C) 7 D) 10 E) 20

9. Sayfa düzlemine dik, birbirine paralel, uzun ve düz K, L ve M telleri, sayfa düzlemindeki yatay bir doğru üzerinde bu sırayla ve ardışık iki tel arası uzaklık d olacak biçimde sabitlenmiştir. K telinden sayfa düzleminden dışarı doğru I, L telinden sayfa düzlemine içeri doğru 2I, M telinden sayfa düzleminden dışarı doğru 3I şiddetinde akım geçmektedir.

K teline diğer iki telin uyguladığı bileşke manyetik kuvvetin büyüklüğü F olduğuna göre, M teline diğer iki telin uyguladığı bileşke manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç F'dir?

A) 3 B) 4,5 C) 9 D) 12 E) 15

10. Sayfa düzleminde bulunan ince bir iletken tel, L noktasından dik açıyla bükülmüştür: telin KL parçası 90 cm uzunluğunda olup doğu yönünde, LM parçası 120 cm uzunluğunda olup kuzey yönünde uzanmaktadır. Telin tamamı, sayfa düzlemine dik ve şiddeti 0,3 T olan düzgün bir manyetik alanın içindedir. Telden K'den M'ye doğru 5 A şiddetinde akım geçmektedir.

Buna göre tele etki eden bileşke manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç N'dur?

A) 0,45 B) 1,35 C) 1,8 D) 2,25 E) 3,15

11. 2,4 m uzunluğundaki yalıtkan kaplı iletken bir tel önce kenar uzunluğu 20 cm olan kare biçimli bir çerçeveye, kullanılmayan kısım kalmayacak biçimde sarılarak X bobini elde ediliyor. Aynı uzunluktaki özdeş bir tel de kenar uzunluğu 10 cm olan kare biçimli bir çerçeveye aynı biçimde sarılarak Y bobini elde ediliyor. Bobinler aynı düzgün manyetik alana, düzlemleri alan çizgilerine paralel olacak biçimde yerleştiriliyor ve her birinden aynı şiddette akım geçiriliyor.

Buna göre X bobinine etki eden torkun büyüklüğünün Y bobinine etki eden torkun büyüklüğüne oranı kaçtır?

A) 0,25 B) 0,5 C) 1 D) 2 E) 4

12. Bir hassas terazi denemesinde, 25 cm uzunluğunda ve 40 g kütlesinde düz bir iletken tel, sayfa düzlemine dik ve sayfadan dışarı doğru olan şiddeti 0,4 T'lık düzgün bir manyetik alan içinde yatay olarak tutulmaktadır. Telden geçen akımın yönü şekildeki gibi sola doğrudur ve tel hiçbir yere değmeden dengede kalmaktadır.
(g = 10 m/s²)

Buna göre telden geçen akımın şiddeti kaç A'dir?

A) 0,04 B) 0,4 C) 1 D) 4 E) 4000

13. Uzunluğu 50 cm ve kütlesi 60 g olan düz bir iletken çubuk, iki ucuna bağlı özdeş, hafif ve yalıtkan iki iple yatay olarak asılmıştır. Düzenek, düşey doğrultuda yukarı yönlü ve şiddeti 0,3 T olan düzgün bir manyetik alanın içindedir. Çubuktan akım geçirildiğinde çubuk yatay kalarak yana savrulmakta ve iplerin her biri düşeyle 37°'lik açı yapacak biçimde dengede kalmaktadır.
(g = 10 m/s² · sin37° = 0,6 · cos37° = 0,8)

Buna göre çubuktan geçen akımın şiddeti kaç A'dir?

A) 2,4 B) 3 C) 3,2 D) 4 E) 5

14. KLMN dikdörtgen çerçevesi, düzgün bir manyetik alan içinde, düzlemi alan çizgilerine paralel olacak biçimde tutulmaktadır. Çerçevenin KL ve MN kenarları alan çizgilerine paralel, LM ve NK kenarları ise alan çizgilerine diktir. Çerçeve, KL ve MN kenarlarının orta noktalarından geçen eksen çevresinde dönebilmektedir ve çerçeveden sabit şiddetli akım geçmektedir.

I. Bu konumda KL ve MN kenarlarına da manyetik kuvvet etki eder.
II. LM ve NK kenarlarına etki eden kuvvetler eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür; çerçeveye etki eden bileşke kuvvet sıfırdır.
III. Çerçeve döndürülüp düzlemi alana dik konuma geldiğinde dört kenarın her birine kuvvet etki eder, fakat çerçeveye etki eden tork sıfır olur.

Buna göre yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

15. Birbirine paralel, uzun ve düz K ile L telleri aralarında 30 cm uzaklık olacak biçimde sabitlenmiştir. K telinden 2 A, L telinden 8 A şiddetinde akım geçmektedir ve iki akımın yönleri birbirine zıttır. Bu tellere paralel ve onlarla aynı düzlemde bulunan, akım taşıyan üçüncü bir M teli, üzerine K ve L tellerinin uyguladığı bileşke manyetik kuvvet sıfır olacak biçimde yerleştirilecektir.

