8genyks sekizgenacademy.com

İslamiyet Öncesi Türk Şiiri — Çalışma Kağıdı

Ad Soyad: ______________________ Tarih: 08.10.2026 20 soru AYT Türk Dili ve Edebiyatı

Soru Kitapçığı

İslamiyet Öncesi Türk Şiiri — Çalışma Kağıdı

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

20 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

Konuya dön

AYT • Türk Dili ve Edebiyatı TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ A

Bu testte 20 soru vardır.
Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

1. İslamiyet öncesi Türk edebiyatının sözlü ürünlerinden biri olan savlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Yuğ törenlerinde kopuz eşliğinde söylenen dörtlüklerdir. B) Bir boyun kahramanlık öyküsünü anlatan uzun manzum ürünlerdir. C) Sevgiliye duyulan özlemi dile getiren kısa şiirlerdir. D) Deneyimlerden doğmuş özlü sözlerdir; karşılığı atasözüdür. E) Törenleri yöneten kişilerin söylediği dinsel içerikli sözlerdir.

2. Sözlü dönemde şiir söyleyen, kopuz çalan ve törenleri yöneten kişiler için Türk boylarında farklı adlar kullanılmıştır.

Bu kişilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Törenleri yönetir, ancak şiir söyleme işi başka kişilerce yürütülürdü. B) Kam ve baksı adları, Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra kullanılmaya başlanmıştır. C) Ozan, kam, baksı gibi adlarla anılır; hem şiir söyler hem tören yönetirlerdi. D) Söyledikleri şiirleri taşa ya da kâğıda geçirmekle de görevlendirilmişlerdi. E) Aldıkları ad, katıldıkları törenin adına göre değişirdi.

3. Orhun (Göktürk) Yazıtları'yla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Uygur alfabesiyle yazılmış, Budizm inancını tanıtan metinlerdir. B) Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinlerdir; söylev niteliği taşır. C) Kül Tigin, Bilge Kağan ve Yollug Tigin adına dikilmiş üç yazıttır. D) Bir kağanın yaşamını övmek için yazılmış manzum metinlerdir. E) Türkçenin bilinen ilk sözlüğü olup Türk boylarının dilini karşılaştırır.

4. Ulu erimiz göçtü
Yurdun gözü karardı
Yiğitler yasa battı
Dağlar taşlar ağladı

Bu dörtlükte örneklenen nazım biçimi ve onun sonraki dönemlerdeki karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Koşuk – koşma, gazel B) Sagu – ağıt, mersiye C) Sagu – koşma, gazel D) Koşuk – ağıt, mersiye E) Destan – ağıt, methiye

5. Uygur dönemi metinleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Tamamı Göktürk alfabesiyle taşa kazınmış yazıtlardan oluşur. B) Türk destanlarının derlendiği tek yazılı kaynak durumundadır. C) Halk şiirinin koşma ve semai gibi nazım biçimlerini örneklendirir. D) Bir kağanın ağzından millete seslenilen söylev metinleridir. E) Sekiz Yükmek, Altun Yaruk gibi çoğu çeviri inanç metinlerini içerir.

6. İslamiyet öncesi Türk edebiyatının sözlü dönem ürünleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Beyit nazım birimiyle ve aruz ölçüsüyle kurulmuşlardır. B) Kopuz adı verilen çalgı eşliğinde söylenmişlerdir. C) Dize sonlarında çoğunlukla yarım uyak kullanılmıştır. D) Söyleyicileri bilinmediği için anonim ürünler sayılırlar. E) Yabancı etkilerden uzak, yalın bir Türkçeyle söylenmişlerdir.

7. Kar eridi yaz geldi
Yiğit erler toy kurar
Kımız dolu çanaklar
Kopuz sesi dağ aşar

Bu dörtlük, İslamiyet öncesi Türk edebiyatının sözlü ürünlerinden birine örnek olacak biçimde yazılmıştır. Dörtlüğün konusu ve söylendiği ortam göz önünde bulundurulduğunda, ait olduğu nazım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sagudur; yuğ törenlerinde ölen kişinin ardından söylenir. B) Savdır; günlük yaşamdan çıkarılmış özlü bir yargı bildirir. C) Destandır; bir boyun yurt değiştirmesini olay örgüsüyle anlatır. D) Sagudur; halk şiirindeki karşılığı koşmadır. E) Koşuktur; sığır ve şölen törenlerinde söylenir.

