sekizgenacademy.com

Compton Saçılması ve De Broglie Dalga Boyu — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Fizik

Soru Kitapçığı

Compton Saçılması ve De Broglie Dalga Boyu — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Fizik FİZİK TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Bir elektron demeti ince bir metal folyodan geçirildiğinde, arkadaki ekranda ışığın kırınımında görülene benzer halkalı bir desen oluşmaktadır. Bu gözlem en çok aşağıdakilerden hangisini destekler?

A) Elektronun kütlesinin hızıyla birlikte arttığını B) Elektronun yükünün kesikli (nicelenmiş) olduğunu C) Maddenin de dalga özelliği gösterdiğini D) Metaldeki atomların elektronları soğurup yeniden yaydığını E) Elektronun çekirdek çevresinde belirli yörüngelerde bulunduğunu

2. Bir X-ışını demeti grafit bir hedeften saçıldığında, saçılan ışının dalga boyu gelen ışınınkinden büyük ölçülmektedir.
I. Foton, çarpışmada enerjisinin bir bölümünü elektrona aktarmıştır.
II. Saçılan fotonun frekansı, gelen fotonunkinden küçüktür.
III. Saçılan fotonun boşluktaki hızı, gelen fotonunkinden küçüktür.
Bu olayla ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III

3. Kütlesi 1,1·10⁻³ kg olan bir toz tanesi 3 m/s'lik sabit hızla hareket etmektedir. Bu tanenin De Broglie dalga boyu kaç ×10⁻³¹ m'dir? (h = 6,6·10⁻³⁴ J·s)

A) 1 B) 1,33 C) 2 D) 4 E) 6

4. Günlük yaşamda karşılaşılan cisimlerin (bir futbol topu, bir otomobil) hareketinde kırınım ve girişim gibi dalga davranışlarının gözlenememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kütleleri büyük olduğundan dalga boyları, çevredeki açıklıkların yanında çok küçük kalır. B) Hızları ışık hızının yanında çok küçük olduğundan dalga davranışı ortaya çıkmaz. C) Katı cisimler yalnızca parçacık, yüklü parçacıklar ise yalnızca dalga gibi davranır. D) Dalga boyları görünür ışığın dalga boyundan büyük olduğu için gözle ayırt edilemez hâle gelir. E) Hava direnci dalga hareketini söndürdüğünden girişim deseni oluşamaz.

5. Aynı büyüklükte hızlarla hareket eden bir elektron ile bir proton için De Broglie dalga boyları karşılaştırılıyor. (Protonun kütlesi elektronunkinden büyüktür.)
I. Elektronun dalga boyu, protonunkinden büyüktür.
II. İki parçacığın çizgisel momentumları eşittir.
III. Her iki parçacığın hızı iki katına çıkarılırsa dalga boylarının oranı değişmez.
Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III

6. Bir araştırmacı, dalga boyu 50 pm olan X-ışınlarını ince bir hedefe göndererek serbest elektronlardan saçılan ışını incelemektedir. Ölçümde, saçılan fotonun dalga boyundaki artışın büyüklüğü 0,0032 nm bulunmuştur. (1 pm = 10⁻¹² m, 1 nm = 10⁻⁹ m) Saçılan fotonun dalga boyu kaç pm'dir?

A) 3,2 B) 46,8 C) 50 D) 50,0032 E) 53,2

7. Bir malzeme laboratuvarında kristal yapı incelemesinde kullanılan X-ışını fotonlarının dalga boyu 3·10⁻¹¹ m'dir. Bu fotonlardan birinin momentumu kaç ×10⁻²³ kg·m/s'dir? (h = 6,6·10⁻³⁴ J·s, c = 3·10⁸ m/s)

A) 0,22 B) 2,2 C) 6,6 D) 19,8 E) 22

8. Durgun ve serbest bir elektrona çarpıp saçılan bir fotonun frekansı, çarpışma sonunda %25 azalıyor. Bu çarpışmada elektronun kazandığı kinetik enerji 4·10⁻¹⁵ J'dür.

Buna göre saçılan fotonun dalga boyu kaç ×10⁻¹¹ m'dir? (h = 6,6·10⁻³⁴ J·s, c = 3·10⁸ m/s)

A) 1,65 B) 4,95 C) 6,6 D) 14,85 E) 19,8

9. Eşit kinetik enerjilere sahip K ve L parçacıklarının kütleleri sırasıyla m ve 25m'dir. K parçacığının De Broglie dalga boyunun L parçacığınınkine oranı (λK/λL) kaçtır?

A) 1/25 B) 1/5 C) 1 D) 5 E) 25

10. Durgun ve serbest bir elektrona çarpan bir foton, geliş doğrultusuna dik bir doğrultuda saçılıyor. Saçılan fotonun dalga boyu, gelen fotonunkinin 4/3 katı ölçülüyor. Fotonun momentumu p = h/λ bağıntısıyla verilir.

Buna göre çarpışmadan sonra elektronun momentumunun büyüklüğü, gelen fotonun momentumunun büyüklüğünün kaç katıdır?

A) 1/4 B) 3/4 C) 5/4 D) 5/3 E) 7/4

11. Durgun hâldeki bir elektron, bir elektron mikroskobunda 125 V'luk potansiyel farkıyla hızlandırılıyor. Göreli etkiler önemsizdir.

