1. Millî Mücadele yıllarını, cephedeki ve cephe gerisindeki insanları bir kadın kahramanın çevresinde anlatan ve dönemin en çok okunan romanlarından biri sayılan yapıt ile yazarı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

2. Aşağıdaki parça, bir dönemin roman anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:

Kasabaya geleli iki ay olmuştu. Kahvede oturanlar ona yer açıyor, çayını ısmarlıyor, sonra kendi aralarında konuşmaya dönüyorlardı. Bir gün kuyunun yerini değiştirmenin daha iyi olacağını uzun uzun anlattı; dinlediler, başlarını salladılar, ertesi gün kuyu yine eski yerindeydi. Akşam odasına çekilince defterine şunu yazdı: Buradakiler beni dinliyor; anlamıyor değiller, anlıyorlar, sonra kendi bildiklerini yapıyorlar. Asıl yabancı olan, onların kasabası değil, benim getirdiğim sözlermiş.

Bu parçada anlatılanlar, aşağıdaki durumlardan hangisine örnek oluşturur?

3. Millî Edebiyat dönemi Türk romanıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür:

I. Anlatımda ağır ve süslü bir dil benimsenmiştir.
II. Teknik olgunluk ile millî bilinç bir arada gözetilmiştir.
III. Toplumcu bir bakışla halkın sorunlarına yönelinmiştir.
IV. Konu alanı İstanbul'un seçkin çevreleriyle sınırlı kalmıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

4. Aşağıdaki parça, bir dönemin roman anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:

Pazar yerinin çamuru akşama kadar kurumadı. Kadınlar, yüklerini duvarın dibine bırakmış, sıra sıra oturmuş, satamadıkları yumurtaları yeniden sepetlerine diziyorlardı. Değirmenci Halil, borcunu bu hafta da veremeyeceğini söylemek için karakolun önünden üç kez geçti, üç kez de geri döndü. Kasabanın tek doktoru, akşam treni gelmeden istasyona indi; giderken kimseye bir şey söylemedi. Ertesi gün herkes, onun neden gittiğini kendince anlattı.

Bu parçanın yansıttığı roman anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. Bir eleştirmen, iki kuşağın romancısını şöyle karşılaştırıyor:

Birincisi, bir odayı anlatmak için okuruna sözlük açtıracak sözcükler seçer; cümlesi uzar, tamlamaları birbirine eklenir. İkincisi aynı odayı, o odada yaşayanın kendi konuşmasındaki sözcüklerle anlatır; cümlesi kısadır, işittiğimiz gibidir. İkisi de romanı ciddiye alır, ikisi de odayı uzun uzun anlatır; ayrıldıkları yer, kime seslendikleridir.

Bu parçaya göre, Servetifünun romancısı ile Millî Edebiyat romancısının ayrıldığı nokta aşağıdakilerden hangisidir?

6. Bir edebiyat tarihçisi şöyle diyor:

Romanımızın uzun süre tek bir şehri, hatta o şehrin birkaç semti vardı. Bu dönemde yazarlar trenle, arabayla, kimi zaman yürüyerek o şehrin dışına çıktılar; kasabanın pazarını, köyün harmanını, memurla köylünün yan yana geldiği yerleri yazmaya başladılar. Roman, konusunu değiştirirken okurunu da değiştirdi; kendini anlatılmış bulanların sayısı arttı.

Bu parçada Millî Edebiyat dönemi romanıyla ilgili olarak asıl vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?

7. Aşağıdaki parça, bir dönemin roman anlayışını örneklendirmek üzere düzenlenmiştir:

O gün istasyonda ben de vardım. Kalabalık, gelen trenden inecek haberi bekliyordu; ben bekleyenlerin arasında duruyor, yüzlerine bakıyordum. Kadının biri, oğlunun adını üç kez söyledi; üçünde de sesi aynı yerde kesildi. Sonradan öğrendiğime göre o gün gelen haber yanlış çıkmış; ama ben o kadının sesini, doğru haberden çok daha uzun süre hatırladım. Bunları gördüğüm gibi yazıyorum; başka türlüsünü beceremem.

Bu parçanın anlatıcısıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

8. Halide Edip Adıvar'ın romancılığıyla ilgili olarak şu yargılar ileri sürülmüştür:

I. İlk romanlarında kadın kahramanların iç dünyası ve aşk ön plandadır.
II. Yeni Turan'da Türkçülük düşüncesine dayalı ideal bir toplum düzeni kurgulanmıştır.
III. Handan'da kahramanın iç dünyasından çok Millî Mücadele'nin cephe hayatı anlatılır.
IV. Sinekli Bakkal'da II. Abdülhamit dönemi İstanbul'unda bir mahalle çevresi işlenmiştir.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

9. Bir edebiyat tarihçisi şöyle diyor:

Cumhuriyet'in ilk yıllarında yazılan romanlar birdenbire ortaya çıkmadı. Anadolu'yu roman coğrafyası yapan, köy ve kasaba insanını kahraman sayan, yazı dilini konuşma diline yaklaştıran adımlar daha önce atılmıştı. Sonraki kuşak, hazır bulduğu bu yolu genişletti; köy romanı da toplumsal sorunları eksen alan roman da bu zemin üzerinde yükseldi.

Bu parçada Millî Edebiyat dönemi romanıyla ilgili olarak vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?

