sekizgenacademy.com

Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 07.10.2026     20 soru AYT Türk Dili ve Edebiyatı

Soru Kitapçığı

Millî Edebiyat Dönemi Türk Şiiri — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Türk Dili ve Edebiyatı TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ A
  1. Bu testte 20 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. Bu dönemde şiirin konusu, aydının kendi iç dünyasından çıkarılıp üzerinde yaşanan coğrafyaya taşınmak istenmiştir. Şair, büyük şehrin dışındaki hayatı bir süs ya da uzak bir manzara olarak değil, şiirin asıl konusu olarak görmeye başlamış; okurun karşısına çıkarken de onun anlayabileceği bir dil aramıştır.

Bu parçada özellikleri verilen anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sanat için sanat anlayışı B) Memleket edebiyatı anlayışı C) Toplumcu gerçekçi şiir anlayışı D) Saf (öz) şiir anlayışı E) Servetifünun'un bireyci şiir anlayışı

2. Şiire hece ölçüsüyle ve herkesin anlayacağı bir Türkçeyle başlayan bu şair, edebiyat tarihinde daha çok açtığı yolla anılır. Dizeleri için 'şiirden çok bir seslenme' denmiş, sanat değeri dönemin eleştirmenlerince tartışılmıştır. Buna karşın sade dille ve heceyle yazmanın mümkün olduğunu göstermesi, sonradan gelen hececiler için bir dayanak oluşturmuştur.

Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ali Canip Yöntem B) Faruk Nafiz Çamlıbel C) Halit Fahri Ozansoy D) Mehmet Emin Yurdakul E) Yahya Kemal Beyatlı

3. Millî Edebiyat Dönemi şiirinin dil ve ölçü anlayışıyla ilgili olarak aşağıda numaralanmış yargılar verilmiştir:

I. Aruz ölçüsü millî ölçü sayılarak dönem boyunca korunmuştur.
II. Dilde sadeleşme, halkın kullandığı yabancı kökenli sözcüklerin de dilden atılmasını gerektirmiştir.
III. Hece ölçüsünün benimsenmesi, şiirle halk şiiri geleneği arasında bağ kurulmasını sağlamıştır.
IV. Arapça ve Farsçadan alınan dil bilgisi kuralları ve bu kurallarla yapılan tamlamalar bırakılmıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

4. Bu topluluğun şairleri şiire aruzla başlamış, sonra ölçü değiştirmiş; şiirlerinde büyük şehrin dışındaki hayata ve yerli kaynaklara yönelmişlerdir. Seçtikleri ölçüyü, dizeyi zorlayan bir kalıp olmaktan çıkarıp konuşma doğallığına yaklaştırmaları, kendilerinden sonraki şairler için bu ölçünün kullanılabilirliğini göstermiştir.

Bu parçada sözü edilen toplulukla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Cumhuriyet'in ilanından sonra kurulmuş, memleket şiirini başlatan bir topluluktur. B) Şiire heceyle başlayıp dönemin sonunda aruza geçen şairlerden oluşur. C) Millî Edebiyat Dönemi'nde ortaya çıkmış, heceyi Anadolu temalarıyla birleştirmiştir. D) Dil konusunda dönemin sadeleşme anlayışına karşı çıkan şairleri bir araya getirir. E) Bireyin iç dünyasını öne çıkararak toplumsal konulardan uzak durmuştur.

5. 1911'de Selanik'te çıkan bir dergide yayımlanan makale, edebiyatın yenilenmesini önce dilin yenilenmesine bağlıyordu. Yazara göre okurla arasına sözlük giren bir şiir, hangi düşünceyi taşırsa taşısın geniş kitleye ulaşamazdı. Bu yüzden yazı dilinin ölçüsü, aydının kendi arasında kurduğu söyleyiş değil, İstanbul'da konuşulan Türkçenin kendisi olmalıydı.