Buna göre elektronun De Broglie dalga boyu kaç ×10⁻¹⁰ m'dir? (h = 6,6·10⁻³⁴ J·s, elektronun kütlesi 9·10⁻³¹ kg, elektron yükünün büyüklüğü 1,6·10⁻¹⁹ C)

A) 0,55 B) 1,1 C) 1,56 D) 2,2 E) 99

12. Enerjisi 120 keV olan bir foton, durgun ve serbest bir elektrondan saçılıyor. Çarpışma sonunda elektron 20 keV kinetik enerji kazanıyor.

Buna göre saçılan fotonun dalga boyunun gelen fotonun dalga boyuna oranı (λ′/λ) kaçtır?

A) 1/6 B) 5/6 C) 1 D) 6/5 E) 6

13. Durgun hâldeki bir elektron 100 V'luk potansiyel farkıyla hızlandırıldığında De Broglie dalga boyu λ olmaktadır. Bu elektronun dalga boyunun λ/2 olması için, aldığı 100 V'a ek olarak aynı yönde kaç V'luk bir potansiyel farkıyla daha hızlandırılması gerekir? (Göreli etkiler önemsizdir.)

A) 100 B) 200 C) 300 D) 400 E) 1500

14. Durgun ve serbest bir elektronla çarpışan bir foton, çarpışmadan önce 2·10⁻¹¹ m olan dalga boyu 2,2·10⁻¹¹ m'ye çıkacak biçimde saçılmaktadır. Elektronun çarpışmada kazandığı kinetik enerji kaç ×10⁻¹⁶ J'dür? (h = 6,6·10⁻³⁴ J·s, c = 3·10⁸ m/s)

A) 0,9 B) 9 C) 90 D) 99 E) 189

15. Bohr atom modeline göre hidrojen atomunda n. yörüngenin yarıçapı rₙ = n²·r₁ bağıntısıyla verilir. De Broglie'ye göre elektron, yörüngesinde duran dalga oluşturur; yani n. yörüngenin çevresine tam n tane De Broglie dalga boyu sığar.

Buna göre elektronun 2. yörüngedeki De Broglie dalga boyunun 4. yörüngedekine oranı (λ₂/λ₄) kaçtır?

A) 1/4 B) 1/2 C) 1 D) 2 E) 4

16. Bir foton ile bir elektronun De Broglie dalga boyları eşit olup 2,2·10⁻¹⁰ m'dir. Elektronun hızı ışık hızının yanında çok küçüktür.

Buna göre fotonun enerjisinin elektronun kinetik enerjisine oranı kaçtır? (h = 6,6·10⁻³⁴ J·s, c = 3·10⁸ m/s, elektronun kütlesi 9·10⁻³¹ kg)

A) 1 B) 90 C) 180 D) 360 E) 32400

17. Elektron mikroskobunda hızlandırma gerilimi artırılarak görüntülemede kullanılan elektronların hızı büyütülmektedir. Buna göre mikroskobun ayırma gücü (birbirine çok yakın iki noktayı ayırt edebilme yeteneği) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Elektronların De Broglie dalga boyu küçüldüğünden ayırma gücü artar. B) Elektronların De Broglie dalga boyu büyüdüğünden ayırma gücü artar. C) Elektronların dalga boyu değişmediğinden ayırma gücü de değişmez. D) Elektronların kütlesi arttığından ayırma gücü azalır. E) Elektronların dalga boyu küçülse de ayırma gücü azalır.

18. Kütlesi m, yükü +e olan bir proton ile kütlesi 4m, yükü +2e olan bir α parçacığı durgun hâlden harekete geçirilerek sırasıyla Vp ve Vα potansiyel farklarıyla hızlandırılıyor. Hızlandırma sonunda iki parçacığın De Broglie dalga boyları eşit oluyor. Göreli etkiler önemsizdir.

Buna göre Vp / Vα oranı kaçtır?

A) 1/8 B) 2 C) 4 D) 8 E) 16

19. Compton saçılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılar ileri sürülüyor.
I. Serbest elektrondan saçılan fotonun dalga boyundaki artış, saçılma açısına bağlıdır; gelen fotonun dalga boyuna bağlı değildir.
II. Aynı saçılma açısında, görünür ışıkla yapılan bir deneyde dalga boyundaki artış X-ışınlarındakinden çok daha büyük olur.
III. Olay, fotonun momentum taşıdığını ve elektronla çarpışmada momentumun korunduğunu gösterir.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) II ve III

20. Işığın ve maddenin ikili doğasını ortaya koyan deneyler ile bu deneylerin desteklediği sonuçlar eşleştirilmiştir.

Bu eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Fotoelektrik olayda eşik frekansının bulunması – ışığın dalga modeli B) Young çift yarık deneyindeki girişim saçakları – ışığın parçacık modeli C) Compton saçılmasında dalga boyunun artması – elektronun dalga doğası D) Kara cisim ışımasının açıklanması – ışınım enerjisinin sürekli olması E) Davisson-Germer deneyinde elektronların kırınımı – maddenin dalga doğası

FİZİK TESTİ BİTTİ.

COMPTON SAÇILMASI VE DE BROGLİE DALGA BOYU — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

FİZİK

1-C 2-D 3-C 4-A 5-E 6-E 7-B 8-A 9-D 10-C

11-B 12-D 13-C 14-B 15-B 16-C 17-A 18-D 19-D 20-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com