10. Konak hayatını konu edinen Kiralık Konak romanıyla ilgili olarak şu yargılar ileri sürülmüştür:

I. Konak hayatının çözülüşü, aynı ailenin üç kuşağı üzerinden işlenir.
II. Olaylar, Mütareke yıllarında bir Anadolu kasabasında geçer.
III. Batılılaşmanın yanlış anlaşılması, kuşaklar arasındaki değer farkıyla verilir.
IV. Roman, yazarın Servetifünun topluluğunda yer aldığı yıllarda yayımlanmıştır.

Bu yargılardan hangileri doğrudur?

11. Bir araştırmacı, Millî Edebiyat döneminde yazmaya başlayan bir romancı için şunları söylüyor:

O, tek bir romanla yetinmedi; birbirini izleyen yapıtlarında konağın çözülüşünü, savaş yıllarında kazanılan serveti, aydının köy karşısındaki şaşkınlığını sırayla ele aldı. Böylece toplumun geçirdiği değişme, romandan romana uzanan bir dizi hâlinde izlenebilir oldu.

Bu parçada sözü edilen romancı aşağıdakilerden hangisidir?

12. Bir öğretmen, Millî Edebiyat dönemi romanına ait şu özellikleri tahtaya yazıyor:

• Batılı roman tekniğine bağlı kalınması
• Gözleme dayanan gerçekçi bir anlatım
• Arapça ve Farsça tamlamalardan arındırılmış sade bir dil
• Olayların Anadolu'ya taşınması
• Kişilerin iç dünyasına yer verilmesi
• Millî Mücadele'nin konu edilmesi

Öğrencilerden, bu özelliklerden Servetifünun romanında da görülenleri saymaları istendiğine göre doğru cevap kaçtır?

13. Millî Edebiyat romancıları, Genç Kalemler dergisinde savunulan "Yeni Lisan" ilkelerini roman diline uygulamıştır: Arapça ve Farsça tamlamalar, çokluk ekleri ve kurallar bırakılacak; yazı dili, konuşulan İstanbul Türkçesi olacaktır.

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu ilkelere en uygun düşen bir roman cümlesidir?

14. Bir çalışma kâğıdında, Millî Edebiyat döneminde ve hemen ardından yazılan romanlar için aşağıdaki yapıt – yazar eşleştirmeleri yapılmıştır:

• Handan – Halide Edip Adıvar
• Yeni Turan – Halide Edip Adıvar
• Vurun Kahpeye – Yakup Kadri Karaosmanoğlu
• Ateşten Gömlek – Halide Edip Adıvar
• Kiralık Konak – Halide Edip Adıvar
• Çalıkuşu – Reşat Nuri Güntekin
• Nur Baba – Reşat Nuri Güntekin

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

15. Halide Edip Adıvar ile Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun yapıtlarındaki değişimi izlemek isteyen bir öğrenci, aşağıdaki romanları ilk yayımlanış tarihlerine göre sıralayacaktır:

• Sinekli Bakkal
• Yaban
• Handan
• Sodom ve Gomore
• Ateşten Gömlek

Bu romanlar eskiden yeniye doğru sıralandığında dördüncü sırada hangisi yer alır?

16. Bir araştırmacı şöyle yazıyor:

Millî Mücadele yılları, daha yaşanırken romana girdi. Bu yılları yazanların çoğu olayların içindeydi; kimi cephede bulundu, kimi cephe gerisinde çalıştı. Romanlarında büyük söylevler yerine bir köy odasında geçen kısa bir konuşmayı, bir kağnının çamurda kalışını anlatmayı yeğlediler. Kahramanlarını kitaplardan değil, o yılların insanları arasından seçtiler. Böylece bu romanlar, tarihin yanına tanıklığı da koydu.

Bu parçaya göre, Millî Mücadele'yi anlatan romanlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

17. Türk romanının farklı dönemlerinden üç kadın kahraman şöyle tanıtılıyor:

I. Bir konağa satın alınmış bir cariye olarak yaşayan, esaretin acısını çeken ve yazarın okura acıyarak tanıttığı genç kadın
II. Kendisinden yaşça büyük, varlıklı biriyle evlenip konağın içinde yasak bir tutkuya kapılan, iç dünyası ayrıntıyla çözümlenen kadın
III. Düşman işgali altındaki bir kasabada çocuklara okuma yazma öğretirken bağnaz bir çevreyle çatışan genç öğretmen

Bu kahramanların ait olabileceği roman dönemleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

18. Aşağıda, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanları ele aldıkları çevre ya da sorunla eşleştirilmiştir.

Bu eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?

19. Aşağıdaki parça, Millî Edebiyat döneminde romanda görülen bir eğilimi örneklendirmek üzere yazılmıştır:

O yıl, ülkenin her köşesinde açılan okulların kapılarından ilk kez kızlarla oğlanlar birlikte çıkıyordu. Meclisin kürsüsüne çıkan genç kadın, salondakilere uzun uzun bakmadı; sesi sakindi: "Bizi bir araya getiren şey ne bir hükümdarın buyruğu ne de bir rastlantıdır; aynı dili konuşan, aynı geçmişi taşıyan insanların ortak ülküsüdür." Dışarıda, bayraklarla süslenmiş caddelerde yürüyenler bu sözleri gazetelerden okuyacak, yarının nasıl bir ülke olacağını artık kimse tartışmayacaktı.

Bu parça, aşağıdaki eğilimlerden hangisini yansıtmaktadır?

20. Anadolu'da bir kasabada geçen, Millî Edebiyat döneminde yazılmış ve öğretmen bir genç kızın gözünden halkın yaşayışını sade bir dille anlatan bir roman düşünülsün.

Bu romana aşağıdaki özelliklerden hangisi eklenirse roman, 1950 sonrasında gelişen köy romanı çizgisine yaklaşır?