Bu parçada sözü edilen anlayışın dile ilişkin önerisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Halk ağızlarında yaşayan yerel söyleyişlerin yazı diline aktarılması B) Arapça ve Farsçadan gelmiş bütün sözcüklerin dilden çıkarılması C) Yabancı dil bilgisi kurallarının bırakılıp İstanbul konuşma dilinin yazı dili yapılması D) Anlaşılmayan sözcüklerin dipnot ve sözlüklerle okura açıklanması E) Şiirin söz varlığı korunarak yalnızca konularının değiştirilmesi

6. Dönemin edebiyat anlayışını biçimlendiren adlardan biri, öncelikle bir düşünce adamıdır. Şiiri, benimsediği görüşleri geniş kitlelere ulaştıran bir araç olarak görmüş; bu yüzden ürünleri sanat değerinden çok öğretici yönüyle değerlendirilmiştir. Dil ve edebiyata ilişkin görüşlerini bir kitapta düzenli biçimde ortaya koyması, dönemin yazarlarına ortak bir çerçeve sağlamıştır.

Bu parçada sözü edilen sanatçıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Şiirin ölçüsünü ve biçimini yenileyerek dönemin şiir dilini kurmuştur. B) Sanatı toplumsal amaçlardan bağımsız sayarak bireysel şiire yönelmiştir. C) Dönemin sadeleşme anlayışına katılmayıp klasik söyleyişi sürdürmüştür. D) Anadolu'yu gezip gözlemleyerek memleket şiirinin ilk örneklerini vermiştir. E) Dönemin edebiyat anlayışına düşünsel çerçeve sağlayarak yön vermiştir.

7. Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal Beyatlı ve Ahmet Haşim, Millî Edebiyat Dönemi'nde topluluklarından birine bağlanmadan kendi çizgilerinde yazmıştır.

Bu üç şairin şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi üçü için de söylenebilir?

A) Fransız sembolizminin ses ve çağrışım anlayışından yararlanmışlardır. B) Toplumun gündelik yaşamından sahneleri manzum hikâyelerle anlatmışlardır. C) Şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanmayı sürdürmüşlerdir. D) Millî tarihi ve İstanbul'u şiirlerinin başlıca konusu yapmışlardır. E) Benimsedikleri bir fikir akımını şiir yoluyla yaymaya çalışmışlardır.

8. Millî Edebiyat şiirinin hazırlanış ve yerleşme sürecine ilişkin aşağıdaki gelişmeler verilmiştir:

I. Genç Kalemler dergisinde 'Yeni Lisan' makalesinin yayımlanması
II. Mehmet Emin Yurdakul'un hece ölçüsü ve sade dille yazdığı 'Cenge Giderken' şiiri
III. Faruk Nafiz Çamlıbel'in 'Çoban Çeşmesi' kitabı
IV. Ziya Gökalp'in 'Türkçülüğün Esasları' kitabı

Bu gelişmelerin tarih sırasına göre dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

A) II – I – IV – III B) I – II – IV – III C) II – IV – I – III D) II – I – III – IV E) I – IV – II – III

9. Şiirin dili, nesrin dili gibi bir düşünceyi açıkça aktarmak için kurulmaz. Şiirde sözcük, taşıdığı anlamdan çok uyandırdığı ses ve duygu için seçilir; şiir bu yüzden anlaşılmaktan çok duyulmak, sezilmek ister. Açıkça söylenen her şey şiirin büyüsünü bozar; şair, bir müzisyen gibi, okurun ruhunda belirsiz bir titreşim bırakmalıdır.

Bu parçada savunulan görüşün bağlı olduğu Batı akımı ile Millî Edebiyat yıllarında bu görüşü bir topluluğa katılmadan sürdüren şair aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Parnasizm — Ahmet Haşim B) Sembolizm — Ahmet Haşim C) Parnasizm — Yahya Kemal Beyatlı D) Romantizm — Ahmet Haşim E) Realizm — Mehmet Akif Ersoy

10. Dağ yolu incelir köyün önünde,
Bir ışık uzanır tarla ucuna;
Ekmeği bölüşür bu ev içinde,
Bir selam savrulur dağın burcuna.

(Dörtlük, Millî Edebiyat Dönemi şiir anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Bu dörtlükten hareketle, Millî Edebiyat Dönemi şiirinin özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?