8. Orhun (Göktürk) Yazıtları ile ilgili,
I. Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtları Yollug Tigin tarafından yazılmıştır.
II. Tonyukuk Yazıtı, Tonyukuk'un kendi ağzından yazdırılmıştır.
III. Üç yazıt da Uygur alfabesiyle taşa kazınmıştır.
IV. Yazıtlar, dörtlüklerle kurulmuş manzum metinlerdir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve III B) I ve II C) II ve IV D) I, II ve IV E) II, III ve IV

9. Doğal destanlar, bir ulusun tarihinde derin iz bırakan olayların halk arasında yüzyıllarca anlatıla anlatıla biçimlenmesiyle oluşur; sonraki bir aşamada bir şair bu anlatıları derleyip düzenler.

Buna göre doğal destanlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Oluşum, yayılma ve derleme aşamalarının üçü de aynı şairin elinde tamamlanır. B) Derleyen şair bilindiği için bu ürünler anonim sayılmaz. C) Anlatılan olayların tarih belgeleriyle birebir örtüşmesi beklenir. D) Olağanüstü ögelerle tarihsel bir çekirdek bir arada bulunur. E) Bir ulusun yazıya geçirilmiş ilk metinleri arasında yer alırlar.

10. Uygur dönemi Türk edebiyatıyla ilgili,
I. Maniheizm ve Budizm'in etkisiyle dinî-öğretici çeviri metinler ağırlık kazanmıştır.
II. Bu dönemde yazılan metinlerin tamamı Uygur alfabesiyle kaleme alınmıştır.
III. Yerleşik hayata geçişle birlikte kâğıt, yazı malzemesi olarak kullanılmıştır.
IV. Irk Bitig adlı fal kitabı bu dönemin ürünlerindendir.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) II ve IV C) I, II ve III D) II, III ve IV E) I, III ve IV

11. Yazılı dönem Türk edebiyatının iki kolu olan Göktürk ve Uygur dönemi metinleri; yazı, konu ve işlev bakımından birbirinden ayrılır.

Buna göre,

I. Göktürk metinleri Türklerin kendi alfabesiyle taşa kazınmış, Uygur metinleri Uygur alfabesiyle kâğıda yazılmıştır.
II. Göktürk metinlerinde siyasi ve toplumsal bir seslenme, Uygur metinlerinde inançla ilgili bir aktarım öne çıkar.
III. Uygur metinlerinin önemli bir bölümü başka dillerden yapılmış çevirilerdir.
IV. Göktürk metinleri, Uygurların tahta harflerle çoğaltma tekniğiyle basılmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) I, II ve III B) I ve IV C) II ve IV D) I ve II E) III ve IV

12. Dağdan soğuk su akar
Kartal yüceden bakar
Ateşi erler yakar
Kopuz sesi yükselir

İslamiyet öncesi sözlü şiir geleneğinin biçim özelliklerini yansıtmak üzere yazılan bu dörtlüğün dize başına düşen hece sayısı ve uyak düzeni aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

A) 6 – aaab B) 7 – aaaa C) 7 – aaab D) 7 – abab E) 8 – aaab

13. Kartal gibi uçardı
Yiğit alpım göç etti
Ağlayan il yas tuttu
Dağlar başı karardı

Sagu geleneğine uygun olarak yazılan bu dörtlükte dört dizenin tamamında ortak olan durak düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) 4+3 B) 3+4 C) 2+5 D) 5+2 E) 2+2+3

14. Türk destanları, Türklerin İslamiyet'i kabulünden önce ve sonra oluşanlar olarak iki grupta incelenir. İslamiyet öncesi destanlar Saka, Hun, Göktürk ve Uygur dönemleriyle anılırken sonraki grupta İslami değerlerin izi belirgindir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk destanlarından biri DEĞİLDİR?