Buna göre M teli K telinden kaç cm uzakta olmalıdır?

A) 6 B) 10 C) 24 D) 30 E) 40

16. Kenar uzunlukları 20 cm ve 10 cm olan dikdörtgen biçimli bir çerçeveye iletken tel 50 kez sarılmıştır. Çerçeve, şiddeti 0,5 T olan düzgün bir manyetik alan içinde, alana dik ve çerçevenin merkezinden geçen bir eksen çevresinde dönebilmektedir. Sarımlardan 2 A şiddetinde akım geçerken çerçeve düzlemine dik olan doğru (çerçevenin normali), manyetik alan çizgileriyle 53°'lik açı yapmaktadır.
(sin53° = 0,8 · cos53° = 0,6)

Buna göre bu konumda çerçeveye etki eden manyetik torkun büyüklüğü kaç N·m'dir?

A) 0,016 B) 0,6 C) 0,8 D) 1 E) 1,6

17. Düzgün bir manyetik alan içinde bulunan, uzunluğu değişmeyen düz bir iletken tel, alan çizgileriyle 53°'lik açı yapacak biçimde tutulmaktadır. Telden I şiddetinde akım geçerken tele etki eden manyetik kuvvetin büyüklüğü 2,4 N'dur. Daha sonra tel, aynı alan içinde alan çizgileriyle 37°'lik açı yapacak biçimde döndürülüyor ve telden geçen akımın şiddeti I/2'ye düşürülüyor.
(sin37° = 0,6 · sin53° = 0,8)

Buna göre son durumda tele etki eden manyetik kuvvetin büyüklüğü kaç N'dur?

A) 0,9 B) 1,2 C) 1,6 D) 1,8 E) 3,2

18. Uzunluğu 50 cm olan düz ve yatay bir iletken çubuk, iki ucuna bağlı özdeş iki düşey yalıtkan iple tavana asılmıştır. Çubuk, yatay doğrultuda ve çubuğa dik olan düzgün bir B manyetik alanının içindedir. Çubuktan 4 A şiddetinde akım bir yönde geçerken iplerin her birindeki gerilme kuvveti 0,5 N olmaktadır. Akımın şiddeti değiştirilmeden yalnızca yönü ters çevrildiğinde iplerin her birindeki gerilme kuvveti 0,1 N oluyor.
(g = 10 m/s²)

Buna göre manyetik alanın şiddeti B kaç T'dır?

A) 0,1 B) 0,2 C) 0,25 D) 0,3 E) 0,4

19. Yatay iki iletken ray üzerine, raylara dik olacak biçimde 0,1 kg kütleli ve raylar arasında kalan kısmının uzunluğu 50 cm olan düz bir iletken çubuk konulmuştur. Çubuk ile raylar arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,5'tir. Düzenek, şiddeti 0,5 T olan düzgün bir manyetik alan içindedir; alan, çubuğa dik olan düşey düzlemde bulunmakta ve düşeyle 37°'lik açı yapmaktadır. Çubuktan 4 A akım geçirildiğinde çubuğa etki eden manyetik kuvvet, yatayla 37°'lik açı yapacak biçimde eğik yukarı yönelmekte ve çubuk raylardan ayrılmadan kaymaktadır.
(g = 10 m/s² · sin37° = 0,6 · cos37° = 0,8)

Buna göre çubuğun ivmesinin büyüklüğü kaç m/s²'dir?

A) 3 B) 5 C) 6 D) 8 E) 10

20. Bir akım çerçevesi düzeneğinde, sayfa düzlemine dik ve sayfadan içeri doğru olan düzgün bir manyetik alanın içinde tümüyle kalan K dikdörtgen çerçevesi şekildeki gibi yerleştirilmiştir. Çerçeve sayfa düzlemindedir ve üzerinden saat yönünde sabit şiddetli bir akım geçmektedir.
I. Çerçevenin dört kenarına etki eden manyetik kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır.
II. Karşılıklı kenarlara etki eden kuvvetler zıt yönlüdür ve çerçeveyi germeye çalışır.
III. Çerçeve düzlemi alana dik olduğundan çerçeveye etki eden döndürme etkisi sıfırdır.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III

FİZİK TESTİ BİTTİ.

DÜZ TELE ETKİ EDEN MANYETİK KUVVET VE MANYETİK KUVVETİN DÖNDÜRME ETKİSİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

FİZİK

1-B 2-B 3-E 4-A 5-A 6-C 7-C 8-D 9-C 10-D

11-D 12-D 13-B 14-E 15-B 16-C 17-A 18-B 19-C 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com