A) Yabancı dil bilgisi kurallarından uzak, konuşma diline yakın bir söyleyiş benimsenmiştir. B) Şairin kişisel bunalımları şiirin asıl konusu hâline getirilmiştir. C) Halkın gündelik yaşamından bir kesit şiire taşınmıştır. D) Dizeler eşit sayıda heceden oluşacak biçimde kurulmuştur. E) Dizelerde belirli bir durak düzeni gözetilmiştir.

11. Dönemin dille ilgili beklentisine büyük ölçüde katılan, arı bir Türkçeyle yazmayı önemseyen bir şair, ölçü ve şiir geleneği konusunda dönemin genel eğiliminin dışında durmuştur. O, yüzyıllarca kullanılmış bir ölçüyü ve klasik şiirin ses düzenini bırakmak yerine, bunları kendi çağının duyarlığıyla yeniden kurmayı denemiştir.

Bu parçada tanıtılan şairin tutumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A) Dilde yenileşmeyi benimseyip biçimde klasik geleneği sürdürmesi B) Hem dilde hem biçimde geçmişin ölçütlerine bağlı kalması C) Dili ağırlaştırarak divan şiirinin söz varlığına geri dönmesi D) Halk şiirinin ölçüsünü ve nazım biçimlerini örnek alması E) Şiiri düşünce yayma aracı sayarak ölçüyü ikinci plana bırakması

12. Millî Edebiyat Dönemi'nde yazan bir şair, çevresindeki insanların derdini şiirin merkezine almış; sokakta konuşulan Türkçeyi, hatta karşılıklı konuşmaları olduğu gibi dizeye taşıyabilmiştir. Manzum hikâyelerinde bir mahalle sahnesi, kişilerin ağzından kurulur. Buna karşılık ölçü konusunda döneminin yaygın eğilimine katılmamış, kullandığı ölçüyü bırakmayı düşünmemiş; onu Türkçenin söyleyişine uydurma yolunu seçmiştir.

Bu parçada tanıtılan şairin dönem içindeki yeriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Dil ve konu bakımından sadeleşme çizgisine yaklaşmış, ölçüde aruza bağlı kalmıştır. B) Hece ölçüsünü benimseyerek dönemin hececi topluluğu içinde yer almıştır. C) Toplumsal konuları bırakıp bireyin iç dünyasına yönelen bir çizgi izlemiştir. D) Divan şiirinin söz varlığını sürdürerek konuşma dilinden uzak durmuştur. E) Dil hareketini başlatan kadro içinde yer alıp tartışmayı yönlendirmiştir.

13. İstanbul'un gündelik hayatını hece ölçüsüyle işleyen Millî Edebiyat şiirini örneklendirmek üzere aşağıdaki dörtlük düzenlenmiştir:

Mahallede ezan okunur akşam,
Kahvede ihtiyarlar oyun kurar;
Eski saat vurur, çocuk şiir okur,
Bir satıcı geçer, sesi dağılır.

Dizelerin hece sayılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Dört dize de on bir hecelidir. B) Yalnız ikinci dize on iki hecelidir. C) Yalnız üçüncü dize on iki hecelidir. D) Yalnız üçüncü dize on hecelidir. E) Yalnız dördüncü dize on hecelidir.

14. Eser, şair ve şairin o eserde kullandığı ölçü bilgilerinin üçü birden, Millî Edebiyat Dönemi şairleriyle ilgili aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Kendi Gök Kubbemiz — Yahya Kemal Beyatlı — aruz B) Göl Saatleri — Ahmet Haşim — hece C) Kızıl Elma — Mehmet Emin Yurdakul — hece D) Safahat — Mehmet Akif Ersoy — hece E) Türkçe Şiirler — Mehmet Emin Yurdakul — aruz

15. Ergenekon'dan çıktık demir eriterek,
Bozkurt önde yürüdü bozkırın ucunda;
Bir dil, bir yürek olduk Turan'a giderek,
Oğuz'un sesi yankılandı dağın burcunda.