A) Oğuz Kağan Destanı B) Ergenekon Destanı C) Göç Destanı D) Satuk Buğra Han Destanı E) Şu Destanı

15. Göktürk ve Uygur dönemi metinlerinin söz varlığı, bu toplulukların bağlı bulundukları inanç ve kültür çevreleri hakkında ipucu verir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Göktürk yazıtlarında Arapça ve Farsça kökenli sözcükler yaygın olarak kullanılmıştır. B) Sözlü dönem ürünlerinde Farsçadan alınmış dinî terimler ağırlıktadır. C) Uygur metinlerindeki dinî terimlerin çoğu Arapçadan alınmıştır. D) Göktürk yazıtlarında Budizm'e ait Sanskritçe terimler yoğun biçimde yer alır. E) Uygur metinlerinde Sanskritçe ve Soğdca kökenli dinî terimler görülür.

16. İslamiyet öncesi Türk destanları, ortaya çıktıkları boy ve dönemle birlikte anılır.

Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Ergenekon Destanı – Saka (İskit) dönemi B) Oğuz Kağan Destanı – Göktürk dönemi C) Alp Er Tunga Destanı – Saka (İskit) dönemi D) Şu Destanı – Uygur dönemi E) Göç Destanı – Hun dönemi

17. İslamiyet öncesi sözlü edebiyatın iki şiir türü olan koşuk ve sagu için,
I. Dörtlük nazım birimiyle söylenmeleri
II. Hece ölçüsüyle kurulmaları
III. İşledikleri konu
IV. Söylendikleri tören

özelliklerinden hangileri bu iki türü birbirinden AYIRIR?

A) I ve II B) II ve III C) I ve IV D) III ve IV E) II, III ve IV

18. Bozkırda atlar koşar
Tanrı'dan erk dileriz
Er Hak yoluna varır
Ahireti düşünür

Bu dörtlüğün hangi özelliği, onun İslamiyet öncesi sözlü şiir geleneğine ait olduğu düşüncesiyle ÇELİŞİR?

A) Dizelerin hece ölçüsüyle kurulması B) Dörtlük nazım biriminin kullanılması C) Hak yolu ve ahiret kavramlarına yer verilmesi D) Tanrı'dan güç ve yardım dilenmesi E) Bozkır ve at gibi göçebe yaşama ait öğelerin işlenmesi

19. Bugün İslamiyet öncesi sözlü dönemin koşuk, sagu ve sav örnekleri hakkında söz söyleyebiliyorsak bunu, bu ürünlerin sonraki bir dönemde yazıya geçirilmiş olmasına borçluyuz.

Bu ürünlerin bilinen örneklerinin büyük bölümü günümüze aşağıdakilerin hangisi yoluyla ulaşmıştır?

A) VIII. yüzyılda Orhun Yazıtları'na kazınmaları yoluyla B) XI. yüzyılda Divanü Lugati't-Türk'te kaydedilmeleri yoluyla C) XI. yüzyılda Kutadgu Bilig'e örnek olarak alıntılanmaları yoluyla D) Uygur döneminde dinî çeviri metinlere eklenmeleri yoluyla E) Dede Korkut Hikâyeleri'nde derlenmeleri yoluyla

20. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü ve yazılı dönem olarak ikiye ayrılır.

Aşağıdakilerden hangisi sözlü dönem ürünleri için söylenebilir ancak Göktürk ve Uygur dönemi yazılı metinleri için söylenemez?

A) Kuşaktan kuşağa ezgiyle aktarılmış, ilk söyleyicileri bilinmeyen ürünlerdir. B) Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinler bu ürünler arasında yer almaktadır. C) Başka dinlere ait inanç metinlerinin çevirileri bu ürünlerde ağırlıktadır. D) Belirli kişilerce yazdırılmış oldukları için yazarları bilinmektedir. E) Taşın yanında kâğıt da bu ürünlerin taşıyıcısı olmuştur.

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI TESTİ BİTTİ.

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK ŞİİRİ — ÇALIŞMA KAĞIDI CEVAP ANAHTARI

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

1-D 2-C 3-B 4-B 5-E 6-A 7-E 8-B 9-D 10-E

11-A 12-C 13-A 14-D 15-E 16-C 17-D 18-C 19-B 20-A

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com