(Dizeler, bir dönemin şiir anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir.)

Dizelerin dili, ölçüsü ve işlediği ülkü birlikte değerlendirildiğinde bu dizelerin yansıttığı dönem ve fikir akımı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

A) Tanzimat — Osmanlıcılık B) Millî Edebiyat — İslamcılık C) Cumhuriyet'in ilk yılları — memleketçilik D) Millî Edebiyat — Osmanlıcılık E) Millî Edebiyat — Türkçülük

16. Fikir akımları, Millî Edebiyat Dönemi şiirini derinden etkilemiş; bu akımlar belirli dergiler çevresinde yayılmıştır.

Buna göre aşağıdaki dergi — savunduğu görüş — dergiyle anılan ad eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?

A) Sırat-ı Müstakim — İslamcılık — Mehmet Akif Ersoy B) Yeni Mecmua — Türkçülük — Ziya Gökalp C) Genç Kalemler — dilde sadeleşme — Ömer Seyfettin D) İçtihat — İslamcılık — Abdullah Cevdet E) Türk Yurdu — Türkçülük — Yusuf Akçura

17. Millî Edebiyat Dönemi şiiri tek bir çizgiden oluşmaz; dil konusunda büyük ölçüde birleşen şairler ölçü ve gelenek konusunda ayrışır.

Bu döneme ilişkin aşağıda numaralanmış yargılar verilmiştir:

I. Dönemde ölçü tartışması yaşanmamış, şairler tek bir ölçüde birleşmiştir.
II. Dil anlayışında birleşen şairler ölçü konusunda farklı yollar izleyebilmiştir.
III. Hece ölçüsünü seçen şairler, konu bakımından da bireyin iç dünyasına yönelmiştir.
IV. Dönemin şiirinde Anadolu ve halkın yaşayışı belirgin bir konu alanı hâline gelmiştir.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

18. Genç Kalemler dergisinde savunulan 'Yeni Lisan' ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki dizelerden hangisi bu ilkelere AYKIRI bir söyleyiş taşımaktadır?

A) Kalbimde bir hayalin gölgesi dolaşır B) Pencereden sızan ışıkta kitabım açık C) Dertli bir sesle akşam ezanı okunur D) Gönlüm o eski şehrin sokaklarında kalır E) Ruhumda yanar bir ateş-i sûzân her gece

19. Aşağıdaki dörtlük, Millî Edebiyat Dönemi'nde hece ölçüsüne yönelen şairlerin ölçü ve konu tercihini örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:

Akıncı atları sınırda kişner,
Tuğlar gölge salar derin vadiye;
Bir eski türküyü rüzgârlar söyler,
Toprağın bağrında ocaklar tüter.

Bu dörtlüğün ölçüsü ve durak düzeni aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

A) 11'li — 4+4+3 B) 11'li — 6+5 C) 11'li — 5+6 D) 12'li — 6+6 E) 10'lu — 5+5

20. Millî Edebiyat Dönemi'nde hece ölçüsünü benimseyen şairler, halk şiirinin nazım biçimlerine de yönelmiştir. Aşağıdaki iki dörtlük bu yönelimi örneklendirmek üzere düzenlenmiş, dörtlükler arasındaki boşluk kaldırılarak sıralanmıştır:

Pınar başında bir gelin
Su doldurur testisine
Yamaçta kuzular meler
Çoban kavalın sesine
Bir ses gelir yaylalardan
Köye inen dar yollardan
Akşam iner koyaklardan
Yorgun köyün eşiğine

Hece sayısı ve kafiye düzeni birlikte değerlendirildiğinde bu dizeler, aşağıdaki halk şiiri nazım biçimlerinden hangisinin özelliklerini taşımaktadır?

A) Mani B) Koşma C) Destan D) Semai E) Varsağı

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ BİTTİ.

MİLLÎ EDEBİYAT DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

1-B 2-D 3-E 4-C 5-C 6-E 7-C 8-A 9-B 10-B

11-A 12-A 13-C 14-A 15-E 16-D 17-D 18-E 19-B 20-D

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com